Η συμφωνία – πλαίσιο της τουρκικής TPAO με την ExxonMobil στέλνει μήνυμα ότι η Άγκυρα μπορεί να προσελκύει τους ίδιους ενεργειακούς κολοσσούς με την Αθήνα. Η παρουσία της αμερικανικής εταιρείας και στις δύο πλευρές του Αιγαίου αναβαθμίζει τον ανταγωνισμό και μετατρέπει τους υδρογονάνθρακες σε κρίσιμο εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
Η υπογραφή μνημονίου κατανόησης (MoU) μεταξύ της κρατικής τουρκικής TPAO και της ExxonMobil στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου σηματοδοτεί μια νέα φάση στον ενεργειακό ανταγωνισμό Ελλάδας – Τουρκίας. Παρότι δεν πρόκειται ακόμη για συγκεκριμένες γεωτρήσεις ή παραχωρήσεις, η κίνηση έχει σαφές πολιτικό μήνυμα: η Άγκυρα δηλώνει ότι μπορεί να κάνει «business» με τους ίδιους αμερικανικούς κολοσσούς που έχουν ήδη τοποθετηθεί στην ελληνική ΑΟΖ και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ExxonMobil ως κοινός παρονομαστής του ανταγωνισμού
Η Ελλάδα επιδιώκει να επανατοποθετηθεί στον ενεργειακό χάρτη μέσω συμφωνιών με ομίλους όπως η ExxonMobil και η Chevron, με στόχο την επιτάχυνση ερευνών σε θαλάσσια μπλοκ, συμπεριλαμβανομένου του «μπλοκ 2» στο βορειοδυτικό Ιόνιο. Η πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση μετά από τέσσερις δεκαετίες, που προγραμματίζεται από την Energean προς τα τέλη του 2026, θεωρείται ορόσημο για τη χώρα.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επιχειρεί να αποδείξει ότι δεν θα αφήσει την πρωτοβουλία κινήσεων στην Αθήνα. Η αναφορά στην τουρκοαμερικανική συνεργασία όχι μόνο στη Μαύρη Θάλασσα αλλά και στη «Μεσόγειο» προκαλεί ερωτήματα, καθώς δεν υφίστανται αναγνωρισμένα τουρκικά θαλάσσια «οικόπεδα» στην περιοχή. Αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να προεξοφλείται ρόλος της ExxonMobil σε μπλοκ εντός της λιβυκής ΑΟΖ, όπου η TPAO έχει ήδη συμφωνήσει με την κρατική NOC για έρευνες σε τέσσερα νέα πεδία.
Έτσι, η ExxonMobil μετατρέπεται σε γεωπολιτικό σημείο αναφοράς: είναι ταυτόχρονα εταίρος της Ελλάδας σε θαλάσσιες έρευνες και συνομιλητής της Τουρκίας, στοιχείο που αυξάνει την πολυπλοκότητα του ενεργειακού παιγνίου στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική στρατηγική: ενέργεια ως μοχλός άμυνας και επιρροής
Η κίνηση της Άγκυρας εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια να ευθυγραμμιστεί ενεργειακά με τις ΗΠΑ, χωρίς να διαρρήξει τις σχέσεις της με τη Μόσχα, από την οποία εξακολουθεί να προμηθεύεται περίπου το 40% του φυσικού της αερίου. Τον Δεκέμβριο, η Τουρκία είχε ήδη ανακοινώσει ότι διαπραγματεύεται με Chevron, ExxonMobil και άλλες αμερικανικές εταιρείες για απόκτηση μεριδίων σε κοιτάσματα σχιστολιθικού αερίου στις ΗΠΑ, με στόχο εισαγωγές έως και 1.500 φορτίων LNG σε ορίζοντα 15ετίας.
Παράλληλα, σχεδιάζει την αύξηση των τερματικών υγροποίησης και επαναεριοποίησης σε επτά, εδραιώνοντας τον μεγαλύτερο σχετικό στόλο στην περιοχή. Στόχος είναι να αναδειχθεί σε περιφερειακό κόμβο φυσικού αερίου, αξιοποιώντας τις πιέσεις της Ουάσινγκτον για μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο ως διαπραγματευτικό χαρτί και στην αμυντική ατζέντα, από τα F-16 έως τα F-35.
Το ενεργειακό σκέλος, όπως επισημαίνουν αναλυτές, είναι στενά συνδεδεμένο με τις τουρκικές επιδιώξεις στην άμυνα και στην περιφερειακή ισχύ. Όπως η Μόσχα χρησιμοποιεί διαχρονικά τους υδρογονάνθρακες ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής, έτσι και η Άγκυρα φαίνεται διατεθειμένη να παραμερίσει τα στενά οικονομικά κριτήρια –ρίσκο, κεφάλαια, απόδοση– προκειμένου να κερδίσει γεωπολιτικά οφέλη.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αποτελεί υπενθύμιση ότι οι συμφωνίες με αμερικανικές εταιρείες δεν αρκούν από μόνες τους: απαιτείται ταχύτητα αδειοδοτήσεων, θεσμική αξιοπιστία και συνέπεια στην υλοποίηση, ώστε το πλεονέκτημα να μην μείνει μόνο στο επικοινωνιακό επίπεδο.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η διπλή παρουσία της ExxonMobil σε Ελλάδα και Τουρκία δεν είναι «προδοσία» κανενός, αλλά ψυχρή εταιρική στρατηγική σε μια αγορά υψηλών κερδών. Το πραγματικό ερώτημα για την Αθήνα δεν είναι αν οι Αμερικανοί θα «μοιράσουν» το ενδιαφέρον τους, αλλά αν το ελληνικό κράτος μπορεί να τρέξει έργα και γεωτρήσεις με ρυθμούς που αντιστοιχούν στην αξία των κοιτασμάτων και στη γεωπολιτική συγκυρία. Όποιος καθυστερήσει, απλώς θα δει τον γείτονα να κεφαλαιοποιεί καλύτερα την ίδια αμερικανική όρεξη για υδρογονάνθρακες.
#ExxonMobil #Ελλάδα #Τουρκία #Ενέργεια #ΑνατολικήΜεσόγειος #ΦυσικόΑέριο
