Σε καθεστώς πλήρους ψηφιακής παρακολούθησης του ωραρίου και των υπερωριών μπαίνει ολόκληρος ο δημόσιος τομέας, με την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας που ήδη εφαρμόζεται στον ιδιωτικό τομέα. Στόχος είναι η διαφάνεια στον χρόνο εργασίας, ο περιορισμός των πλασματικών υπερωριών και ο εξορθολογισμός της σχετικής δαπάνης.
Η κυβέρνηση προχωρά στην πλήρη ψηφιοποίηση της καταγραφής του χρόνου εργασίας στο Δημόσιο, επεκτείνοντας την ψηφιακή κάρτα εργασίας σε όλους τους κρατικούς φορείς. Το νέο σύστημα έρχεται να αντικαταστήσει το σημερινό μωσαϊκό πρακτικών – από ηλεκτρονικά ρολόγια μέχρι χειρόγραφα παρουσιολόγια – που αφήνει μεγάλα περιθώρια καταστρατήγησης του ωραρίου και «οριζόντιας» κατανομής υπερωριών.
Το σχέδιο βρίσκεται ήδη στην τελική ευθεία, με στόχο να είναι επιχειρησιακά έτοιμο έως το καλοκαίρι. Η εμπειρία του ιδιωτικού τομέα, όπου η ψηφιακή κάρτα καλύπτει περίπου 1,8 εκατ. εργαζόμενους, θεωρείται οδηγός για την υλοποίηση και στο Δημόσιο.
Πώς αλλάζει ο έλεγχος ωραρίου και υπερωριών
Σήμερα στο Δημόσιο συνυπάρχουν τρία μοντέλα καταγραφής ωραρίου: αμιγώς ηλεκτρονικό σύστημα σήμανσης με κάρτα, μικτό σχήμα (ηλεκτρονικό και χειρόγραφο, κυρίως λόγω διασποράς κτιρίων) και καθαρά χειρόγραφο σύστημα με υπογραφές. Αυτή η πολυδιάσπαση καθιστά πρακτικά αδύνατο τον κεντρικό, σε πραγματικό χρόνο, έλεγχο της παρουσίας προσωπικού, ειδικά σε περιφερειακές υπηρεσίες ή σε κτίρια εκτός κεντρικής διοίκησης.
Αποτέλεσμα είναι να εμφανίζονται φαινόμενα καταστρατήγησης του ωραρίου, παρά το γεγονός ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν ήδη δυνατότητα κλιμακωτού ωραρίου (προσέλευση 07:00–09:00, αποχώρηση 15:00–17:00). Με την ψηφιακή κάρτα, κάθε είσοδος και έξοδος θα καταγράφεται αυτόματα, δημιουργώντας ένα αδιαμφισβήτητο ψηφιακό ίχνος για τον πραγματικό χρόνο εργασίας.
Σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, όπου το βασικό ζητούμενο ήταν η καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας, στο Δημόσιο ο κεντρικός στόχος είναι ο περιορισμός των πλασματικών υπερωριών. Σήμερα, σε πολλές υπηρεσίες εφαρμόζεται ένα κατ’ αποκοπήν μοντέλο, με περίπου 20 ώρες υπερωριακής απασχόλησης τον μήνα να κατανέμονται σχεδόν οριζόντια, ανεξάρτητα από τον πραγματικό φόρτο.
Δημοσιονομικό αποτύπωμα και κίνητρα για παραγωγικότητα
Η μετάβαση σε αποζημίωση μόνο για τις υπερωρίες που θα καταγράφονται ψηφιακά αναμένεται να εξορθολογίσει σημαντικά τη σχετική δαπάνη. Οι αμοιβές υπερωριών στο Δημόσιο συνδέονται με τον βασικό μισθό κάθε μισθολογικού κλιμακίου (με βάση το 1/280 του μισθού για εργασία από τη λήξη του ωραρίου έως τις 22:00, και προσαυξήσεις για νύχτες, Κυριακές και αργίες) και αναπροσαρμόζονται κάθε φορά που αυξάνονται οι βασικές αποδοχές.
Μετά την τελευταία αύξηση μισθών τον Απρίλιο του 2025, τα ωρομίσθια υπερωριακής απασχόλησης για τις κατηγορίες Π.Ε., Τ.Ε., Δ.Ε. και Υ.Ε. κινούνται σε κλίμακες από λίγο πάνω από 3 ευρώ έως πάνω από 11 ευρώ την ώρα, ανάλογα με το κλιμάκιο και το είδος της υπερωρίας (απλή, νυχτερινή, Κυριακής/αργιών). Η ψηφιακή κάρτα μετατρέπει αυτά τα ποσά από «τυπικό δικαίωμα» σε πραγματική, μετρήσιμη ανταμοιβή για επιπλέον εργασία.
Το θετικό προηγούμενο από τον ιδιωτικό τομέα είναι ενδεικτικό: το 2025, σε σχέση με το 2024, οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν σχεδόν κατά 70%, με εντυπωσιακά άλματα σε κλάδους όπως ο τουρισμός (673%), η εστίαση (177%), το λιανεμπόριο (79%) και η βιομηχανία (45%). Η διαφάνεια στην καταγραφή λειτούργησε ως ανάχωμα στην αδήλωτη εργασία, αλλά και ως εργαλείο καλύτερης στόχευσης της μισθολογικής δαπάνης.
Αντίστοιχα, στο Δημόσιο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από δύο παραμέτρους: την τεχνική ικανότητα διασύνδεσης όλων των κτιρίων και υπηρεσιών σε ενιαίο σύστημα, και την πολιτική βούληση να σταματήσει η πρακτική των «χαριστικών» υπερωριών. Χωρίς αυτές τις δύο προϋποθέσεις, η ψηφιακή κάρτα κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια ακόμη μεταρρύθμιση επί χάρτου.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ψηφιακή κάρτα στο Δημόσιο είναι κατ’ εξοχήν μεταρρύθμιση αξιοπιστίας: αν εφαρμοστεί αυστηρά, μπορεί να εξοικονομήσει πόρους, να περιορίσει πελατειακές πρακτικές και να συνδέσει για πρώτη φορά μετρήσιμα τον χρόνο εργασίας με την αμοιβή. Αν όμως «χαλαρώσει» στην πράξη, θα επιβεβαιώσει ότι το ελληνικό κράτος δυσκολεύεται ακόμη να εφαρμόσει κανόνες που θίγουν παγιωμένα μικροσυμφέροντα.
#Δημόσιο #ΨηφιακήΚάρτα #Υπερωρίες #Ωράριο #Εργασία
