Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ενέκρινε τα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου και Βορείου Αιγαίου για την περίοδο 2026-2030, με συνολικό προϋπολογισμό 625,3 εκατ. ευρώ. Η στόχευση μετατοπίζει το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης στην περιφέρεια, με έμφαση σε υποδομές, κλιματική ανθεκτικότητα και κοινωνική συνοχή.
Με αποφάσεις του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση εγκρίθηκαν τα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης (ΠΠΑ) για τις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Πελοποννήσου και Βορείου Αιγαίου, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 625,3 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της υπερδέσμευσης, σηματοδοτώντας μια πιο αποκεντρωμένη προσέγγιση στη διάθεση εθνικών πόρων.
Πού κατευθύνονται οι πόροι ανά Περιφέρεια
Για την Κεντρική Μακεδονία, ο αρχικός προϋπολογισμός ορίζεται σε 215 εκατ. ευρώ, που με την υπερδέσμευση φθάνουν τα 279,5 εκατ. ευρώ. Σχεδόν ο μισός προϋπολογισμός (49,5% ή 106,43 εκατ. ευρώ) κατευθύνεται σε Υποδομές και Μεταφορές, επιβεβαιώνοντας ότι το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο παραμένει προτεραιότητα. Ακολουθούν η Πολιτική Προστασία και η Αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης με 53,75 εκατ. ευρώ (25%), η Κοινωνική Συνοχή με 19,35 εκατ. ευρώ (9%) και ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός με 12,9 εκατ. ευρώ (6%). Πράσινη Ανάπτυξη και Καινοτομία μοιράζονται από 10,75 εκατ. ευρώ (5% έκαστη), ενώ 1,08 εκατ. ευρώ (0,5%) προβλέπονται για υποστήριξη προγραμμάτων.
Στην Πελοπόννησο, ο αρχικός προϋπολογισμός των 150 εκατ. ευρώ αυξάνεται μέσω υπερδέσμευσης στα 195 εκατ. ευρώ. Η κατανομή είναι ακόμη πιο έντονα προσανατολισμένη στις υποδομές: 79,5 εκατ. ευρώ (53%) σε Υποδομές και Μεταφορές. Ακολουθούν η Κλιματική Κρίση με 20 εκατ. ευρώ (13,33%), η Κοινωνική Συνοχή με 18 εκατ. ευρώ (12%), η Καινοτομία και Εξωστρέφεια με 17 εκατ. ευρώ (11,33%), η Πράσινη Ανάπτυξη με 8 εκατ. ευρώ (5,33%), η Υποστήριξη Προγράμματος με 6,5 εκατ. ευρώ (4,33%) και ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός με μόλις 1 εκατ. ευρώ (0,67%).
Για το Βόρειο Αιγαίο, ο αρχικός προϋπολογισμός των 116 εκατ. ευρώ διαμορφώνεται, με την υπερδέσμευση, στα 150,8 εκατ. ευρώ. Οι Υποδομές και Μεταφορές απορροφούν 48,82 εκατ. ευρώ (42,1%), ενώ η Κοινωνική Συνοχή και η Πράσινη Ανάπτυξη κινούνται σχεδόν ισόποσα, με 22,47 και 22,5 εκατ. ευρώ αντίστοιχα (19,4% έκαστη). Ακολουθούν η Καινοτομία και Εξωστρέφεια με 9,15 εκατ. ευρώ (7,9%), η Κλιματική Κρίση με 6,11 εκατ. ευρώ (5,3%), ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός με 5 εκατ. ευρώ (4,3%) και η Υποστήριξη Προγραμμάτων με 1,96 εκατ. ευρώ (1,7%).
Προτεραιότητες πολιτικής και κίνδυνοι υλοποίησης
Κοινός παρονομαστής και στις τρεις Περιφέρειες είναι η σαφής προτεραιοποίηση των φυσικών υποδομών και των μεταφορών, που συγκεντρώνουν από 42% έως 53% των πόρων. Η κλιματική ανθεκτικότητα και η πολιτική προστασία αποκτούν επίσης αυξημένο βάρος, ειδικά σε περιοχές με υψηλή τρωτότητα σε πυρκαγιές και πλημμύρες. Η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της πράσινης ανάπτυξης, ιδίως στο Βόρειο Αιγαίο, δείχνει προσπάθεια αντιμετώπισης δημογραφικών και περιβαλλοντικών πιέσεων.
Ωστόσο, η σχετικά περιορισμένη χρηματοδότηση του ψηφιακού μετασχηματισμού, ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο, εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο οι Περιφέρειες θα μπορέσουν να τρέξουν παράλληλα την αναγκαία ψηφιακή αναβάθμιση υπηρεσιών και επιχειρήσεων. Καθοριστικός θα είναι και ο ρυθμός ωρίμανσης των έργων: χωρίς γρήγορες μελέτες, διαγωνισμούς και απορρόφηση, ο κίνδυνος καθυστερήσεων και αναθεωρήσεων παραμένει υψηλός, όπως έχει δείξει η εμπειρία προηγούμενων προγραμματικών περιόδων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έγκριση των ΠΠΑ αποτελεί ένα πρώτο, θετικό βήμα, αλλά το πραγματικό στοίχημα είναι η εκτέλεση: αν οι Περιφέρειες δεν αποκτήσουν τεχνική επάρκεια και διαφάνεια στη διαχείριση, τα 625,3 εκατ. ευρώ κινδυνεύουν να μετατραπούν σε ακόμη έναν κατάλογο ανεκτέλεστων έργων αντί για μοχλό βιώσιμης, περιφερειακής ανάπτυξης.
#Ανάπτυξη #Περιφέρειες #ΚεντρικήΜακεδονία #Πελοπόννησος #ΒόρειοΑιγαίο
