Η επικείμενη συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, εξελίσσεται σε κρίσιμο τεστ για τη διατήρηση της ηρεμίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα χαμηλώνει τον πήχη των προσδοκιών, αλλά ταυτόχρονα επαναβεβαιώνει ότι δεν τίθενται προς διαπραγμάτευση ζητήματα εθνικής κυριαρχίας.
Μέσα σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον, με την αμερικανική στρατηγική υπό τον Ντόναλντ Τραμπ να ενισχύει τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες και με τα ανατολικά και νότια σύνορα της Ε.Ε. να παραμένουν εστία εντάσεων, Αθήνα και Άγκυρα οδεύουν προς ένα ακόμη τετ α τετ κορυφής. Η συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη – Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, έως τις 16 Φεβρουαρίου, έρχεται ως συνέχεια της επανεκκίνησης των διμερών επαφών μετά το 2023, αλλά σε κλίμα που έχει εκ νέου επιβαρυνθεί από τουρκικές κινήσεις και ρητορική.
Η στρατηγική της Αθήνας και οι σαφείς κόκκινες γραμμές
Κεντρικός στόχος της ελληνικής πλευράς είναι η διατήρηση της σχετικής νηνεμίας των τελευταίων ετών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς όμως καμία υποχώρηση σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ανώτερες κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι «η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας είναι απολύτως αναγκαία» για την αποφυγή κρίσεων, αλλά υπενθυμίζουν πως «δεν συζητούμε κανένα ζήτημα εθνικής κυριαρχίας».
Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επισημαίνει ότι η Ελλάδα «μεγαλώνει το διεθνές της αποτύπωμα» και «θωρακίζεται από κάθε τυχόν επιβουλή», ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απορρίπτει κατηγορηματικά τη «θεωρία των γκρίζων ζωνών» ως αντίθετη προς το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Η Αθήνα καθιστά σαφές ότι το μόνο θέμα που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ· καμία «παράπλευρη» ατζέντα δεν γίνεται αποδεκτή.
Παρά την πρόοδο στο επίπεδο αποκλιμάκωσης –αποφυγή σοβαρών επεισοδίων, περιορισμός εντάσεων– οι ίδιες πηγές παραδέχονται ότι δεν έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για «το επόμενο μεγάλο βήμα» στα θεμελιώδη ζητήματα, ακριβώς επειδή δεν υπάρχει κοινή βάση ως προς το εύρος των θαλασσίων ζωνών, που η Ελλάδα θεωρεί αδιαπραγμάτευτο.
Θετική ατζέντα, οικονομία και μεταναστευτικό υπό τη σκιά των NAVTEX
Στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας αναμένεται να κυριαρχήσει η λεγόμενη θετική ατζέντα: οικονομική συνεργασία, τουρισμός, διευκόλυνση βίζας για Τούρκους επισκέπτες στα ελληνικά νησιά, καθώς και το μεταναστευτικό. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι οι ροές Τούρκων τουριστών ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες, ιδίως των νησιών, και επιδιώκει να διαφυλάξει αυτό το πλαίσιο αμοιβαίου οφέλους.
Την ίδια ώρα, όμως, η Άγκυρα επαναφέρει το αναθεωρητικό της αποτύπωμα με δύο παράνομες NAVTEX μεγάλης χρονικής διάρκειας, κίνηση που η Αθήνα χαρακτηρίζει «εκτός πλαισίου» και νομικά ανυπόστατη. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επαναφέρει ζητήματα χωρικών υδάτων, υφαλοκρηπίδας και αποστρατιωτικοποίησης νησιών, κατηγορώντας την Ελλάδα ότι οι «εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες» δεν επιτρέπουν υπογραφή λύσης. Στο παρασκήνιο, ο Ερντογάν δέχεται πίεση από την τουρκική αντιπολίτευση, η οποία τον εγκαλεί για «υποχωρητικότητα» απέναντι στην Αθήνα, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια ευελιξίας του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα θέσει ευθέως στον Τούρκο πρόεδρο την απόσυρση του casus belli για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε κρίσιμο τεστ για το πραγματικό βάθος της τουρκικής διάθεσης αποκλιμάκωσης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η συνάντηση στην Άγκυρα δεν αναμένεται να παράξει θεαματικές συμφωνίες, ωστόσο είναι κομβική για να μετρηθεί η αντοχή της ελληνοτουρκικής «ηρεμίας» σε ένα πιο επιθετικό τουρκικό περιβάλλον. Η Ελλάδα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει το αυξημένο διεθνές της κύρος, κρατώντας σταθερές τις κόκκινες γραμμές και επενδύοντας σε οικονομικά οφέλη και θετική ατζέντα. Το πραγματικό διακύβευμα είναι αν η Άγκυρα είναι διατεθειμένη να μετατρέψει τον τακτικό κατευνασμό σε στρατηγική σταθερότητας ή αν οι NAVTEX και οι αναθεωρητικές ρητορικές θα παραμείνουν το βασικό εργαλείο πίεσης προς την Αθήνα.
#Ελληνοτουρκικά #Μητσοτάκης #Ερντογάν #Αιγαίο #ΔιεθνείςΣχέσεις
