Ξεκίνησαν οι χειμερινές εκπτώσεις με προσδοκίες τζίρου που υπερβαίνει τα 6 δισ. ευρώ, σε ένα περιβάλλον οικονομικής κόπωσης των νοικοκυριών αλλά και ενισχυμένων ελέγχων για παραπλανητικές πρακτικές. Η περίοδος εκπτώσεων διαρκεί έως 28 Φεβρουαρίου, με δύο προαιρετικά ανοικτές Κυριακές για τα καταστήματα.
Η φετινή χειμερινή εκπτωτική περίοδος ξεκινά με φιλόδοξο στόχο τζίρου άνω των 6 δισ. ευρώ, σε μια συγκυρία όπου τα νοικοκυριά έχουν επιβαρυνθεί από τις γιορτινές δαπάνες και το διαρκές κύμα ακρίβειας σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Παρά την οικονομική κόπωση, η αγορά εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη ότι οι εκπτώσεις θα κινηθούν ελαφρώς καλύτερα από πέρυσι, λειτουργώντας παράλληλα ως βαλβίδα αποσυμπίεσης για τις τιμές στο πρώτο δίμηνο του έτους.
Οι εκπτώσεις θα διαρκέσουν έως το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, ενώ τα καταστήματα μπορούν προαιρετικά να ανοίξουν τις Κυριακές 18 και 25 Ιανουαρίου, στοιχείο κρίσιμο για τα εμπορικά κέντρα και τους μεγάλους εμπορικούς δρόμους.
Καταναλωτική συμπεριφορά και κλάδοι που πρωταγωνιστούν
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, περίπου 6 στους 10 καταναλωτές πραγματοποιούν αγορές κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων, με βασικό κίνητρο την κάλυψη προσωπικών και οικογενειακών αναγκών και όχι την «κατανάλωση πολυτελείας». Η ζήτηση στρέφεται κυρίως στην ένδυση και την υπόδηση, όπου οι εκπτώσεις είναι παραδοσιακά υψηλές, ενώ ακολουθούν τα είδη τεχνολογίας και τα προϊόντα για το σπίτι.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος εξακολουθεί να απορροφάται από βασικά αγαθά (τρόφιμα, ενέργεια, λογαριασμούς υπηρεσιών), γεγονός που περιορίζει τον χώρο για αυθόρμητες αγορές. Αυτό οδηγεί σε πιο στοχευμένη κατανάλωση, με έμφαση στις πραγματικά μεγάλες μειώσεις τιμών και στις διαδικτυακές προσφορές. Το ηλεκτρονικό εμπόριο ενισχύει τον ανταγωνισμό τιμών, πιέζοντας τις φυσικές επιχειρήσεις να ευθυγραμμίσουν τις πολιτικές εκπτώσεων, αλλά και να επενδύσουν σε διαφάνεια και αξιοπιστία.
Θεσμικό πλαίσιο, υποχρεώσεις επιχειρήσεων και πρόστιμα
Το ισχύον πλαίσιο για τις εκπτώσεις είναι ιδιαίτερα αυστηρό ως προς την παρουσίαση των μειώσεων. Κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από σαφή αναγραφή της προγενέστερης τιμής, η οποία ορίζεται ως η χαμηλότερη τιμή που ίσχυσε τις 30 ημέρες πριν από την πρώτη εφαρμογή της έκπτωσης.
Δεν επιτρέπεται η χρήση της προτεινόμενης λιανικής τιμής του κατασκευαστή ως τιμής αναφοράς για να εμφανιστεί «έκπτωση», εφόσον αυτή δεν ήταν η πραγματική τιμή πώλησης του καταστήματος. Έτσι, η ορθή ένδειξη είναι «Προτεινόμενη λιανική τιμή κατασκευαστή: 100€. Τιμή πώλησης: 70€» και όχι «Προτεινόμενη λιανική 100€ → ΤΩΡΑ 70€ (-30%)».
Κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς η παλαιά και η νέα μειωμένη τιμή κάθε προϊόντος, ενώ επιτρέπεται και η αναγραφή ποσοστού έκπτωσης. Αν οι εκπτώσεις καλύπτουν πάνω από το 60% των ειδών, το ποσοστό ή το εύρος του («από …% έως …%») πρέπει να εμφανίζεται σε βιτρίνες και σε κάθε μορφή εμπορικής επικοινωνίας. Όταν οι εκπτώσεις αφορούν μόνο επιλεγμένα είδη, αυτό οφείλει να δηλώνεται ρητά.
Ειδικά για καταστήματα stock ή outlet, είναι υποχρεωτική η αναγραφή της παλαιάς (διαγραμμένης) και της νέας τιμής, ενώ στις περιόδους εκπτώσεων πρέπει να εμφανίζονται όλες οι ενδιάμεσες τιμές διαγραμμένες, με έμφαση στη νέα τελική τιμή. Οι έλεγχοι θα είναι εντατικοί και τα πρόστιμα για παραπλανητικές πρακτικές μπορούν να φτάσουν έως το 2% του ετήσιου τζίρου και κατ’ ελάχιστον τις 20.000 ευρώ, με αύξηση στο 4% σε περίπτωση υποτροπής εντός πενταετίας.
Δικαιώματα και παγίδες για τους καταναλωτές
Οι καταναλωτές καλούνται να αξιοποιήσουν τις εκπτώσεις με σχέδιο και όχι με βάση μόνο το ποσοστό μείωσης. Κρίσιμο είναι να ελέγχουν ότι αναγράφονται με σαφήνεια η αρχική και η τελική τιμή, να είναι καχύποπτοι απέναντι σε «φουσκωμένες» παλιές τιμές και να διασταυρώνουν, όπου είναι δυνατόν, την πορεία τιμών στο διαδίκτυο.
Η προτεραιότητα σε πραγματικές ανάγκες, η αποφυγή παρορμητικών αγορών και η τήρηση αποδείξεων είναι κλειδιά για την προστασία του οικογενειακού προϋπολογισμού. Τα δικαιώματα επιστροφής και εγγύησης ισχύουν κανονικά και στην εκπτωτική περίοδο, σύμφωνα με τη νομοθεσία προστασίας καταναλωτή, κάτι που συχνά αποσιωπάται στην πράξη.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η χειμερινή εκπτωτική περίοδος λειτουργεί φέτος ως κρίσιμο τεστ αντοχής για το λιανεμπόριο, αλλά και ως βαρόμετρο για την πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Αν οι εκπτώσεις αποδώσουν, θα ανακουφίσουν τα ταμεία των επιχειρήσεων και θα συμβάλουν στη σταθεροποίηση των τιμών. Αν όχι, θα αναδείξουν με ακόμη μεγαλύτερη ένταση το πρόβλημα συμπίεσης του διαθέσιμου εισοδήματος και την ανάγκη για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στην αγορά και στο κόστος ζωής.
#εκπτώσεις #λιανικόΕμπόριο #καταναλωτές #οικονομία #αγορά
