Ο νεοεκλεγείς ακροδεξιός πρόεδρος της Χιλής, Χοσέ Αντόνιο Καστ, τοποθετεί δύο πρώην δικηγόρους του Αουγκούστο Πινοσέτ στα κρίσιμα υπουργεία Άμυνας και Δικαιοσύνης – Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η επιλογή προκαλεί ισχυρό πολιτικό και συμβολικό σοκ σε μια χώρα που ακόμη παλεύει με την κληρονομιά της δικτατορίας.
Με μια κίνηση υψηλού πολιτικού και συμβολικού φορτίου, ο εκλεγμένος ακροδεξιός πρόεδρος της Χιλής, Χοσέ Αντόνιο Καστ, ανακοίνωσε τη σύνθεση της «κυβέρνησης έκτακτης ανάγκης» που θα αναλάβει καθήκοντα στις 11 Μαρτίου. Κεντρικό στοιχείο του νέου σχήματος είναι ο διορισμός δύο πρώην δικηγόρων του στρατηγού-δικτάτορα Αουγκούστο Πινοσέτ στα χαρτοφυλάκια της Άμυνας και της Δικαιοσύνης – Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Ποιοι είναι οι δύο νέοι υπουργοί
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις στο Σαντιάγο, ο 68χρονος Φερνάντο Μπάρος αναλαμβάνει το υπουργείο Άμυνας, δηλαδή τον άμεσο πολιτικό έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων. Ο 53χρονος Φερνάντο Ραμπάτ τοποθετείται στο υπουργείο Δικαιοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο εποπτεύει το δικαστικό σύστημα αλλά και τις πολιτικές μνήμης, αποκατάστασης και λογοδοσίας για τα εγκλήματα του παρελθόντος.
Και οι δύο υπήρξαν μέλη της νομικής ομάδας που υπερασπιζόταν τον Πινοσέτ, ο οποίος κυβέρνησε τη Χιλή μετά το πραξικόπημα του 1973 μέχρι το 1990 και πέθανε το 2006 χωρίς να δικαστεί οριστικά για τα εγκλήματά του. Η επιλογή τους δεν είναι απλώς τεχνοκρατική, αλλά εκπέμπει σαφές πολιτικό μήνυμα επαναξιολόγησης – ή και αναθεώρησης – της μεταδικτατορικής αφήγησης.
Η βαριά κληρονομιά του καθεστώτος Πινοσέτ
Το καθεστώς Πινοσέτ θεωρείται υπεύθυνο για πάνω από 3.000 δολοφονίες και εξαναγκαστικές εξαφανίσεις, δεκάδες χιλιάδες βασανισμούς και μαζικές παραβιάσεις δικαιωμάτων. Παρά ταύτα, ένα σημαντικό τμήμα της χιλιανής κοινωνίας εξακολουθεί να νοσταλγεί την «τάξη και ασφάλεια» της περιόδου εκείνης, ιδίως μπροστά στην άνοδο της εγκληματικότητας και τις πιέσεις από τη μετανάστευση.
Ο ίδιος ο Καστ είναι δηλωμένος θαυμαστής του Πινοσέτ και έχει επανειλημμένα υπερασπιστεί πτυχές της διακυβέρνησής του. Η εκλογή του τον Δεκέμβριο, με 58% έναντι της υποψήφιας της αριστεράς Γιανέτ Χάρα, στηρίχθηκε σε μια σκληρή ατζέντα «νόμου και τάξης», με έμφαση στην καταστολή του εγκλήματος και τον περιορισμό της μετανάστευσης.
Πολιτικές και θεσμικές συνέπειες
Η ανάθεση του χαρτοφυλακίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε πρώην υπερασπιστή του Πινοσέτ αναμένεται να πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις τόσο εντός Χιλής όσο και διεθνώς. Ο κίνδυνος είναι διπλός: αφενός η αποδυνάμωση των μηχανισμών έρευνας και απονομής δικαιοσύνης για τα εγκλήματα της δικτατορίας, αφετέρου η ανατροπή πολιτικών που αφορούν την εκπαίδευση, τη μνήμη και την αποζημίωση των θυμάτων.
Στο πεδίο της Άμυνας, η τοποθέτηση στενού νομικού συνεργάτη του Πινοσέτ μπορεί να σηματοδοτήσει στενότερη σύμπλευση πολιτικής ηγεσίας – στρατού και πιθανή επανανομιμοποίηση των ενόπλων δυνάμεων ως «ρυθμιστή» της εσωτερικής ασφάλειας. Αυτό, σε μια χώρα με ακόμη νωπές μνήμες από στρατιωτική διακυβέρνηση, εγείρει ανησυχίες για την ανθεκτικότητα των δημοκρατικών θεσμών.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση Καστ δεν είναι απλώς πρόκληση προς την αριστερά, αλλά στρατηγική προσπάθεια να ξαναγραφτεί η ιστορία της χιλιανής μετάβασης στη δημοκρατία. Αν οι θεσμικές αντιστάσεις – δικαιοσύνη, κοινωνία πολιτών, διεθνείς οργανισμοί – αποδειχθούν αδύναμες, η Χιλή κινδυνεύει να εξελιχθεί σε εργαστήριο «δημοκρατικού αναθεωρητισμού», όπου τα εγκλήματα μιας δικτατορίας μετατρέπονται σε αποδεκτό πολιτικό υπόβαθρο διακυβέρνησης.
#Χιλή #Πινοσέτ #Καστ #ΑνθρώπιναΔικαιώματα #Άμυνα
