Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας αυξάνει δραστικά τα κατώτατα ποσά δικαστικών δαπανών, μεταφέροντας μεγαλύτερο οικονομικό βάρος στον ηττημένο διάδικο. Η κίνηση αυτή αναμένεται να αναδιαμορφώσει τις στρατηγικές προσφυγών πολιτών και επιχειρήσεων στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο.
Μια απόφαση με άμεσο αποτύπωμα στην «τσέπη» πολιτών, επιχειρήσεων και Δημοσίου εξέδωσε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας. Με την απόφαση 25/2025, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 7062 στις 29 Δεκεμβρίου 2025, το ΣτΕ αναπροσαρμόζει προς τα πάνω –και μάλιστα με μεγάλη ένταση– τα ποσά που επιδικάζονται ως δικαστική δαπάνη υπέρ του νικητή της δίκης, σε βάρος του ηττημένου διαδίκου.
Η ρύθμιση αφορά όλες τις νέες υποθέσεις των οποίων τα εισαγωγικά δικόγραφα θα κατατεθούν μετά τη δημοσίευση της απόφασης και εκτιμάται ότι θα επηρεάσει χιλιάδες εκκρεμείς ή μελλοντικές προσφυγές στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο.
Από τα 460 στα 1.000 ευρώ: Το νέο τιμολόγιο της ήττας
Η Ολομέλεια, υπό την προεδρία του Μιχαήλ Πικραμένου, επανακαθορίζει τα κατώτατα ποσά δικαστικών δαπανών σε όλα τα βασικά στάδια της διοικητικής δίκης. Για τη σύνταξη δικογράφων αίτησης ακυρώσεως, έφεσης, αναιρέσεως, προσφυγής, τριτανακοπής, καθώς και αιτήσεων ερμηνείας ή διόρθωσης αποφάσεων, το ποσό ορίζεται πλέον σε 1.000 ευρώ, από 460 ευρώ που ίσχυε από το 2004. Άλλα 1.000 ευρώ προβλέπονται για κάθε παράσταση του πληρεξούσιου δικηγόρου στη συζήτηση.
Αντίστοιχα, για παρεμβάσεις στην τακτική διαδικασία, η σύνταξη δικογράφου κοστολογείται στα 400 ευρώ (από 180 ευρώ) και η παράσταση του δικηγόρου στα 1.000 ευρώ (από 460 ευρώ). Στις διαδικασίες προσωρινής προστασίας (αιτήσεις αναστολής, ασφαλιστικά μέτρα, αιτήσεις ανάκλησης), η σύνταξη δικογράφου και η παράσταση σε συμβούλιο αποτιμώνται πλέον σε 700 ευρώ έκαστη, έναντι 350 ευρώ στο προηγούμενο καθεστώς.
Για παρεμβάσεις σε αιτήσεις αναστολής ή ασφαλιστικών μέτρων, η σύνταξη δικογράφου ανέρχεται στα 400 ευρώ (από 180 ευρώ) και η παράσταση του παρεμβαίνοντος σε συμβούλιο στα 700 ευρώ (από 350 ευρώ). Η αύξηση είναι σε όλες τις κατηγορίες κοντά ή και άνω του 100%, σηματοδοτώντας σαφή βούληση του ΣτΕ να ενισχύσει το οικονομικό βάρος της ήττας.
Αποτροπή αβάσιμων προσφυγών και πλήρης αποκατάσταση του νικητή
Η απόφαση υπενθυμίζει τον κλασικό κανόνα «ο ηττηθείς πληρώνει», αλλά τον θωρακίζει με αυστηρά, προκαθορισμένα ποσά. Η δικαστική δαπάνη αντιμετωπίζεται όχι ως τυπική λεπτομέρεια, αλλά ως πυρήνας της οικονομικής ευθύνης όποιου επιλέγει να προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Σκοπός είναι αφενός να αποκαθίσταται πλήρως η περιουσιακή θέση του νικητή, ο οποίος δεν πρέπει να ζημιώνεται επειδή αναγκάστηκε να δικαστεί για να προστατεύσει τα δικαιώματά του, και αφετέρου να λειτουργεί η δαπάνη αποτρεπτικά για αβάσιμες ή παρελκυστικές προσφυγές που επιβαρύνουν τα δικαστήρια.
Η δικαστική δαπάνη καλύπτει όχι μόνο τις αμοιβές των δικηγόρων, αλλά και δικαστικά τέλη, έξοδα μαρτύρων, πραγματογνωμόνων και κάθε αναγκαία δαπάνη για τη διεξαγωγή της δίκης. Με τη νέα νομολογία, το ΣτΕ διευκρινίζει ότι στη δαπάνη που επιδικάζεται υπέρ του νικήσαντος ιδιώτη περιλαμβάνονται πλέον ρητά και τα έξοδα επίδοσης στα οποία αυτός υποβλήθηκε.
Παρότι ο νόμος εξακολουθεί να επιτρέπει, σε εξαιρετικές περιπτώσεις (π.χ. ιδιαίτερη δυσχέρεια ερμηνείας του δικαίου), τον συμψηφισμό εξόδων, η νέα απόφαση καθιστά σαφές ότι ο γενικός κανόνας είναι η επιβάρυνση του ηττημένου με συγκεκριμένα, αυξημένα ποσά.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση του ΣτΕ λειτουργεί ως ισχυρό μήνυμα προς πολίτες και επιχειρήσεις ότι η προσφυγή στο ανώτατο δικαστήριο δεν είναι «δωρεάν πολιτική επιλογή», αλλά στρατηγική απόφαση με σημαντικό οικονομικό ρίσκο. Αναμένεται να περιορίσει τις προσχηματικές ή καθυστερητικές προσφυγές, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο αποκλεισμού οικονομικά ασθενέστερων διαδίκων από την ανώτατη δικαστική κρίση, αν δεν συνοδευτεί από στοχευμένες δικλείδες προστασίας της πρόσβασης στη Δικαιοσύνη.
#ΣτΕ #δικαστικές_δαπάνες #δικαιοσύνη
