Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών που ιδρύει εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού και επεκτείνει την επιστολική ψήφο στις βουλευτικές εκλογές. Η εφαρμογή του στις αμέσως επόμενες κάλπες προϋποθέτει αυξημένη πλειοψηφία 200 βουλευτών.
Σε φάση θεσμικής ωρίμανσης εισέρχεται το ζήτημα της ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού, καθώς ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση στο opengov.gr το νομοσχέδιο με τίτλο «Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού – Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές».
Τι προβλέπει για την εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού
Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου είναι η δημιουργία αυτοτελούς εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, από την οποία θα εκλέγονται τρεις βουλευτές. Κάθε κόμμα που κατεβάζει συνδυασμούς στα τρία τέταρτα της Επικράτειας θα μπορεί να συμπεριλαμβάνει έως πέντε υποψηφίους σε αυτή την περιφέρεια, με αυστηρή προϋπόθεση ότι όλοι θα είναι εγγεγραμμένοι στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εκλογέων εξωτερικού. Ο ψηφοφόρος θα επιλέγει ένα κόμμα και έναν σταυρό προτίμησης σε υποψήφιο του ίδιου κόμματος.
Το ψηφοδέλτιο Επικρατείας επανέρχεται στις 12 έδρες από τις 15 που ισχύουν σήμερα, επαναφέροντας τη ρύθμιση που ίσχυε έως και τις εκλογές του 2019. Ο συνολικός αριθμός των βουλευτικών εδρών της Βουλής παραμένει αμετάβλητος και δεν επηρεάζεται καμία άλλη εκλογική περιφέρεια της χώρας. Η κατανομή των τριών εδρών της περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού θα γίνεται με τον ίδιο μηχανισμό που ισχύει για τις λοιπές τριεδρικές περιφέρειες.
Ιδιαίτερη πολιτική σημασία έχει η πρόβλεψη ότι για το νέο ψηφοδέλτιο δεν θα ισχύει η υποχρέωση ποσόστωσης φύλου. Η εξαίρεση αυτή αναμένεται να προκαλέσει συζήτηση, καθώς θίγει ένα κεκτημένο των τελευταίων εκλογικών νόμων για ενίσχυση της γυναικείας εκπροσώπησης.
Γενίκευση της επιστολικής ψήφου και πολιτικές προϋποθέσεις
Το νομοσχέδιο επεκτείνει την επιστολική ψήφο, που εφαρμόστηκε πιλοτικά στις ευρωεκλογές του 2024 με συμμετοχή 36.645 εκλογέων εκτός Ελλάδας, και στις εθνικές εκλογές. Ως εκλογείς εκτός επικρατείας θεωρούνται όσοι εγγράφονται στους ειδικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου, με δυνατότητα υποβολής αίτησης έως και την επόμενη ημέρα από την προκήρυξη των εκλογών, δηλαδή αμέσως μετά τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος διάλυσης της Βουλής.
Κρίσιμη παράμετρος είναι το συνταγματικό πλαίσιο: για να ισχύσουν οι ρυθμίσεις ήδη από τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, απαιτείται υπερψήφιση από τα 2/3 της Βουλής, δηλαδή τουλάχιστον 200 βουλευτές. Αν δεν επιτευχθεί αυτή η αυξημένη πλειοψηφία, η νέα εκλογική περιφέρεια θα ενεργοποιηθεί στις μεθεπόμενες εκλογές, ενώ η επιστολική ψήφος δεν θα εφαρμοστεί καθόλου και η ψηφοφορία θα συνεχίσει να διεξάγεται αποκλειστικά με φυσική παρουσία στα εκλογικά τμήματα.
Η διαβούλευση στο opengov.gr θα διαρκέσει έως τις 16 Φεβρουαρίου, στις 09:00, δίνοντας σε κόμματα, φορείς της ομογένειας και ειδικούς του εκλογικού δικαίου περιορισμένο αλλά κρίσιμο χρονικό παράθυρο για παρεμβάσεις. Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας θα αποτελέσει βαρόμετρο για το εύρος της συναίνεσης αλλά και για τις ενστάσεις ως προς την τεχνική υλοποίηση της επιστολικής ψήφου (ασφάλεια, μυστικότητα, διαχείριση φακέλων) και την πολιτική εκπροσώπηση των αποδήμων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το νομοσχέδιο δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά αναδιατάσσει τον εκλογικό χάρτη και ανοίγει ξανά το μέτωπο της ψήφου των αποδήμων, όπου διασταυρώνονται συνταγματικές ευαισθησίες, κομματικοί συσχετισμοί και η επιρροή μιας πολυπληθούς –αλλά πολιτικά ανομοιογενούς– ελληνικής διασποράς. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα βρεθούν οι 200 ψήφοι, αλλά ποιος θα κεφαλαιοποιήσει εκλογικά μια πιθανή μαζική ενεργοποίηση των Ελλήνων του εξωτερικού.
#επιστολικήΨήφος #Απόδημοι #εκλογικόςΝόμος #εκλογές
