Χωρίς καμία προσφορά ολοκληρώθηκε ο διεθνής διαγωνισμός για την αναβάθμιση του τουριστικού λιμένα Πάτρας «Patradise Mega Yacht Marina», παρά τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το Υπερταμείο καλείται τώρα να επαναξιολογήσει τους όρους, σε ένα έργο – κλειδί για τον θαλάσσιο τουρισμό και την τοπική οικονομία.
Άγονος κατέληξε ο ανοιχτός διεθνής διαγωνισμός για την «Αναβάθμιση Τουριστικού Λιμένα / Patradise Mega Yacht Marina» στο παλαιό λιμάνι της Πάτρας, όπως προκύπτει από τη σχετική δημοσίευση στην Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εκδήλωσης ενδιαφέροντος, τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, δεν κατατέθηκε καμία προσφορά, παρά τη μικρή παράταση που είχε δοθεί.
Αναθέτουσα αρχή ήταν ο Οργανισμός Λιμένος Πατρών Α.Ε., με φορέα υλοποίησης το υπουργείο Τουρισμού, ενώ το εγχείρημα είχε προωθηθεί από το Υπερταμείο (ΕΕΣΥΠ). Σε αυτή τη φάση η διαδικασία θεωρείται κλειστή και μένει να φανεί αν το Υπερταμείο θα επανέλθει με τροποποιημένους όρους και διαφορετική δομή σύμβασης.
Χρηματοδότηση, στενά χρονοδιαγράμματα και αποθαρρυντικό ρίσκο
Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανερχόταν περίπου σε 12,4 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ και αφορούσε ένα ολοκληρωμένο πακέτο προμήθειας εξοπλισμού και ψηφιακών συστημάτων για τη ριζική αναβάθμιση της μαρίνας. Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (NextGenerationEU), ενώ ο Οργανισμός Λιμένος Πατρών Α.Ε. θα κάλυπτε την ιδιωτική συμμετοχή. Ο ΦΠΑ είχε χαρακτηριστεί ενισχυόμενο κόστος και θα καλυπτόταν από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Κρίσιμο στοιχείο θεωρούνται τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς το πρόγραμμα οδεύει προς τη λήξη του εντός των επόμενων μηνών. Για τους υποψήφιους αναδόχους αυτό σημαίνει υψηλό εκτελεστικό ρίσκο: συμπίεση χρόνου για μελέτες, προμήθειες, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία ενός σύνθετου, τεχνολογικά απαιτητικού έργου, με παράλληλη ανάγκη πιστής τήρησης των οροσήμων (milestones) του RRF.
Στο επενδυτικό κλίμα προστίθεται και η πολιτική παράμετρος: κατά το παρελθόν η τοπική δημοτική αρχή είχε αντιδράσει σε σχέδια του τότε ΤΑΙΠΕΔ για ανάπτυξη κρουαζιέρας και δημιουργία μαρίνας στο λιμάνι της Πάτρας, γεγονός που ενδέχεται να έχει λειτουργήσει αποτρεπτικά για ορισμένους επενδυτές ως προς τη σταθερότητα του πλαισίου.
Ένα «έξυπνο» και βιώσιμο λιμάνι που μένει στα χαρτιά
Το project στόχευε στη δημιουργία μιας σύγχρονης, «έξυπνης» και βιώσιμης mega yacht μαρίνας, με ισχυρή τεχνολογική διάσταση. Η σύμβαση προέβλεπε, μεταξύ άλλων, προμήθεια και τοποθέτηση πλωτών προβλητών, υποθαλάσσιου φωτισμού, καλωδιακών υποδομών ισχυρών και ασθενών ρευμάτων, κέντρου διαχείρισης δεδομένων, ενεργού εξοπλισμού δικτύων (ενσύρματων και ασύρματων), συστημάτων ελέγχου πρόσβασης και παρακολούθησης κρίσιμων υποδομών.
Παράλληλα, περιλάμβανε ψηφιακή σήμανση και δυναμική πληροφόρηση, αναβάθμιση αστικού εξοπλισμού και φωτισμού, αύξηση ισχύος για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών, pillars παροχής νερού και ρεύματος, κοινόχρηστες τουαλέτες και καταιωνιστήρες, διατάξεις υποβοήθησης ΑμεΑ, τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες διασυνδεσιμότητας, υπολογιστικές διατάξεις και αποθήκευση δεδομένων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδινε το σχέδιο σε συστήματα διαχείρισης λειτουργίας και κρατήσεων θέσεων ελλιμενισμού, μέτρησης και ψηφιοποίησης κατανάλωσης ενέργειας και ύδατος, υπολογισμού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, ελέγχου ποιότητας υδάτων και μετεωρολογικών δεδομένων, καθώς και σε φωτοβολταϊκό σύστημα παραγωγής ενέργειας. Προβλεπόταν ακόμη αυτόνομος σταθμός αυτοελέγχου και υποβοηθούμενης τηλεϊατρικής με αυτόματους εξωτερικούς απινιδωτές, καθώς και λογισμικό QMS για την ψηφιοποίηση συστημάτων ποιότητας.
Στόχος ήταν η ενίσχυση της ελκυστικότητας της Πάτρας ως προορισμού θαλάσσιου τουρισμού υψηλής δαπάνης, αλλά και η σύνδεση της μαρίνας με την τοπική αγορά μέσω ειδικής εφαρμογής για προϊόντα και υπηρεσίες, ώστε να πολλαπλασιαστεί το οικονομικό αποτύπωμα στην πόλη.
Τι σημαίνει η αποτυχία και ποια είναι τα επόμενα βήματα
Η αποτυχία προσέλκυσης έστω και μίας προσφοράς αποτελεί ηχηρό σήμα προς το Υπερταμείο και το υπουργείο Τουρισμού ότι ο συνδυασμός τεχνικών προδιαγραφών, ρίσκου και χρονοδιαγραμμάτων δεν κρίθηκε επενδυτικά ελκυστικός. Σε μια περίοδο αυξημένου κόστους κεφαλαίου και πιεσμένων τεχνικών εταιρειών, τα έργα RRF με σύνθετο αντικείμενο και περιορισμένο χρόνο υλοποίησης απαιτούν ιδιαίτερα προσεκτικό σχεδιασμό.
Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει το διακύβευμα για την Πάτρα: χωρίς αναβάθμιση της μαρίνας, η πόλη κινδυνεύει να μείνει πίσω στον ανταγωνισμό των ελληνικών προορισμών mega yacht, την ώρα που άλλες περιοχές προχωρούν σε σημαντικές λιμενικές και τουριστικές επενδύσεις. Ωστόσο, ο διαγωνισμός για την υποπαραχώρηση της κρουαζιέρας –με διαχωρισμό των λιμένων Πάτρας, Καβάλας και Κατάκολου– συνεχίζεται, με τις προσφορές να αναμένονται τους επόμενους μήνες, στοιχείο που δείχνει ότι το λιμάνι παραμένει στο επενδυτικό ραντάρ.
Το πιθανότερο επόμενο βήμα είναι η ανασχεδίαση των όρων: απλούστευση του αντικειμένου, αναπροσαρμογή προϋπολογισμού, μεγαλύτερη ευελιξία στα χρονοδιαγράμματα και σαφέστερες εγγυήσεις για τη θεσμική και τοπική στήριξη του έργου. Μόνο έτσι μπορεί να δοθεί δεύτερη, ρεαλιστική ευκαιρία στην «Patradise Mega Yacht Marina» να περάσει από τα χαρτιά στην πράξη.
Σχόλιο 
: Η άγονη κατάληξη του διαγωνισμού δεν είναι απλώς μια τυπική αποτυχία ανάθεσης, αλλά καμπανάκι για το πώς «δένονται» τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης: όταν συνδυάζονται υψηλή τεχνολογική πολυπλοκότητα, ασφυκτικά deadlines και αβέβαιη τοπική αποδοχή, το ρίσκο για τον ιδιώτη εκτοξεύεται και η αγορά απαντά με αποχή. Αν δεν αναπροσαρμοστούν γρήγορα οι όροι, η Πάτρα θα χάσει ένα παράθυρο ευκαιρίας σε έναν κλάδο όπου ο χρόνος είναι κρίσιμος ανταγωνιστικός παράγοντας.
#Πάτρα #Μαρίνα #ΤαμείοΑνάκαμψης #Υπερταμείο #ΘαλάσσιοςΤουρισμός
