Παρά την αιφνιδιαστική προσφυγή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Δικαστήριο της ΕΕ, η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur αναμένεται να τεθεί σε προσωρινή ισχύ ήδη από τον Μάρτιο, μόλις την επικυρώσει η πρώτη χώρα της Mercosur. Η κίνηση αυτή περιορίζει τον κίνδυνο πολυετούς παράλυσης, αλλά ανοίγει νέο μέτωπο πολιτικής και νομικής αντιπαράθεσης εντός της Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δείχνει αποφασισμένη να προχωρήσει στην εφαρμογή του μεγαλύτερου εμπορικού συμφώνου στην ιστορία της με το μπλοκ της Mercosur, παρά το θεσμικό «φρένο» που επιχειρεί να βάλει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σύμφωνα με δηλώσεις Ευρωπαίου διπλωμάτη στο Reuters, η συμφωνία θα τεθεί σε προσωρινή ισχύ αμέσως μόλις επικυρωθεί από την πρώτη χώρα της Mercosur – εξέλιξη που εκτιμάται ότι θα προέλθει από την Παραγουάη τον Μάρτιο.
Προσωρινή εφαρμογή έναντι δικαστικής εκκρεμότητας
Η Ευρωβουλή αποφάσισε να παραπέμψει τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κίνηση που μπορεί να καθυστερήσει την πλήρη και οριστική εφαρμογή της έως και δύο χρόνια. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσον η Επιτροπή και τα κράτη-μέλη μπορούν να προχωρήσουν σε προσωρινή εφαρμογή πριν ολοκληρωθεί η νομική κρίση.
Η Κομισιόν, αξιοποιώντας τη συνήθη πρακτική σε μικτές συμφωνίες, φαίνεται διατεθειμένη να ενεργοποιήσει τα εμπορικά κεφάλαια μόλις υπάρξει η πρώτη επικύρωση από πλευράς Mercosur. Έτσι, ενώ η πλήρης κύρωση θα παραμείνει «παγωμένη» εν αναμονή της απόφασης του ΔΕΕ, οι δασμολογικές παραχωρήσεις και η πρόσβαση στις αγορές θα μπορούσαν να ξεκινήσουν να εφαρμόζονται ντε φάκτο.
Πίεση από τη βιομηχανία, αντιδράσεις από αγρότες
Η συμφωνία με Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη υπεγράφη μετά από 25 χρόνια δύσκολων διαπραγματεύσεων και θεωρείται κομβική για την εξωστρέφεια της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Γερμανικές επιχειρήσεις, ιδίως στη μεταποίηση και τα αυτοκίνητα, εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για κάθε πρόσθετη καθυστέρηση, βλέποντας στο σύμφωνο έναν τρόπο αντιστάθμισης των απωλειών από τους αμερικανικούς δασμούς και μείωσης της εξάρτησης από την κινεζική αγορά.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ένας από τους πιο θερμούς υποστηρικτές της συμφωνίας, μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός δήλωσε ότι λυπάται για την απόφαση της Ευρωβουλής, την οποία χαρακτήρισε ως ένα ακόμη εμπόδιο. Τόνισε ωστόσο ότι «η συμφωνία με τη Mercosur είναι δίκαιη και ισορροπημένη» και πως δεν υπάρχει ρεαλιστική εναλλακτική αν η Ευρώπη θέλει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Στον αντίποδα, χώρες όπως η Γαλλία ηγούνται του μετώπου των επικριτών, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία θα οδηγήσει σε αύξηση των εισαγωγών φθηνού βοδινού, ζάχαρης και πουλερικών, πλήττοντας τους Ευρωπαίους αγρότες και εντείνοντας τις κοινωνικές εντάσεις στην ύπαιθρο. Πίσω από τις ενστάσεις υπάρχουν επίσης ανησυχίες για περιβαλλοντικά και κλιματικά στάνταρ στην παραγωγή των χωρών της Νότιας Αμερικής.
Γεωοικονομική σκακιέρα και μήνυμα προς ΗΠΑ και Κίνα
Πέρα από τη διαμάχη Βορρά–Νότου εντός της ΕΕ, η συμφωνία ΕΕ–Mercosur έχει σαφή γεωοικονομική διάσταση. Οι υποστηρικτές της τη θεωρούν εργαλείο για να θωρακιστούν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις απέναντι στον εμπορικό αναθεωρητισμό των ΗΠΑ και στον αυξανόμενο οικονομικό βραχίονα της Κίνας στη Λατινική Αμερική. Η έγκαιρη, έστω και προσωρινή, εφαρμογή της στέλνει μήνυμα ότι η ΕΕ εξακολουθεί να επενδύει σε πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες, παρά τις εσωτερικές της αντιφάσεις.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η επιλογή της ΕΕ να «τρέξει» την προσωρινή εφαρμογή ενώ εκκρεμεί δικαστικός έλεγχος αποκαλύπτει την ένταση ανάμεσα στην πολιτική βούληση για στρατηγική αυτονομία και στα δημοκρατικά αντίβαρα των θεσμών. Αν η συμφωνία αποδειχθεί οικονομικά επωφελής, θα ενισχύσει το στρατόπεδο της εμπορικής ανοίξεως· αν όμως μεταφραστεί σε κοινωνικό και αγροτικό κόστος, η σύγκρουση με το Ευρωκοινοβούλιο μπορεί να εξελιχθεί σε βαθύτερη κρίση νομιμοποίησης της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής.
#EE #Mercosur #Εμπόριο #Ευρωκοινοβούλιο
