Η τιμή του Brent εκτοξεύθηκε πάνω από τα 70 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο των τελευταίων τεσσάρων ετών, καθώς οι αγορές προεξοφλούν αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο γύρω από το Ιράν. Οι αναλυτές μιλούν για νέο «ασφάλιστρο πολέμου» 3-4 δολαρίων και δεν αποκλείουν κίνηση προς τα 72 δολάρια στο επόμενο τρίμηνο.
Σε υψηλό έξι μηνών εκτινάχθηκε την Πέμπτη το συμβόλαιο του πετρελαίου Brent, καθώς οι επενδυτές σπεύδουν να τιμολογήσουν τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και ειδικά γύρω από το Ιράν. Η τιμή ανέβηκε έως και κατά 4%, αγγίζοντας τα 70,4 δολάρια το βαρέλι, επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την 1η Αυγούστου.
Η κίνηση δεν είναι μεμονωμένη: για τον Ιανουάριο, το Brent οδεύει σε άνοδο άνω του 16%, τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση των τελευταίων τεσσάρων ετών, γεγονός που αποτυπώνει την απότομη επαναφορά του γεωπολιτικού παράγοντα ως βασικού οδηγού των τιμών ενέργειας.
Το ιρανικό ρίσκο και τα Στενά του Ορμούζ
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο φόβος ενός στοχευμένου στρατιωτικού χτυπήματος των ΗΠΑ κατά του Ιράν, του τέταρτου μεγαλύτερου παραγωγού του ΟΠΕΚ με παραγωγή περίπου 3,2 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Η Τεχεράνη δεν επηρεάζει μόνο την προσφορά μέσω της δικής της παραγωγής, αλλά κυρίως λόγω του ελέγχου που ασκεί στην κρίσιμη θαλάσσια δίοδο των Στενών του Ορμούζ.
«Η άμεση ανησυχία είναι η παράπλευρη ζημιά που θα προκληθεί εάν το Ιράν επιτεθεί στους γείτονές του ή, ίσως ακόμη πιο καθοριστικά, εάν κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχονται 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως», σημειώνει ο αναλυτής της PVM, Τζον Έβανς. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αφαιρέσει μονομιάς περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου αργού, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές και στην ενεργειακή ασφάλεια Ευρώπης και Ασίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σενάρια στοχευμένων πληγμάτων κατά δυνάμεων ασφαλείας και ηγετικών στελεχών του ιρανικού καθεστώτος, με στόχο να ενισχύσει το εσωτερικό κίνημα διαμαρτυρίας και να πιέσει για πολιτική αλλαγή. Η αποστολή ισχυρής αμερικανικής ναυτικής δύναμης στην περιοχή λειτουργεί επιπλέον ως σήμα κλιμάκωσης.
Το γεωπολιτικό «ασφάλιστρο» και οι εκτιμήσεις των αναλυτών
Οι διεθνείς οίκοι θεωρούν ότι το ράλι του Brent δεν μπορεί να ερμηνευθεί μόνο με θεμελιώδη στοιχεία προσφοράς και ζήτησης. Όπως επισημαίνουν αναλυτές της Citi, «η πιθανότητα να πληγεί το Ιράν έχει αυξήσει το γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές του πετρελαίου κατά περίπου 3 έως 4 δολάρια ανά βαρέλι». Εκτιμούν μάλιστα ότι περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές έως και τα 72 δολάρια το βαρέλι μέσα στους επόμενους τρεις μήνες.
Για τις αγορές, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός το ενδεχόμενο άμεσης διαταραχής στην προσφορά, αφετέρου η ανατροπή των προσδοκιών για αποπληθωρισμό του ενεργειακού κόστους εντός του 2026. Μια παρατεταμένη παραμονή του Brent πάνω από τα 70 δολάρια θα επαναφέρει στο προσκήνιο τις πιέσεις σε μεταφορές, βιομηχανία και τιμές καταναλωτή, με αλυσιδωτές επιπτώσεις στη νομισματική πολιτική και στην ανάπτυξη.
Για εισαγωγικές οικονομίες όπως η ελληνική, η εξέλιξη μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος καυσίμων, πιθανές ανατιμήσεις σε μεταφορές και τουρισμό και νέα δεδομένα για τους ενεργειακούς προϋπολογισμούς επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η αγορά πετρελαίου στέλνει ξεκάθαρο σήμα ότι εισερχόμαστε σε φάση «γεωπολιτικής τιμολόγησης», όπου οι αποφάσεις σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη μετρούν περισσότερο από τα αποθέματα και τη ζήτηση. Αν οι πολιτικοί υποτιμήσουν το κόστος μιας κλιμάκωσης, οι οικονομίες –και ειδικά οι ενεργειακά εξαρτημένες– θα βρεθούν αντιμέτωπες με ένα νέο, απρόβλεπτο κύμα πληθωρισμού.
#πετρέλαιο #Brent #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Αγορές
