Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μίλησε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, λίγες ώρες μετά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ, σε μια συγκυρία όπου η πορεία του πολέμου στην Ουκρανία και οι νέες αμερικανικές πρωτοβουλίες για την ειρήνη επανακαθορίζουν το διπλωματικό σκηνικό. Η παρέμβασή του φωτίζει τις ανησυχίες του Κιέβου για τη συνοχή της Δύσης και τον ρόλο των ΗΠΑ.
Η ομιλία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ, αποτελεί κρίσιμη στιγμή για την ουκρανική διπλωματία. Αν και το αρχικό βίντεο της France 24 δεν είναι πλέον διαθέσιμο, το πλαίσιο των παρεμβάσεών του και η παράλληλη δραστηριότητα του Λευκού Οίκου στο ίδιο φόρουμ επιτρέπουν μια σαφή ανάγνωση των διακυβευμάτων: την ασφάλεια της Ουκρανίας, τη στάση της Ευρώπης και τη νέα αρχιτεκτονική «ειρήνης» που επιδιώκει να προωθήσει η Ουάσινγκτον.
Η συνάντηση με τον Τραμπ και το μήνυμα προς τη Δύση
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση Ζελένσκι – Τραμπ στο Νταβός εντάσσεται στις αμερικανικές προσπάθειες για μια νέα πρωτοβουλία στο ουκρανικό, με φόντο τη δημιουργία του λεγόμενου «Board of Peace», ενός σχήματος στο οποίο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αναμένεται να ενταχθούν περίπου 30 χώρες. Για το Κίεβο, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε διαδικασία δεν θα οδηγήσει σε μια «ειρήνη» που παγιώνει ρωσικά κέρδη στο πεδίο, αφετέρου να διατηρήσει αμείωτη την πολιτική και στρατιωτική στήριξη της Δύσης.
Στο Νταβός, ο Ζελένσκι έχει ήδη εκφράσει δημόσια την απογοήτευσή του για την έλλειψη «πολιτικής βούλησης» στην ΕΕ απέναντι στη Ρωσία, δείχνοντας ότι φοβάται κόπωση και τάσεις συμβιβασμού. Η συνάντηση με τον Τραμπ, άρα και η δημόσια τοποθέτησή του αμέσως μετά, λειτουργούν ως μήνυμα όχι μόνο προς την Ουάσινγκτον αλλά και προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες: η Ουκρανία δεν αποδέχεται μια λύση που θα μεταφραστεί σε παγωμένη σύγκρουση ή σε ντε φάκτο αναγνώριση ρωσικών εδαφικών κερδών.
Το «Board of Peace» και οι φόβοι για μια ειρήνη με τίμημα
Η πρωτοβουλία Τραμπ για το «Board of Peace», με μόνιμη συμμετοχή που φέρεται να συνδέεται με οικονομικό αντάλλαγμα της τάξης του 1 δισ. δολαρίων, εγείρει ερωτήματα για τη φύση της νέας πολυμερούς αρχιτεκτονικής που επιχειρεί να χτίσει η Ουάσινγκτον. Από ουκρανική σκοπιά, ο κίνδυνος είναι να μετατραπεί η διαδικασία σε ένα φόρουμ όπου οι μεγάλες δυνάμεις θα διαπραγματευθούν πάνω από τα κεφάλια του Κιέβου.
Η ρητορική Ζελένσκι στο Νταβός –με αιχμές προς την ΕΕ και ταυτόχρονα με προσεκτική, αλλά σταθερή πίεση προς τις ΗΠΑ– αποτυπώνει μια δύσκολη ισορροπία: η Ουκρανία παραμένει απολύτως εξαρτημένη από τη δυτική στήριξη, αλλά δεν μπορεί πολιτικά να εμφανιστεί ότι αποδέχεται μια «λύση» που νομιμοποιεί τη ρωσική επιθετικότητα. Γι’ αυτό και η δημόσια τοποθέτηση μετά τη συνάντηση με τον Τραμπ λειτουργεί ως εργαλείο διαμόρφωσης του αφηγήματος: η όποια ειρηνευτική πρωτοβουλία πρέπει να στηρίζεται σε αρχές διεθνούς δικαίου και όχι σε γεωπολιτικούς συμψηφισμούς.
Ευρωπαϊκά διλήμματα και προεκτάσεις για την Ελλάδα
Η κριτική Ζελένσκι για την έλλειψη «πολιτικής βούλησης» στην ΕΕ αντανακλά τις εσωτερικές ευρωπαϊκές διαιρέσεις ως προς τις κυρώσεις, τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της ηπείρου. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που συνδυάζουν συμμετοχή στο ΝΑΤΟ και ενεργειακά, ναυτιλιακά και επενδυτικά συμφέροντα, η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ασφάλειας στην Ευρώπη δεν είναι αφηρημένη συζήτηση: επηρεάζει τις ροές ενέργειας, τις αγορές και τη σταθερότητα στη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η παρέμβαση Ζελένσκι στο Νταβός, στο φόντο της αμερικανικής πρωτοβουλίας, υπενθυμίζει ότι η «κόπωση» από τον πόλεμο μπορεί να αποδειχθεί ακριβή για την Ευρώπη, αν οδηγήσει σε μια εύθραυστη, προσωρινή ειρήνη που θα αφήνει ανοιχτά τα γεωπολιτικά ρήγματα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το Νταβός λειτουργεί ως εργαστήριο της επόμενης μέρας στον πόλεμο της Ουκρανίας, με τον Τραμπ να επιχειρεί να ορίσει τους όρους της ειρήνης και τον Ζελένσκι να παλεύει να μην γίνει η χώρα του «παράπλευρη απώλεια» μιας μεγάλης συνεννόησης. Το ερώτημα για την Ευρώπη –και για την Αθήνα– δεν είναι αν θα στηρίξει την Ουκρανία, αλλά αν είναι διατεθειμένη να πληρώσει το πολιτικό και οικονομικό κόστος για μια πραγματικά βιώσιμη ασφάλεια, αντί για μια βολική, αλλά εύθραυστη συμφωνία με τη Μόσχα.
#Ουκρανία #Ζελένσκι #Τραμπ #Νταβός #WEF #Ρωσία #ΕΕ
