Οι τιμές του πετρελαίου ενισχύθηκαν περίπου 2% καθώς η αγορά προεξοφλεί αυξημένους κινδύνους εφοδιασμού από το Ιράν και τη Ρωσία, ενώ οι ΗΠΑ επιχειρούν να ελέγξουν τις ροές αργού της Βενεζουέλας. Η γεωπολιτική ένταση επανέρχεται ως βασικός οδηγός για τις τιμές ενέργειας, μετά από ένα διήμερο έντονης μεταβλητότητας.
Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά την Παρασκευή, καταγράφοντας δεύτερη συνεχόμενη ισχυρή άνοδο, καθώς η αγορά σταθμίζει ταυτόχρονα τον κίνδυνο διακοπών στην προσφορά από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία και τη σκληρή ενεργειακή πολιτική της Ουάσινγκτον απέναντι στη Βενεζουέλα.
Το Brent ενισχύθηκε κατά 1,51 δολάρια ή 2,44%, στα 63,50 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) κέρδισε 1,55 δολάρια ή 2,68%, στα 59,31 δολάρια. Η άνοδος αυτή έρχεται μετά το «άλμα» άνω του 3% την Πέμπτη, που διέκοψε ένα αρνητικό διήμερο πτώσης των τιμών.
Ιράν, OPEC και κίνδυνοι στην προσφορά
Κεντρικός παράγοντας για το ράλι είναι η κλιμάκωση της κοινωνικής αναταραχής στο Ιράν, η οποία τροφοδοτεί φόβους για διαταραχές στην παραγωγή και τις εξαγωγές της χώρας. Το Ιράν, παρότι υπό καθεστώς κυρώσεων, παραμένει κρίσιμος παίκτης στην περιφερειακή ισορροπία της αγοράς αργού.
Σύμφωνα με έρευνα για την παραγωγή του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (OPEC), τον τελευταίο μήνα αντλήθηκαν 28,40 εκατ. βαρέλια ημερησίως, περίπου 100.000 βαρέλια λιγότερα σε σχέση με τον Νοέμβριο. Οι μεγαλύτερες μειώσεις αποδίδονται στο Ιράν και τη Βενεζουέλα, γεγονός που εντείνει την αίσθηση περιορισμένης προσφοράς σε μια ήδη ευαίσθητη αγορά.
Την ίδια στιγμή, η κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία παραμένει σταθερή πηγή αστάθειας. Η Μόσχα ανακοίνωσε εκτόξευση του υπερηχητικού πυραύλου Oreshnik κατά ουκρανικών στόχων, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών υποδομών που υποστηρίζουν το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα της χώρας. Οι επανειλημμένες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στην ευρύτερη περιοχή ενισχύουν το risk premium στις τιμές του πετρελαίου.
ΗΠΑ–Βενεζουέλα: Ενεργειακή πολιτική και έλεγχος ροών
Στο δυτικό ημισφαίριο, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να αναδιαμορφώσει ριζικά το τοπίο γύρω από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί στον Λευκό Οίκο με μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και εμπορικούς οίκους προκειμένου να συζητηθούν συμφωνίες εξαγωγών του βενεζουελάνικου αργού υπό αμερικανικό έλεγχο.
Ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι απαιτεί από τη Βενεζουέλα να παραχωρήσει στις ΗΠΑ πλήρη πρόσβαση στον πετρελαϊκό της τομέα, μετά και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές αρχές. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης δηλώνουν ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να ελέγχουν επ’ αόριστον τις πωλήσεις και τα έσοδα από το πετρέλαιο της χώρας, μετατρέποντας ουσιαστικά την PDVSA σε παραγωγό υπό κηδεμονία.
Στο πλαίσιο αυτό, η Chevron, αλλά και οι κορυφαίοι εμπορικοί οίκοι Vitol και Trafigura, φέρονται να ανταγωνίζονται για συμβόλαια με την αμερικανική κυβέρνηση, ώστε να διαθέσουν στην αγορά έως και 50 εκατ. βαρέλια αργού που έχουν συσσωρευτεί σε αποθήκες της PDVSA. Το αυστηρό εμπάργκο συνοδεύεται από κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων, εντείνοντας την αβεβαιότητα γύρω από τις ροές από τη Βενεζουέλα.
Τι σημαίνει για τις αγορές και τους καταναλωτές
Ο συνδυασμός γεωπολιτικής έντασης, περιορισμένης παραγωγικής δυναμικότητας σε βασικούς παίκτες και επιθετικής αμερικανικής ενεργειακής πολιτικής δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για τις αγορές. Αν και τα επίπεδα των 60–65 δολαρίων δεν συνιστούν ακόμη «σοκ» για την παγκόσμια οικονομία, η σταθεροποίηση των τιμών σε ανοδική τροχιά θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να επηρεάσει το κόστος ενέργειας σε Ευρώπη και Ελλάδα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η αγορά πετρελαίου επιστρέφει σε καθεστώς έντονης γεωπολιτικής τιμολόγησης, όπου η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί τη Βενεζουέλα ως εργαλείο αναδιανομής ισχύος και η αστάθεια σε Ιράν και Ουκρανία λειτουργεί ως μόνιμο premium κινδύνου. Για την Ευρώπη –και ειδικά για χώρες εισαγωγείς όπως η Ελλάδα– το κρίσιμο δεν είναι η ημερήσια διακύμανση των τιμών, αλλά αν αυτή η νέα αρχιτεκτονική ελέγχου των ροών θα παγιώσει ένα ακριβότερο, πιο πολιτικοποιημένο ενεργειακό περιβάλλον για τα επόμενα χρόνια.
#πετρέλαιο #OPEC #Ιράν #Ρωσία #Βενεζουέλα #αγορές
