Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαιρέτισε την υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ για τους δασμούς και τη Γροιλανδία, αλλά προειδοποίησε ότι ο κόσμος μπαίνει σε μια σκληρή εποχή «πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων». Στο Νταβός ζήτησε από την Ευρώπη να ενισχύσει άμεσα άμυνα, ανταγωνιστικότητα και εμπορικές συμμαχίες, προτάσσοντας τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur.
Από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στην αποφόρτιση και στον συναγερμό. Χαιρέτισε ως «καλή είδηση» τη δέσμευση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν θα χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για να επιβάλει τις φιλοδοξίες του στη Γροιλανδία, καθώς και την απόφασή του να αποσύρει τους δασμούς που είχε προαναγγείλει για την 1η Φεβρουαρίου σε ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η Ουάσιγκτον «αναδιαμορφώνει ριζικά» την εξωτερική της πολιτική, κλονίζοντας τα θεμέλια της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.
«Κόσμος όπου μετρά μόνο η ισχύς»
Ο Μερτς περιέγραψε τη σημερινή συγκυρία ως είσοδο σε μια νέα εποχή «πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων», όπου «ο κόσμος χτίζεται πάνω στην ισχύ, στη δύναμη και, όταν χρειαστεί, στη βία». «Δεν είναι ένας ζεστός, φιλόξενος τόπος», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι σε ένα τέτοιο σύστημα οι μικρές χώρες είναι οι πρώτες που κινδυνεύουν, ακολουθούν οι μεσαίες και τελικά ακόμη και οι ίδιες οι μεγάλες δυνάμεις. Θύμισε μάλιστα τη γερμανική ιστορική εμπειρία του 20ού αιώνα, όταν η λογική της ωμής ισχύος οδήγησε «σε ένα μαύρο χάος» για τη Γερμανία και τον κόσμο.
Παρά την κριτική του προς την τρέχουσα αμερικανική στρατηγική, ο Μερτς απηύθυνε έκκληση να μην εγκαταλειφθεί η διατλαντική σχέση. «Παρά την απογοήτευση και τον θυμό των τελευταίων μηνών, ας μην βιαστούμε να διαγράψουμε τη διατλαντική εταιρική σχέση», είπε, τονίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι –και ιδίως οι Γερμανοί– γνωρίζουν πόσο πολύτιμη είναι η εμπιστοσύνη πάνω στην οποία στηρίζεται το ΝΑΤΟ.
Τριπλό σχέδιο για την ευρωπαϊκή ισχύ
Ο καγκελάριος παρουσίασε ένα τριπλό σχέδιο για να μπορέσει η Ευρώπη να σταθεί σε αυτό το νέο, πιο επικίνδυνο περιβάλλον: μαζικές επενδύσεις στην άμυνα, αποκατάσταση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας και ενότητα. Στο οικονομικό σκέλος, έδωσε έμφαση στη σύναψη νέων εμπορικών συμφωνιών ως απάντηση στον δασμολογικό προστατευτισμό της Ουάσιγκτον. «Οι εμπορικές φιλοδοξίες της Ευρώπης είναι κρυστάλλινες», είπε. «Θέλουμε να είμαστε η συμμαχία των ανοικτών αγορών και των ευκαιριών στο εμπόριο».
Η Ευρώπη, πρόσθεσε, πρέπει να αποτελέσει «το αντίθετο πόλο» σε πρακτικές όπως η κρατικά επιδοτούμενη αθέμιτη ανταγωνιστικότητα, ο προστατευτισμός πρώτων υλών, οι απαγορεύσεις στην τεχνολογία και οι αυθαίρετοι δασμοί. «Οι δασμοί πρέπει να αντικατασταθούν από κανόνες – και αυτοί οι κανόνες να γίνονται σεβαστοί», τόνισε.
Mercosur: «Καμία εναλλακτική» για το Βερολίνο
Κεντρικό παράδειγμα, κατά τον Μερτς, είναι η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur, την οποία χαρακτήρισε χαμένη ευκαιρία ανάπτυξης για την Ευρώπη και τη Γερμανία. Επέκρινε σφοδρά την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να παραπέμψει τη συμφωνία σε δικαστικό έλεγχο, κίνηση που μπορεί να την καθυστερήσει έως και δύο χρόνια. Κατηγόρησε τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα ότι έχουν «σπαταλήσει» πολύτιμο χρόνο, επιμένοντας ότι «δεν υπάρχει εναλλακτική» στη συμφωνία με τον μπλοκ της Νότιας Αμερικής.
Ο Μερτς εμφανίστηκε αποφασισμένος ότι, παρά τα εμπόδια, η συμφωνία θα εφαρμοστεί έστω και προσωρινά, προαναγγέλλοντας εμμέσως πίεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της. Στο μήνυμά του συμπυκνώνεται μια ευρύτερη στρατηγική: η Ευρώπη να πάψει να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική ομπρέλα και να χτίσει τη δική της ισχύ – οικονομική, εμπορική και στρατιωτική – ώστε να έχει λόγο σε έναν κόσμο που κινείται πλέον με όρους ωμής δύναμης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η παρέμβαση Μερτς στο Νταβός δείχνει ότι το Βερολίνο αντιλαμβάνεται πως η εποχή της «γεωπολιτικής άνεσης» για την Ευρώπη τελείωσε. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η ΕΕ μπορεί να μετατρέψει γρήγορα τη ρητορική περί στρατηγικής αυτονομίας σε πράξη, ξεπερνώντας εσωτερικές αντιστάσεις σε άμυνα, εμπόριο και βιομηχανική πολιτική – διαφορετικά, η ήπειρος κινδυνεύει να μείνει παγιδευμένη ανάμεσα σε ανταγωνιζόμενες υπερδυνάμεις χωρίς δικά της εργαλεία ισχύος.







