Δώδεκα εμβληματικές επενδύσεις, ύψους 7,2 δισ. ευρώ, μπαίνουν σε φάση τελικής ευθείας, καθώς η ολοκλήρωσή τους έως τα τέλη Αυγούστου συνδέεται άμεσα με αιτήματα εκταμίευσης 13,7 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η επιτυχής υλοποίηση των ορόσημων θα κρίνει όχι μόνο τη ροή κοινοτικών πόρων, αλλά και την αξιοπιστία του προγράμματος «Ελλάδα 2.0».
Το εθνικό σχέδιο «Ελλάδα 2.0» εισέρχεται στο πιο απαιτητικό του στάδιο, με 12 μεγάλες επενδύσεις υποδομών, ψηφιακού μετασχηματισμού και κοινωνικού κράτους να πρέπει να έχουν ουσιαστικά ολοκληρωθεί έως το τέλος Αυγούστου. Πρόκειται για το «τελικό πακέτο» έργων ύψους 7,2 δισ. ευρώ, μετά από τέσσερις αναθεωρήσεις του αρχικού σχεδιασμού, που προσαρμόστηκαν ώστε να είναι ρεαλιστικά ως προς χρονοδιάγραμμα και φυσικό αντικείμενο.
Η επίτευξη αυτών των ορόσημων «κλειδώνει» τις 8η και 9η αιτήσεις πληρωμής, συνολικού ύψους 13,7 δισ. ευρώ, σε μια συγκυρία όπου κάθε καθυστέρηση μπορεί να συμπιέσει δραστικά τον διαθέσιμο χρόνο απορρόφησης μέχρι τη λήξη του ευρωπαϊκού προγράμματος.
Τα 12 έργα που κρίνουν τις επόμενες δόσεις
Στο σκέλος των επιχορηγήσεων, ο κατάλογος περιλαμβάνει παρεμβάσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία για το κράτος, τις υποδομές και την οικονομία:
– Την ολοκλήρωση της αναβάθμισης του πληροφοριακού συστήματος της ΑΑΔΕ, κρίσιμη για τη φορολογική διοίκηση και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
– Την ολοκλήρωση του αυτοκινητοδρόμου Ε-65 στο τμήμα Τρίκαλα – Εγνατία, που κλείνει έναν από τους τελευταίους μεγάλους οδικούς «δακτυλίους» της χώρας.
– Τμήμα του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης, με χρηματοδότηση 500 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, που αποτελεί στρατηγική υποδομή για το νησί.
– Την κατασκευή τμημάτων του προαστιακού στη Δυτική Αττική και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ΟΣΕ, σε μια προσπάθεια να αλλάξει σελίδα το σιδηροδρομικό δίκτυο.
Στο πακέτο εντάσσονται επίσης τα έργα αποκατάστασης οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών που επλήγησαν από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias», η επέκταση των οπτικών ινών σε αστικές περιοχές, τα νέα δικαστικά μέγαρα, το ηλεκτρονικό μητρώο του Δημοσίου και η ψηφιοποίηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η μείωση κατά 400 εκατ. ευρώ του οφειλόμενου clawback των φαρμακευτικών εταιρειών, καθώς και η ολοκλήρωση της ανακαίνισης 86 υποδομών του ΕΣΥ, 170 μονάδων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και διαμερισμάτων κοινωνικής στέγασης, μαζί με τους πρωτοβάθμιους προσεισμικούς ελέγχους δημοσίων κτιρίων.
Τα δάνεια, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και ο κίνδυνος απωλειών
Στο σκέλος των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης, που συγχρηματοδοτούν ιδιωτικές επενδύσεις με ποσοστά 35%–50%, οι καθυστερήσεις αντιμετωπίστηκαν εν μέρει με τη μεταφορά χαρτοφυλακίου 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Η κίνηση αυτή, όμως, αποτελεί ταυτόχρονα και βασικό ορόσημο για την 7η δόση δανείων: η Τράπεζα πρέπει να αξιολογηθεί και να αναβαθμιστεί, ώστε να μπορεί να αξιοποιεί απευθείας κοινοτικά κεφάλαια.
Εφόσον αυτό επιτευχθεί, θα εισρεύσουν περίπου 2 δισ. ευρώ ως κεφαλαιακή ενίσχυση, τα οποία θα κατευθυνθούν εκ νέου σε δανειοδοτήσεις, κυρίως προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο συνολικός στόχος παραμένει η είσπραξη 36 δισ. ευρώ, με την κυβέρνηση να δίνει σαφή προτεραιότητα στις επιχορηγήσεις, αναγνωρίζοντας ότι στο σκέλος των δανείων δεν αποκλείονται απώλειες.
Για την 7η αίτηση πληρωμής, πρέπει να έχουν υπογραφεί με τις τράπεζες πιστώσεις 11,5 δισ. ευρώ, από 9,8 δισ. ευρώ σήμερα – δηλαδή επιπλέον 1,7 δισ. ευρώ. Για την 8η αίτηση, οι συμβάσεις πρέπει να αυξηθούν κατά ακόμη 1,7 δισ. ευρώ, φθάνοντας τα 13,2 δισ. ευρώ, ενώ ενδιάμεσα πρέπει να «τρέξουν» και ειδικά προγράμματα, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ» και το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου».
Σχόλιο SBCTV.gr: Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η απορρόφηση των κονδυλίων, αλλά αν τα έργα αυτά θα αλλάξουν δομικά τον τρόπο λειτουργίας του κράτους και της οικονομίας. Η μέχρι σήμερα κουλτούρα καθυστερήσεων και υπερβάσεων συγκρούεται με τα ασφυκτικά ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης· αν δεν υπάρξει πραγματική διοικητική πειθαρχία, ο κίνδυνος να χαθούν πόροι ή –ακόμη χειρότερα– να παραδοθούν ημιτελή ή χαμηλής ποιότητας έργα παραμένει ορατός.







