Πρόσκληση ύψους 16,9 εκατ. ευρώ για έργα προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη υπέγραψε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης. Η δράση εντάσσεται στο Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και αξιοποιεί το ΕΣΠΑ για στοχευμένες, μικρής κλίμακας παρεμβάσεις σε περιοχές απολιγνιτοποίησης.
Σε μια κίνηση με σαφές αναπτυξιακό αλλά και συμβολικό αποτύπωμα για τις λιγνιτικές περιοχές, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπέγραψε πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων με τίτλο «Έργα προστασίας και ανάδειξης πολιτιστικής κληρονομιάς στο πλαίσιο των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) Λιμνών και Ποταμών Δυτικής Μακεδονίας και Δήμου Μεγαλόπολης». Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 16,95 εκατ. ευρώ, ποσό που θα κατευθυνθεί σε συγκεκριμένα έργα πολιτιστικής υποδομής και αποκατάστασης.
Στόχευση της πρόσκλησης και ρόλος της Δίκαιης Μετάβασης
Με την πρόσκληση ενεργοποιείται η Προτεραιότητα 5 «Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις μικρής κλίμακας» του Προγράμματος ΕΣΠΑ – Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση (ΔΑΜ. Πρόκειται για έναν από τους βασικούς άξονες που επιχειρούν να αντισταθμίσουν τις οικονομικές και κοινωνικές απώλειες από την απολιγνιτοποίηση, όχι μόνο με κλασικές παραγωγικές επενδύσεις, αλλά και με επένδυση στο πολιτιστικό απόθεμα και στον τουρισμό.
Η επιλογή της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης δεν είναι τυχαία: πρόκειται για περιοχές που έχουν πληγεί από τη συρρίκνωση της λιγνιτικής δραστηριότητας και αναζητούν νέο αναπτυξιακό μοντέλο. Η ανάδειξη αρχαιολογικών χώρων, η δημιουργία μουσείων και η βελτίωση της προσβασιμότητας σε μνημεία εντάσσονται σε μια στρατηγική διαφοροποίησης της τοπικής οικονομίας προς τον πολιτιστικό και θεματικό τουρισμό.
Τα πέντε έργα που χρηματοδοτούνται σε πρώτη φάση
Σε πρώτη φάση, προβλέπεται να χρηματοδοτηθούν πέντε έργα του Υπουργείου Πολιτισμού, τα οποία καλύπτουν τόσο τη Δυτική Μακεδονία όσο και τη Μεγαλόπολη:
• «Αποκατάσταση – Ανάδειξη και προβολή του συγκροτήματος της Ρωμαϊκής Έπαυλης Αμυνταίου», ένα έργο που μπορεί να λειτουργήσει ως πόλος πολιτιστικού τουρισμού στην ευρύτερη περιοχή των λιμνών.
• «Ανέγερση νέου εκθεσιακού χώρου και λυόμενων υποστηρικτικών εγκαταστάσεων στο Αμύνταιο Φλώρινας», ενισχύοντας τις μουσειακές υποδομές και τη δυνατότητα φιλοξενίας εκθέσεων.
• «Αποκατάσταση – Ανάδειξη της βασιλικής και τμημάτων του βυζαντινού κάστρου “Κάλε” – Διαμόρφωση πρόσβασης, στην Κοινότητα Πετρών του Δήμου Αμυνταίου», που βελτιώνει την επισκεψιμότητα και την ασφάλεια σε ένα σημαντικό μνημείο.
• «Ανέγερση νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Μεγαλόπολης και οργάνωση περιοδικής έκθεσης», κρίσιμη επένδυση για τη συγκέντρωση, τεκμηρίωση και ανάδειξη του αρχαιολογικού πλούτου της περιοχής.
• «Αποκατάσταση και ανάδειξη αρχαίου θεάτρου Μεγαλόπολης – Β΄ Φάση», που μπορεί, εφόσον ολοκληρωθεί, να λειτουργήσει ως εμβληματικός χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων με άμεσο οικονομικό αντίκτυπο.
Αναπτυξιακό αποτύπωμα και προκλήσεις υλοποίησης
Τα έργα αυτά συνδυάζουν την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με αναμενόμενα πολλαπλασιαστικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες: αύξηση επισκεψιμότητας, τόνωση της μικρής επιχειρηματικότητας (τουρισμός, εστίαση, υπηρεσίες), δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε έργα κατασκευής, φύλαξης και διαχείρισης. Ωστόσο, το πραγματικό διακύβευμα βρίσκεται στην ταχύτητα και την ποιότητα υλοποίησης, σε ένα περιβάλλον όπου οι καθυστερήσεις σε δημόσια έργα παραμένουν συχνό φαινόμενο.
Η επιτυχία της πρόσκλησης θα κριθεί από το αν οι παρεμβάσεις θα ενταχθούν σε ένα συνεκτικό χωρικό και τουριστικό σχέδιο, αντί να παραμείνουν αποσπασματικά έργα υποδομής. Απαιτείται στενός συντονισμός μεταξύ Υπουργείου Οικονομίας, Υπουργείου Πολιτισμού, αυτοδιοίκησης και τοπικών φορέων, ώστε η πολιτιστική κληρονομιά να μετατραπεί από ανεκμετάλλευτο κεφάλαιο σε πραγματικό μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η διοχέτευση πόρων της Δίκαιης Μετάβασης σε στοχευμένα πολιτιστικά έργα είναι στρατηγικά ορθή, αλλά το στοίχημα είναι διπλό: αφενός η έγκαιρη ολοκλήρωση χωρίς υπερβάσεις κόστους, αφετέρου η ένταξη των μνημείων σε ολοκληρωμένα δίκτυα πολιτιστικού τουρισμού με ιδιωτικές συμπληρωματικές επενδύσεις. Χωρίς αυτή τη δεύτερη διάσταση, τα 16,9 εκατ. ευρώ κινδυνεύουν να μετατραπούν σε «ωραίες βιτρίνες» με περιορισμένο οικονομικό αντίκτυπο για Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη.
#πολιτιστική_κληρονομιά #ΔυτικήΜακεδονία #Μεγαλόπολη #ΔίκαιηΜετάβαση #ΕΣΠΑ
