Η έκρηξη του εμπορίου και της κατανάλωσης κοκαΐνης στην Ευρώπη δεν είναι πλέον ζήτημα μόνο αστυνόμευσης, αλλά βαθιά κοινωνικοπολιτικό πρόβλημα. Ο εγκληματολόγος Φεντερίκο Βαρέζε προειδοποιεί ότι χωρίς παρέμβαση σε σχολεία, οικογένειες και κοινότητες, η ήπειρος κινδυνεύει να δει τα ναρκωτικά να ριζώνουν μόνιμα στον κοινωνικό της ιστό.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα, πιο σύνθετη φάση του πολέμου κατά των ναρκωτικών. Η κοκαΐνη δεν αποτελεί πλέον μια «εισαγόμενη» παθογένεια, αλλά ενσωματώνεται όλο και βαθύτερα στον κοινωνικό και γεωπολιτικό ιστό της ηπείρου. Όπως επισημαίνει ο εγκληματολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Φεντερίκο Βαρέζε, το ζήτημα έχει πάψει να είναι αποκλειστικά αστυνομικό και εξελίσσεται σε ευρύ κοινωνικοπολιτικό φαινόμενο.
Αλυσίδα παραγωγής και νέες διαδρομές διακίνησης
Η αφετηρία παραμένει η Λατινική Αμερική, με την Κολομβία να καταγράφει αυξημένη παραγωγή κοκαΐνης, τροφοδοτώντας έναν ολοένα μεγαλύτερο όγκο παράνομου εμπορίου. Η υπερπροσφορά ωθεί τα καρτέλ να αναζητούν νέες, πιο ευέλικτες και δύσκολα ανιχνεύσιμες διαδρομές προς την Ευρώπη.
Η Αφρική λειτουργεί πλέον ως ενδιάμεσος κόμβος, με λιμάνια και παράκτιες περιοχές να μετατρέπονται σε πύλες εισόδου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Την ίδια στιγμή, οι διακινητές επενδύουν σε τεχνολογικές καινοτομίες: μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), ημιβυθιζόμενα ή αυτοσχέδια «ναρκο-υποβρύχια» και κρυπτογραφημένα δίκτυα επικοινωνίας δυσκολεύουν σημαντικά τις διωκτικές αρχές.
Οι πρόσφατες μεγάλες κατασχέσεις, όπως αυτή στην Πορτογαλία, δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά αλλά ενδείξεις ενός ολοένα πιο εξελιγμένου επιχειρησιακού μοντέλου του οργανωμένου εγκλήματος, που δοκιμάζει τα όρια των ευρωπαϊκών υπηρεσιών ασφαλείας.
Από τα σύνορα στην τάξη του σχολείου
Ο Βαρέζε τονίζει ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου δεν μπορεί να περιοριστεί στα σύνορα και στα λιμάνια. Το εμπόριο και η κατανάλωση κοκαΐνης συνδέονται άμεσα με κοινωνικές ανισότητες, περιθωριοποίηση νέων, αλλά και με κουλτούρα «εύκολου χρήματος» σε συγκεκριμένες γειτονιές και κοινότητες.
Η «πρώτη γραμμή» του πολέμου κατά των ναρκωτικών, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στο σπίτι και στο σχολείο. Οι οικογένειες και οι εκπαιδευτικοί καλούνται να αναγνωρίσουν έγκαιρα ενδείξεις εμπλοκής σε χρήση ή διακίνηση, να δημιουργήσουν δίκτυα εμπιστοσύνης με τους νέους και να προσφέρουν εναλλακτικές προοπτικές ένταξης και προόδου.
Παράλληλα, απαιτούνται στοχευμένες κοινωνικές πολιτικές: προγράμματα πρόληψης, ενίσχυση ψυχικής υγείας, παρεμβάσεις σε γειτονιές υψηλού κινδύνου και στενή συνεργασία μεταξύ σχολείων, τοπικών αρχών και κοινωνικών υπηρεσιών. Χωρίς αυτά, η αυξημένη αστυνόμευση λειτουργεί απλώς ως προσωρινό ανάχωμα.
Πολιτική ευθύνη και ευρωπαϊκή διάσταση
Το ζήτημα της κοκαΐνης έχει σαφή πολιτική διάσταση. Η διεύρυνση της αγοράς ναρκωτικών επηρεάζει την ασφάλεια, τη δημόσια υγεία, τα συστήματα δικαιοσύνης και, τελικά, την κοινωνική συνοχή. Η Ευρώπη καλείται να διαμορφώσει μια ενιαία στρατηγική που να συνδυάζει καταστολή, πρόληψη και κοινωνική ένταξη, αντί για αποσπασματικές εθνικές πρωτοβουλίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για το πώς χρηματοδοτούνται οι εγκληματικές οργανώσεις, πώς ξεπλένεται το χρήμα μέσω νόμιμων επιχειρήσεων και πώς διεισδύουν σε τοπικές οικονομίες, αποκτά κομβική σημασία. Χωρίς διαφάνεια, ισχυρούς μηχανισμούς ελέγχου και πολιτική βούληση, οι δομές του οργανωμένου εγκλήματος τείνουν να παγιώνονται.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ευρωπαϊκή εμπειρία λειτουργεί ως προειδοποίηση και για χώρες όπως η Ελλάδα: αν η συζήτηση για τα ναρκωτικά παραμείνει εγκλωβισμένη στο δίπολο «αστυνομία – δικαστήρια», θα χαθεί η ουσία. Η πραγματική μάχη δίνεται στην καθημερινότητα των σχολείων, στις γειτονιές και στις οικογένειες, εκεί όπου διαμορφώνονται οι προσδοκίες και οι ευκαιρίες των νέων.
#Ευρώπη #Ναρκωτικά #Κοκαΐνη #ΟργανωμένοΈγκλημα #ΚοινωνικήΠολιτική
