Η κυβέρνηση εξετάζει σχήμα επιδότησης για την ανακαίνιση κλειστών κατοικιών, με αντάλλαγμα «πάγωμα» ενοικίου για τρία χρόνια. Η ΠΟΜΙΔΑ προειδοποιεί ότι νέοι κόφτες στα μισθώματα θα ναρκοθετήσουν τη συμμετοχή των ιδιοκτητών και δεν θα λύσουν τη στεγαστική κρίση.
Στο τραπέζι της κυβέρνησης βρίσκεται σχέδιο έμμεσου πλαφόν στα ενοίκια, συνδεδεμένου με γενναία επιδότηση ανακαίνισης για τα κλειστά διαμερίσματα. Το μέτρο στοχεύει στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης μέσω αύξησης της προσφοράς, όμως ήδη συναντά έντονες αντιδράσεις από τους ιδιοκτήτες ακινήτων και την ΠΟΜΙΔΑ.
Το υπό εξέταση σχήμα: επιδότηση έως 300 €/τ.μ. με «κλειδωμένο» ενοίκιο
Σύμφωνα με τα σενάρια που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο, κάθε ιδιοκτήτης κλειστής κατοικίας θα μπορεί να λάβει επιδότηση έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για την ανακαίνιση του ακινήτου του. Ο αρχικός προϋπολογισμός του προγράμματος εκτιμάται στα 400 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα αύξησης αν υπάρξει ενδιαφέρον.
Κρίσιμη προϋπόθεση, όμως, θα είναι το «κλείδωμα» του ενοικίου: ο ιδιοκτήτης που θα ενταχθεί στο πρόγραμμα θα δεσμεύεται ότι για τα επόμενα τρία χρόνια δεν θα μπορεί να αυξήσει το μίσθωμα πέρα από τα συμφωνημένα επίπεδα. Ουσιαστικά πρόκειται για στοχευμένο πλαφόν στα ενοίκια των κατοικιών που θα ανακαινιστούν με δημόσιο χρήμα.
Η επιλογή δεν είναι τυχαία. Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί πάνω από 30% την τελευταία τετραετία–πενταετία, με ακόμη μεγαλύτερες ανατιμήσεις σε δημοφιλείς περιοχές, πιέζοντας έντονα τα νοικοκυριά. Η κυβέρνηση αναζητεί εργαλεία που θα φρενάρουν τον ρυθμό ανόδου, χωρίς να προκαλέσει κατάρρευση της αγοράς ακινήτων.
Η αντίδραση της ΠΟΜΙΔΑ και οι δύο «αδύναμοι κρίκοι»
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων εμφανίζεται ξεκάθαρα επιφυλακτική. Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς δηλώνει ότι «για να λειτουργήσει οποιοδήποτε πρόγραμμα πρέπει αφενός να μην δημιουργεί δεσμεύσεις στους ιδιοκτήτες ως προς το μίσθωμα και αφετέρου να καλύπτει ένα ουσιαστικό ποσοστό της δαπάνης και να μην υφίστανται κόφτες περιουσιακοί και εισοδηματικοί που θα αποκλείουν τη μεσαία τάξη».
Παράγοντες της αγοράς εντοπίζουν δύο βασικές αδυναμίες στο υπό συζήτηση μέτρο:
Πρώτον, για να αποδεχθεί ένας ιδιοκτήτης απώλεια ελέγχου στις μελλοντικές αυξήσεις ενοικίου, η επιδότηση θα πρέπει να καλύπτει ουσιαστικά το 100% του κόστους ανακαίνισης. Διαφορετικά, το οικονομικό όφελος δεν αντισταθμίζει την απώλεια ευελιξίας.
Δεύτερον, σε μια αγορά όπου οι αποδόσεις των κατοικιών είναι ήδη ιδιαίτερα ελκυστικές, λίγοι ιδιοκτήτες έχουν κίνητρο να μπουν σε καθεστώς πλαφόν, όταν μπορούν να αξιοποιήσουν το ακίνητό τους ελεύθερα – είτε μέσω κλασικής μίσθωσης, είτε μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Ενδεικτικό είναι ότι αντίστοιχο πρόγραμμα του Δήμου Αθηναίων, μέσω της Αναπτυξιακής Αθήνας ΑΕ, που προέβλεπε αξιοποίηση κλειστών κατοικιών, ολοκληρώθηκε πρόσφατα με περιορισμένη συμμετοχή ιδιοκτητών, παρά τις ευνοϊκές ρυθμίσεις.
Το προηγούμενο των επαγγελματικών μισθώσεων
Σε αντίθεση με τις κατοικίες, η έννοια του πλαφόν στα επαγγελματικά ενοίκια είναι ήδη θεσμοθετημένη. Από το 2022 ισχύει ανώτατο επιτρεπόμενο ποσοστό αύξησης των μισθωμάτων επαγγελματικής στέγης. Πρόσφατα μάλιστα παρατάθηκε για ακόμη ένα έτος το πλαφόν 3% στις αυξήσεις των επαγγελματικών ενοικίων.
Η εμπειρία αυτή δείχνει ότι το κράτος είναι διατεθειμένο να παρεμβαίνει σε αγορές μισθώσεων όταν θεωρεί ότι υπάρχει συστημικός κίνδυνος για επιχειρήσεις ή νοικοκυριά. Ωστόσο, η μεταφορά του μοντέλου από τα επαγγελματικά στα οικιστικά ακίνητα είναι πολύ πιο σύνθετη: επηρεάζει άμεσα τη μικροϊδιοκτησία, την επενδυτική συμπεριφορά και τη δυναμική των τιμών σε όλο το real estate.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κυβέρνηση επιχειρεί μια δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στην κοινωνική πίεση για φθηνότερα ενοίκια και στη διατήρηση της ελκυστικότητας των ακινήτων ως επένδυσης. Αν το πλαφόν «κουμπώσει» πάνω σε ανεπαρκείς επιδοτήσεις και πολλούς κόφτες, θα αποτύχει πριν καν ξεκινήσει: οι ιδιοκτήτες απλώς δεν θα μπουν. Η ουσία είναι αν το Δημόσιο θα δεχθεί να πληρώσει πραγματικά το κόστος της παρέμβασης στην αγορά ή θα περιοριστεί σε ένα ακόμη επικοινωνιακό πρόγραμμα χαμηλής απορρόφησης.
#ενοίκια #πλαφόν #ΠΟΜΙΔΑ #ακίνητα #στεγαστική_κρίση
