Εγκρίθηκαν τα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης Θεσσαλίας, Ηπείρου και Νοτίου Αιγαίου στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, με συνολικό προϋπολογισμό 577,2 εκατ. ευρώ μαζί με τις υπερδεσμεύσεις. Η στόχευση μετατοπίζει μέρος της αναπτυξιακής πολιτικής από το κέντρο στην περιφέρεια, με έμφαση σε υποδομές, πράσινη μετάβαση, ανθεκτικότητα και κοινωνική συνοχή.
Με αποφάσεις του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση εγκρίθηκαν τα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης (ΠΠΑ) για Θεσσαλία, Ήπειρο και Νότιο Αιγαίο, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030. Ο συνολικός προϋπολογισμός των τριών προγραμμάτων ανέρχεται σε 577,2 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της υπερδέσμευσης, σηματοδοτώντας μια νέα φάση περιφερειακής στοχοποίησης των εθνικών πόρων.
Προτεραιότητες και κατανομή πόρων ανά Περιφέρεια
Για τη Θεσσαλία, ο αρχικός προϋπολογισμός ορίζεται σε 197 εκατ. ευρώ και, με την υπερδέσμευση, οι διαθέσιμοι πόροι φθάνουν τα 256,1 εκατ. ευρώ. Σε μια Περιφέρεια που δοκιμάστηκε σκληρά από φυσικές καταστροφές, σχεδόν ο μισός προϋπολογισμός κατευθύνεται σε σκληρές υποδομές: «Ανάπτυξη Υποδομών και Μεταφορών» με 41,27%. Ακολουθούν η «Πράσινη Ανάπτυξη και Πράσινος Μετασχηματισμός» με 27,77% και η «Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη» με 14,47%. Η «Πολιτική Προστασία και Αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης» απορροφά 10,55%, ενώ η «Καινοτομία, Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα» και ο «Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη» λαμβάνουν μόλις 1,57% και 0,46% αντίστοιχα, δείχνοντας ότι η προτεραιότητα είναι η αποκατάσταση και η ανθεκτικότητα, όχι η τεχνολογική αιχμή.
Στην Ήπειρο, ο αρχικός προϋπολογισμός είναι 133 εκατ. ευρώ και με την υπερδέσμευση φτάνει τα 172,9 εκατ. ευρώ. Η «Ανάπτυξη Υποδομών και Μεταφορών» απορροφά ακόμη μεγαλύτερο μερίδιο, 48,1%, επιβεβαιώνοντας ότι το έλλειμμα συνδεσιμότητας παραμένει το βασικό αναπτυξιακό εμπόδιο. Η «Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη» λαμβάνει 22,5%, ενώ η «Καινοτομία, Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα» 9,77%. Η «Πράσινη Ανάπτυξη» περιορίζεται στο 7,5% και ο «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» στο 0,75%, ένδειξη ότι η περιφερειακή στρατηγική παραμένει περισσότερο «έργα-κεντρική» παρά μεταρρυθμιστική.
Για το Νότιο Αιγαίο, με αρχικό προϋπολογισμό 114 εκατ. ευρώ και τελικό ύψος πόρων 148,2 εκατ. ευρώ, η δομή του προγράμματος αντανακλά τον έντονα τουριστικό και νησιωτικό χαρακτήρα. Οι «Υποδομές και Μεταφορές» απορροφούν 44%, κρίσιμο για διασυνδέσεις και λιμενικά έργα. Η «Καινοτομία, Εξωστρέφεια και Ανταγωνιστικότητα» λαμβάνει 16%, υψηλότερο μερίδιο σε σχέση με τις άλλες δύο Περιφέρειες, υποδηλώνοντας στόχευση σε αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος και της επιχειρηματικότητας. Η «Πολιτική Προστασία και Αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης» και η «Κοινωνική Συνοχή» μοιράζονται από 13%, ενώ η «Πράσινη Ανάπτυξη» περιορίζεται στο 7% και ο «Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη» στο 5%.
Τι σηματοδοτεί η νέα γενιά ΠΠΑ για την περιφερειακή πολιτική
Η έγκριση των τριών προγραμμάτων ακολουθεί εκείνη για Δυτική Ελλάδα, Στερεά Ελλάδα και Κρήτη και εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια να αποκτήσει το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης σαφή περιφερειακή διάσταση, παράλληλα με τα κοινοτικά κονδύλια. Η βαρύτητα που δίνεται σε υποδομές και μεταφορές είναι αναμενόμενη, αλλά αναδεικνύει και τον κίνδυνο αναπαραγωγής ενός μοντέλου όπου «μπετόν» και έργα δικτύων κυριαρχούν έναντι της παραγωγικής ανασυγκρότησης, της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Η χαμηλή στάθμιση των δράσεων Τεχνητής Νοημοσύνης και ψηφιακών υπηρεσιών, ιδίως σε Περιφέρειες που φιλοδοξούν να προσελκύσουν επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, συνιστά στρατηγικό ερώτημα για το κατά πόσο οι ΠΠΑ ευθυγραμμίζονται με τον στόχο αλλαγής παραγωγικού υποδείγματος. Από την άλλη πλευρά, η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας και της ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, ιδίως σε Θεσσαλία και Νότιο Αιγαίο, δείχνει ότι τα πρόσφατα ακραία φαινόμενα έχουν αρχίσει να αποτυπώνονται πιο συστηματικά στον σχεδιασμό.
Το στοίχημα πλέον μεταφέρεται από την έγκριση στην υλοποίηση: στην ταχύτητα ωρίμανσης των έργων, στην ικανότητα των Περιφερειών να λειτουργήσουν ως πραγματικοί αναπτυξιακοί φορείς και στην αποφυγή κατακερματισμού πόρων σε μικρά, αποσπασματικά έργα με χαμηλή προστιθέμενη αξία.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η νέα γενιά ΠΠΑ αποτυπώνει μια πολιτική επιλογή «ασφάλειας» υπέρ των υποδομών και της κλιματικής ανθεκτικότητας, αλλά με εμφανή υστέρηση στις επενδύσεις σε γνώση, καινοτομία και ψηφιακό μετασχηματισμό – αν αυτή η ισορροπία δεν διορθωθεί στην πράξη, η περιφερειακή ανάπτυξη κινδυνεύει να μείνει στο χθες ενώ η οικονομία χρειάζεται άλμα στο αύριο.
#ΠεριφερειακαΠρογραμματα #Αναπτυξη #Θεσσαλια #Ηπειρος #ΝοτιοΑιγαιο
