Στην πιο απαιτητική φάση του «Ελλάδα 2.0» μπαίνει η οικονομία, καθώς έως τα τέλη Αυγούστου η χώρα πρέπει να εξασφαλίσει τα τελευταία 13,7 δισ. ευρώ και να ολοκληρώσει κρίσιμες επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Το διακύβευμα δεν είναι μόνο η απορρόφηση του συνόλου των 36 δισ. ευρώ, αλλά και η ουσιαστική θωράκιση υποδομών, αγοράς εργασίας και ιδιωτικών επενδύσεων.
Η τελική ευθεία του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» εξελίσσεται σε μια σύνθετη άσκηση ταχύτητας και ποιότητας για τον κρατικό μηχανισμό και τον ιδιωτικό τομέα. Μέχρι το τέλος Αυγούστου η Ελλάδα πρέπει να εισπράξει τα τελευταία 13,7 δισ. ευρώ από τα συνολικά 36 δισ. που της αναλογούν, να ολοκληρώσει επενδύσεις 7,2 δισ. ευρώ και να διοχετεύσει 5,46 δισ. ευρώ σε δάνεια για ιδιωτικά projects.
Παρά τις καθυστερήσεις στο σκέλος των δανείων, το οικονομικό επιτελείο διαβεβαιώνει ότι «δεν θα χαθεί ούτε ένα ευρώ» από τις επιχορηγήσεις. Αυτό όμως προϋποθέτει την επιτυχή έκβαση τριών παράλληλων προκλήσεων: την τήρηση οροσήμων, την έγκαιρη υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής και τον απεγκλωβισμό των ιδιωτικών επενδύσεων που χρηματοδοτούνται μέσω του ΤΑΑ.
Ορόσημα – αγώνας δρόμου για τις δύο τελευταίες δόσεις
Παρά τις τέσσερις αναθεωρήσεις του σχεδίου, που «ξεφόρτωσαν» μη ρεαλιστικά ορόσημα, απομένουν ακόμη περίπου 180 επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις για να κλείσει χωρίς απώλειες το πρόγραμμα. Το 8ο αίτημα επιχορηγήσεων, ύψους 1,7 δισ. ευρώ, θα συνοδευτεί από την 7η δόση δανείων 1,3 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το πακέτο στα 3 δισ. ευρώ έως το τέλος Απριλίου.
Για να εκταμιευθεί αυτή η δόση, πρέπει μεταξύ άλλων να εκδοθεί άδεια για έργα δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, να ψηφιστεί νέα νομοθεσία για τα επιδόματα ανεργίας, να αναβαθμιστούν κρίσιμες υποδομές του ΕΣΥ και να ολοκληρωθεί το νέο πληροφοριακό σύστημα της ΑΑΔΕ. Πρόκειται για παρεμβάσεις με άμεση δημοσιονομική και κοινωνική επίπτωση, που συνδέονται με τον τρόπο λειτουργίας του κράτους και του κοινωνικού κράτους την επόμενη δεκαετία.
Υποδομές, φυσικές καταστροφές και ψηφιακός μετασχηματισμός
Ακόμη πιο βαρύ είναι το 9ο και τελευταίο αίτημα επιχορηγήσεων, ύψους 4,4 δισ. ευρώ, το οποίο θα συνοδευτεί από την 8η δόση δανείων 5,2 δισ. ευρώ – συνολικά 9,6 δισ. ευρώ, σχεδόν το 30% του συνολικού πακέτου. Για να εγκριθεί, πρέπει να έχουν προχωρήσει εμβληματικά έργα: ο Ε65 (τμήμα Τρίκαλα – Εγνατία), ο ΒΟΑΚ, ο προαστιακός της Δυτικής Αττικής, ο ψηφιακός μετασχηματισμός των σιδηροδρόμων, αλλά και οι αποκαταστάσεις σε οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα που επλήγησαν από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias».
Παράλληλα, κρίσιμα για την καθημερινότητα είναι η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου, οι παρεμβάσεις σε περιοχές δίκαιης μετάβασης, τα πολεοδομικά σχέδια, οι οπτικές ίνες σε κτίρια, τα νέα δικαστικά μέγαρα, η ψηφιοποίηση των ΜμΕ, η μείωση του clawback κατά 400 εκατ. ευρώ και οι ανακαινίσεις σε μονάδες πρωτοβάθμιας υγείας, ευρύτερες δομές του ΕΣΥ και διαμερίσματα κοινωνικής στέγασης. Στο ίδιο πακέτο εντάσσεται και η ολοκλήρωση των προσεισμικών ελέγχων στα δημόσια κτίρια, με σαφή διάσταση πολιτικής προστασίας.
Ο ρόλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και ο κίνδυνος «κενών» στα δάνεια
Το σκέλος των δανείων παραμένει η πιο ευάλωτη πλευρά του προγράμματος. Η μεταφορά δανείων 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αποσυμπίεσε τις καθυστερήσεις, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί κρίσιμο ορόσημο: η Τράπεζα πρέπει να αξιολογηθεί και να αναβαθμιστεί ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται απευθείας ευρωπαϊκά κονδύλια. Η επιτυχία της διαδικασίας θα επιτρέψει την είσπραξη περίπου 2 δισ. ευρώ ως κεφαλαιακή ενίσχυση, που θα κατευθυνθούν κυρίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Για την 7η αίτηση πληρωμής στο σκέλος των δανείων απαιτείται οι συμβάσεις με τις τράπεζες να φτάσουν τα 11,5 δισ. ευρώ, από 9,8 δισ. σήμερα, ενώ για την 8η αίτηση ο πήχης ανεβαίνει στα 13,2 δισ. ευρώ. Στο ενδιάμεσο πρέπει να τρέξουν και ειδικά προγράμματα, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ» και το «Αναβαθμίζω το σπίτι μου», που συνδέουν την κοινωνική πολιτική με τους πράσινους στόχους. Η κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να διεκδικήσει ολόκληρο το πακέτο των 36 δισ. ευρώ, αλλά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμένων απωλειών στα δάνεια, εφόσον η αγορά δεν απορροφήσει όλα τα διαθέσιμα κεφάλαια.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η τελική φάση του «Ελλάδα 2.0» είναι λιγότερο λογιστική και περισσότερο πολιτική: θα κρίνει αν τα δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης θα μεταφραστούν σε ανθεκτικές υποδομές, ψηφιακό κράτος και βιώσιμη ανάπτυξη ή αν θα χαθούν σε έναν αγώνα δρόμου για τυπική ολοκλήρωση οροσήμων χωρίς διατηρήσιμη προστιθέμενη αξία. Το πραγματικό ρίσκο δεν είναι μόνο να χαθούν κονδύλια, αλλά να χαθεί μια ιστορική ευκαιρία ανασχεδιασμού του παραγωγικού μοντέλου.
#ΤαμείοΑνάκαμψης #Ελλάδα20 #Επενδύσεις #Οικονομία
