Σε φάση υλοποίησης βρίσκεται ένα πακέτο λιμενικών έργων 350 εκατ. ευρώ, με αιχμή τη δημιουργία νέου λιμένα στην Ελευσίνα και την επέκταση του Προβλήτα 6 στη Θεσσαλονίκη. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός νέου εμπορικού άξονα Ελλάδας – Κεντρικής Ευρώπης, σε στενή διασύνδεση με τις αμερικανικές επενδύσεις και τον ανταγωνισμό προς τον κινεζικό διάδρομο του Πειραιά.
Οι λιμενικές υποδομές της χώρας μετατρέπονται σε κεντρικό πεδίο γεωοικονομικού ανταγωνισμού και επενδυτικής κινητοποίησης. Μέσω του Υπερταμείου και της ενσωματωμένης πλέον Αρχής Σχεδιασμού Λιμένων, «τρέχει» ένα πρόγραμμα έργων που αναβαθμίζει περιφερειακά λιμάνια και αναδιατάσσει τους εμπορικούς διαδρόμους στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας έχει προαναγγείλει αμερικανικές επενδύσεις σε ελληνικές λιμενικές υποδομές, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιου τύπου projects δημιουργούν ανάπτυξη, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και ένα ευρύ «οικοσύστημα» κατασκευαστικών, διοικητικών και τεχνολογικών υπηρεσιών γύρω από την ήδη ισχυρή ελληνική ποντοπόρο ναυτιλία.
Νέο λιμάνι στην Ελευσίνα και ο αμερικανικός εμπορικός άξονας
Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η δημιουργία νέου λιμένα στην Ελευσίνα, στη θέση Βλύζα, δίπλα στον υφιστάμενο λιμένα που έχει περιορισμένα περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης. Ο διαγωνισμός αναμένεται να προκηρυχθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2026, με στόχο ανάδοχο έως το τέλος του ίδιου έτους.
Το έργο εντάσσεται στη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ στη ναυτιλία και τη ναυπηγική και συνδέεται με τη δημιουργία ενός κάθετου εμπορικού άξονα με αφετηρία την Ελλάδα και κατάληξη στην καρδιά της Ευρώπης. Ο άξονας αυτός, παράλληλος προς τον ήδη συμφωνημένο ενεργειακό διάδρομο, φιλοδοξεί να αποτελέσει ανταγωνιστική διαδρομή έναντι του κινεζικού μοντέλου που διοχετεύει φορτία στην Ευρώπη μέσω Πειραιά.
Στον σχεδιαζόμενο εμπορικό διάδρομο, πέραν της Ελευσίνας, εντάσσονται το λιμάνι του Βόλου, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, το Θριάσιο Πεδίο και το πρώην στρατόπεδο Γκόνου, συγκροτώντας ένα πλέγμα logistics και διαμετακόμισης με σαφή γεωστρατηγικό αποτύπωμα.
Πακέτο έργων 350 εκατ. ευρώ και κινήσεις σε Καβάλα, Λαύριο, Βόλο
Συνολικά, η κυβέρνηση υλοποιεί αυτή την περίοδο πρόγραμμα ενίσχυσης και αναβάθμισης λιμένων ύψους 350 εκατ. ευρώ, με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2027. Στον πυρήνα του βρίσκονται τόσο έργα υποδομής όσο και συμβάσεις παραχώρησης ή υποπαραχώρησης.
Στην Καβάλα ολοκληρώθηκε η σύμβαση υποπαραχώρησης του Προβλήτα «Φίλιππος Β΄» σε κοινοπραξία υπό τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Ο υποπαραχωρησιούχος καταβάλλει εφάπαξ 1,85 εκατ. ευρώ, τίμημα 20 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα 40ετίας (περίπου 2% των εκτιμώμενων εσόδων) και αναλαμβάνει δεσμευτικές επενδύσεις επιπλέον 20 εκατ. ευρώ. Το μοντέλο αυτό συνδυάζει άμεσο δημοσιονομικό όφελος με υποχρεωτική αναβάθμιση υποδομών.
Αντίθετα, ο διαγωνισμός για την παραχώρηση του 50% συν μίας μετοχής του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου καθυστερεί λόγω προσφυγών στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων από δύο ισχυρά επενδυτικά σχήματα. Η ΟΛΛ Α.Ε. διαθέτει ήδη 60ετή σύμβαση παραχώρησης με το Ελληνικό Δημόσιο (έως το 2062), γεγονός που σημαίνει ότι ο ιδιώτης επενδυτής θα ελέγχει το λιμάνι για 36 χρόνια, εφόσον ολοκληρωθεί η συναλλαγή.
Στον Βόλο, μετά την ακύρωση το 2025 του διαγωνισμού παραχώρησης όπου είχε επικρατήσει ο ΟΛΘ, σχεδιάζεται τώρα ένα ευρύ πρόγραμμα αναβάθμισης των υποδομών. Η επανεξέταση του μοντέλου παραχώρησης μετατίθεται σε μεταγενέστερο στάδιο, με δεδομένο ότι το λιμάνι θεωρείται στρατηγικό για τον κυβερνητικό σχεδιασμό.
Θεσσαλονίκη: Εμβληματική επένδυση στον Προβλήτα 6
Στη Θεσσαλονίκη υπεγράφη πρόσφατα ένα από τα μεγαλύτερα έργα του λιμενικού οικοσυστήματος: η επέκταση του Προβλήτα 6, προϋπολογισμού 250 εκατ. ευρώ, που θα υλοποιηθεί από την κοινοπραξία Metlen – ΤΕΚΑΛ (70% – 30%) για λογαριασμό του ΟΛΘ.
Με την ολοκλήρωση του έργου σε 40 μήνες, το λιμάνι θα μπορεί να εξυπηρετεί ταυτόχρονα περισσότερα πλοία εμπορευματοκιβωτίων και Ultra Large Container Vessels έως 24.000 TEU, ενισχύοντας τη θέση της Θεσσαλονίκης ως πύλης προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΛΘ Γιάννης Τσάρας εκτιμά ότι ο νέος Σταθμός Εμπορευματοκιβωτίων θα έχει ισχυρό κοινωνικοοικονομικό αποτύπωμα ήδη από τη φάση κατασκευής, δημιουργώντας νέο, δυναμικό οικοσύστημα logistics και αυξάνοντας την επενδυτική ελκυστικότητα της περιοχής.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ιδιωτική επένδυση στη Βόρεια Ελλάδα και εμβληματικό τμήμα του Master Plan του ΟΛΘ. Το 2024 ο Σταθμός Εμπορευματοκιβωτίων κατέγραψε ρεκόρ 566.000 TEU, ενώ τα έσοδα του Οργανισμού ξεπέρασαν τα 100 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι υπάρχει ήδη κρίσιμη μάζα δραστηριότητας πάνω στην οποία «κουμπώνουν» οι νέες επεκτάσεις.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το πακέτο λιμενικών έργων δεν είναι απλώς πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, αλλά εργαλείο γεωστρατηγικής αναβάθμισης και αναδιανομής ροών φορτίου στην Ευρώπη. Η επιτυχία του θα κριθεί από την ταχύτητα ωρίμανσης των διαγωνισμών, την ικανότητα προσέλκυσης σοβαρών ιδιωτικών κεφαλαίων και –κυρίως– από τη διασύνδεση των λιμανιών με σιδηρόδρομο και logistics, ώστε η Ελλάδα να περάσει από τον ρόλο της «πύλης» στον ρόλο του περιφερειακού κόμβου αξίας.
#λιμάνια #επενδύσεις #κατασκευές #logistics
