Ως «μονόδρομο» για την επιβίωση της ευρωπαϊκής οικονομίας περιέγραψε ο Φρανς Τίμερμανς την Πράσινη Συμφωνία, προειδοποιώντας ότι η ήπειρος δεν μπορεί να παραμείνει εξαρτημένη από τρίτες δυνάμεις για την ενέργεια. Παράλληλα ανέδειξε την Ελλάδα σε υποψήφιο πυλώνα της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης, με αιχμή τις ΑΠΕ και τα διασυνδετήρια καλώδια.
Από το βήμα του Economist στην Αθήνα, ο πρώην εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρχιτέκτονας της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, Φρανς Τίμερμανς, έστειλε σαφές μήνυμα: η πράσινη μετάβαση δεν είναι ιδεολογική επιλογή, αλλά όρος επιβίωσης για την ευρωπαϊκή οικονομία και την γεωπολιτική της αυτονομία. Την ίδια στιγμή, «φωτογράφησε» την Ελλάδα ως χώρα με προνομιακή θέση για να εξελιχθεί σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο καθαρής ενέργειας προς την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η Πράσινη Συμφωνία ως απάντηση σε γεωπολιτικό και βιομηχανικό κίνδυνο
Ο Τίμερμανς υπερασπίστηκε τον βασικό κορμό της Πράσινης Συμφωνίας, εκτιμώντας ότι το νομοθετικό πλαίσιο θα παραμείνει σε μεγάλο βαθμό ανέπαφο, ακόμη και αν δέχεται πλέον σφοδρές πολιτικές επιθέσεις. Όπως τόνισε, η συζήτηση γύρω από την κλιματική πολιτική έχει ενταχθεί σε έναν ευρύτερο «πόλεμο πολιτισμών», επηρεασμένο και από την αμερικανική εσωτερική αντιπαράθεση.
Ασκώντας αυτοκριτική, παραδέχθηκε ότι ορισμένα μέτρα, όπως η απαγόρευση πώλησης νέων αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης από το 2035, είχαν και έντονο συμβολικό χαρακτήρα, καθώς η ίδια η αγορά –υπό την πίεση της κινεζικής ανταγωνιστικότητας και της τεχνολογικής εξέλιξης– είχε ήδη πάρει τον δρόμο της ηλεκτροκίνησης. Παρ’ όλα αυτά, επέμεινε ότι ο πυρήνας της στρατηγικής είναι σωστός: χωρίς επιτάχυνση των επενδύσεων σε ΑΠΕ, αποθήκευση και δίκτυα, η Ευρώπη θα διολισθήσει σε μόνιμη εξάρτηση από ενεργειακές υπερδυνάμεις.
Χαρακτηριστική ήταν η κριτική του στην ευρωπαϊκή βιομηχανική κουλτούρα, που «περιέπλεξε» την ηλεκτροκίνηση ενώ η Κίνα επένδυσε στην απλότητα και στο χαμηλό κόστος. «Οι καταναλωτές σε όλο τον κόσμο θέλουν φθηνές επιλογές κινητικότητας», σημείωσε, υπονοώντας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει όχι μόνο την πράσινη κούρσα, αλλά και την ίδια τη βιομηχανική της βάση.
Ενεργειακή Ένωση που δεν έγινε – και ο ρόλος της Ελλάδας
Ο Τίμερμανς υπενθύμισε πως η απουσία πραγματικής Ενεργειακής Ένωσης τα τελευταία 20 χρόνια οδήγησε σε «ηθικό κίνδυνο», με κράτη-μέλη να εξασφαλίζουν φθηνή ενέργεια από αυταρχικά καθεστώτα, κυρίως τη Ρωσία. Το κόστος αυτής της επιλογής έγινε ορατό μετά την εισβολή στην Ουκρανία, όταν οι τιμές ενέργειας εκτοξεύθηκαν, απογυμνώνοντας τη δομική αδυναμία της Ευρώπης.
Σε αυτό το νέο τοπίο, η Ελλάδα –με υψηλό ηλιακό και αιολικό δυναμικό, στρατηγική γεωγραφική θέση και σε εξέλιξη διασυνδετήρια έργα– εμφανίζεται, σύμφωνα με τον Τίμερμανς, ως υποψήφιος πυλώνας της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Η προοπτική εξαγωγής πράσινης ενέργειας μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων προς την Κεντρική Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει τη χώρα από καθαρό εισαγωγέα σε διαμετακομιστικό κόμβο, με σημαντικές επενδυτικές και γεωπολιτικές υπεραξίες.
Παράλληλα, κάλεσε την Ελλάδα να αξιοποιήσει την εμπειρία της κρίσης για να «διδάξει» άλλες χώρες, ιδίως τη Γερμανία, σε πιο έξυπνες ρυθμίσεις και να πρωτοστατήσει στη διεύρυνση της ΕΕ προς τα Δυτικά Βαλκάνια, την Αλβανία και τη Μολδαβία, ως μέρος μιας συνολικής στρατηγικής σταθεροποίησης της γειτονιάς της.
Ενότητα ή παρακμή: το δίλημμα της Ευρώπης μετά το 2026
Κλείνοντας, ο Τίμερμανς υπογράμμισε ότι ο καθοριστικός παράγοντας δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η πολιτική βούληση και η ενότητα. Ανέφερε την Airbus ως παράδειγμα επιτυχούς ευρωπαϊκής σύμπραξης που κατάφερε να ανταγωνιστεί τη Boeing, υποστηρίζοντας ότι κάτι αντίστοιχο χρειάζεται σήμερα στην ενέργεια και στη βιομηχανία. Αντιπαρέβαλε δε την πορεία της Ελλάδας, που μετά την απώλεια περίπου 25% του ΑΕΠ της παρέμεινε στην ΕΕ και προσαρμόστηκε, με την «ιστορικά λάθος» επιλογή του Brexit από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση Τίμερμανς λειτουργεί ως έμμεση προειδοποίηση προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: η αμφισβήτηση της Πράσινης Συμφωνίας δεν αναιρεί την ανάγκη για φθηνή, ασφαλή και εγχώρια ενέργεια. Για την Ελλάδα ειδικά, ο ρόλος ενεργειακού κόμβου δεν είναι αφηρημένο αφήγημα, αλλά στρατηγικό στοίχημα που θα κριθεί από την ταχύτητα αδειοδοτήσεων, την ανθεκτικότητα των δικτύων και την ικανότητα προσέλκυσης κεφαλαίων σε ένα όλο και πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον.
#ΠράσινηΣυμφωνία #Ενέργεια #Ελλάδα #ΕυρωπαϊκήΈνωση #ΑΠΕ
