Με πρωτογενές πλεόνασμα 8,1 δισ. ευρώ και οριακό ταμειακό πλεόνασμα 100 εκατ. ευρώ έκλεισε ο κρατικός προϋπολογισμός του 2025, υπερβαίνοντας σημαντικά τους στόχους. Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν τα υψηλότερα του αναμενομένου φορολογικά έσοδα και η συγκράτηση δαπανών, αλλά και τεχνικοί παράγοντες όπως ο ετεροχρονισμός πληρωμών και η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού.
Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2025 έκλεισε με πρωτογενές πλεόνασμα 8,089 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 5,327 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Σε ταμειακή βάση το συνολικό ισοζύγιο γύρισε σε πλεόνασμα 100 εκατ. ευρώ, ενώ είχε προβλεφθεί έλλειμμα 2,586 δισ. ευρώ, γεγονός που επιβεβαιώνει ισχυρή υπεραπόδοση έναντι των δημοσιονομικών στόχων.
Το αποτέλεσμα αυτό όμως είναι σύνθετο: επηρεάζεται από καλύτερη απόδοση των φόρων, συγκράτηση δαπανών, αλλά και από χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και ειδικές συναλλαγές, όπως η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού. Γι’ αυτό και το υπουργείο διευκρινίζει ότι το ταμειακό αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης δεν ταυτίζεται με το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης.
Η εικόνα στα έσοδα: στήριξη από ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν στα 77,065 δισ. ευρώ, 1% χαμηλότερα από τον στόχο, κυρίως λόγω υστέρησης στα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και της διαφορετικής λογιστικής απεικόνισης της σύμβασης για την Εγνατία Οδό. Παρά ταύτα, τα φορολογικά έσοδα ξεπέρασαν τον στόχο, φτάνοντας τα 71,909 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 393 εκατ. ευρώ.
Κεντρικός πυλώνας ήταν ο ΦΠΑ, με εισπράξεις 27,775 δισ. ευρώ, 204 εκατ. πάνω από τον στόχο, ένδειξη ισχυρής κατανάλωσης αλλά και βελτιωμένης συμμόρφωσης. Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης έφτασαν τα 7,438 δισ. ευρώ (+35 εκατ.), ενώ οι φόροι ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 2,453 δισ. ευρώ (+41 εκατ.).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο φόρος εισοδήματος, με συνολικά έσοδα 26,542 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 181 εκατ. ευρώ έναντι στόχου. Η υπέρβαση προέρχεται από τα φυσικά πρόσωπα (+240 εκατ. ευρώ) και τους λοιπούς φόρους εισοδήματος, ενώ ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων υπολείπεται του στόχου κατά 86 εκατ. ευρώ, στοιχείο που μπορεί να αντανακλά πιέσεις σε συγκεκριμένα τμήματα της εταιρικής κερδοφορίας.
Αντίθετα, τα έσοδα από μεταβιβάσεις διαμορφώθηκαν σε 7,524 δισ. ευρώ, χαμηλότερα κατά 774 εκατ. ευρώ, με τα έσοδα ΠΔΕ να υστερούν κατά 678 εκατ. ευρώ. Στις «πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» καταγράφεται επίσης σημαντική απόκλιση, λόγω της διαφορετικής χρονικής κατανομής των εσόδων από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.
Δαπάνες, Εγνατία Οδός και η «ποιότητα» του πλεονάσματος
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 76,965 δισ. ευρώ, 3,482 δισ. κάτω από τον στόχο, αλλά αυξημένες κατά 3,223 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω υψηλότερων μεταβιβάσεων σε Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης και ενισχυμένων δαπανών του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).
Η υποεκτέλεση αφορά κυρίως μεταβιβάσεις σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης (1,225 δισ. ευρώ) και εξοπλιστικά προγράμματα (705 εκατ. ευρώ), δηλαδή δαπάνες που μετατίθενται χρονικά και δεν συνιστούν διαρκή δημοσιονομική εξοικονόμηση. Στον Τακτικό Προϋπολογισμό οι πληρωμές είναι χαμηλότερες κατά 3,493 δισ. ευρώ από τον στόχο, ενώ στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών καταγράφεται μικρή υπέρβαση (14,611 δισ. ευρώ, +11 εκατ. έναντι στόχου) και αύξηση κατά 1,296 δισ. σε σχέση με το 2024.
Κομβική συναλλαγή αποτελεί η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού, με τίμημα 1,275 δισ. ευρώ πλέον ΦΠΑ 306 εκατ. ευρώ. Στις 31/12/2025 αποδόθηκαν 759 εκατ. ευρώ στον Ειδικό Λογαριασμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, ενώ 180 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε εκσυγχρονισμό σηράγγων και 30 εκατ. ευρώ σε έξοδα συναλλαγής. Η δημοσιονομική επίπτωση κατά ESA δεν εγγράφεται στο 2025 αλλά κατανέμεται από το 2026 και μετά, με περίπου 38,6 εκατ. ευρώ ετησίως.
Το υπουργείο εκτιμά ότι, αν αφαιρεθεί η υποεκτέλεση μεταβιβάσεων και εξοπλιστικών (1,93 δισ. ευρώ), η «καθαρή» υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι στόχου περιορίζεται σε 831 εκατ. ευρώ. Αυτό δείχνει ότι ένα μέρος του πλεονάσματος είναι συγκυριακό και λογιστικό, χωρίς να αντανακλά πλήρως μόνιμη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το 2025 κλείνει με εντυπωσιακή υπεραπόδοση έναντι των στόχων, αλλά η ποιότητα του πλεονάσματος είναι μικτή: στηρίζεται σε αυξημένη φορολογία φυσικών προσώπων, υποεκτέλεση δαπανών και τεχνικούς ετεροχρονισμούς. Το κρίσιμο ερώτημα για την οικονομική πολιτική είναι αν αυτό το «μαξιλάρι» θα αξιοποιηθεί για στοχευμένες φοροελαφρύνσεις και επενδύσεις ή αν θα εξαντληθεί σε μια διαρκή λογιστική επίτευξη πλεονασμάτων χωρίς ουσιαστική ανακούφιση της πραγματικής οικονομίας.
#προϋπολογισμός #πρωτογενέςπλεόνασμα #φορολογικάΈσοδα #δημόσιεςΔαπάνες
