Νέα άνοδος στις τιμές βασικών καταναλωτικών αγαθών, από υπολογιστές έως μεταφορικό εξοπλισμό, προαναγγέλλεται για το 2026 λόγω εκτίναξης των ναύλων και του ενεργειακού κόστους. Διεθνής έρευνα προμηθευτών καταγράφει ότι η αστάθεια στις αλυσίδες εφοδιασμού τείνει να γίνει μόνιμο χαρακτηριστικό του παγκόσμιου εμπορίου.
Σημαντικές αυξήσεις στις τιμές καταναλωτικών αγαθών, όπως υπολογιστές, ηλεκτρικά μηχανήματα και εξοπλισμός μεταφορών, προδιαγράφει για το 2026 η εκτίναξη του κόστους μεταφορών και ενέργειας, σύμφωνα με μελέτη του Chartered Institute of Procurement and Supply (CIPS). Ο διεθνής φορέας, που εκπροσωπεί 64.000 οργανισμούς προμηθειών και εφοδιαστικής σε 180 χώρες, προειδοποιεί ότι «σχηματίζονται ρωγμές στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα».
Κόστος μεταφοράς και πρώτων υλών σε ανοδική τροχιά
Η έρευνα του CIPS δείχνει ότι το κόστος μεταφορών, ενέργειας και πρώτων υλών συνεχίζει να αυξάνεται, με έντονες διακυμάνσεις, δημιουργώντας συνθήκες που είναι πιθανό να μετακυλιστούν σε επιχειρήσεις και καταναλωτές μέσα στο 2026. Οι ανησυχίες για διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού κατά το επόμενο τρίμηνο έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2025.
Οι υπεύθυνοι προμηθειών, που συχνά είναι οι πρώτοι σε μια επιχείρηση που αντιλαμβάνονται αυξήσεις τιμών ή δυσκολίες προμήθειας, αναφέρουν ότι η αβεβαιότητα και η μεταβλητότητα τιμών τείνουν να παγιωθούν ως μόνιμο χαρακτηριστικό του διεθνούς εμπορίου. Η αναταραχή της πανδημίας έχει πλέον διαδεχθεί από κλιμακούμενες γεωπολιτικές εντάσεις, ενισχύοντας την αστάθεια.
Ναύλοι και τιμές τεχνολογικού εξοπλισμού σε άνοδο
Ο κλάδος της ναυτιλίας και των logistics αναδεικνύεται ως ο πιο εκτεθειμένος σε σημαντικές αυξήσεις τιμών για το 2026. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των στελεχών προμηθειών, το 22% κατέγραψε αυξήσεις άνω του 10% στο κόστος μεταφορών μέχρι το τέλος του 2025. Παρόμοιες αυξήσεις ανέφερε το 18% για υπολογιστές και περιφερειακό εξοπλισμό, το 15% για εξοπλισμό μεταφορών και το 14% για ηλεκτρικά μηχανήματα και συσκευές.
Οι πιέσεις αυτές έχουν ήδη αρχίσει να φαίνονται στα ράφια. Στον κλάδο των υπολογιστών, καταγράφηκαν αυξήσεις τιμών περίπου 15% προς το τέλος του 2025, με εταιρείες όπως η Lenovo και η Dell να προχωρούν σε ανατιμήσεις. Τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η τιμή ορισμένων φορητών υπολογιστών Dell αυξήθηκε από 130 έως 765 δολάρια, ανάλογα με το μοντέλο και τη μνήμη.
Ναύλοι Ασίας–ΗΠΑ και γεωπολιτική αστάθεια ως μοχλός πληθωρισμού
Ενδεικτικό της έντασης είναι ότι ο μέσος ναύλος spot μεταξύ Ασίας και δυτικής ακτής των ΗΠΑ αυξήθηκε σχεδόν 30% μεταξύ τέλους Δεκεμβρίου και αρχών Ιανουαρίου. Η τιμή για ένα τυπικό κοντέινερ 40 ποδών (FEU) ανήλθε στα 2.145 δολάρια, από 2.757 δολάρια, σύμφωνα με τον δείκτη Freightos Baltic. Αυξητικές τάσεις παρατηρούνται και στις γραμμές Ασίας–ανατολικής ακτής ΗΠΑ και Ευρώπης.
Παράλληλα, οι διεθνείς ναύλοι είχαν ήδη τεθεί σε ανοδική πορεία και ενισχύθηκαν περαιτέρω μετά την κλιμάκωση των εντάσεων που συνδέονται με τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για νέους δασμούς σε ευρωπαίους συμμάχους και την πιθανότητα πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν. Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν τους επενδυτές προς παραδοσιακά «ασφαλή καταφύγια» όπως ο χρυσός και το ελβετικό φράγκο.
Τα αμερικανικά δασμολογικά και προστατευτικά μέτρα αναδεικνύονται, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στην έρευνα, σε βασική αιτία μεταβλητότητας τιμών, σε συνδυασμό με την ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας και τις αλλαγές στους κανόνες διεθνούς εμπορίου.
Μόνιμη αστάθεια και επιπτώσεις για επιχειρήσεις και καταναλωτές
Ο διευθύνων σύμβουλος του CIPS, Μπεν Φάρελ, υπογράμμισε ότι «οι επαγγελματίες των προμηθειών είναι συχνά οι πρώτοι που βλέπουν τις ρωγμές να σχηματίζονται στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα», προσθέτοντας ότι «η μεταβλητότητα δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση». Όταν το κόστος logistics μπορεί να μεταβληθεί κατά 20%-30% μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι πιέσεις αυτές αναπόφευκτα περνούν σε επιχειρήσεις και τελικά στους καταναλωτές, εντείνοντας τους πληθωριστικούς κινδύνους για το 2026.
Σχόλιο 
: Η εικόνα που αναδεικνύει το CIPS επιβεβαιώνει ότι η εποχή του «φθηνού, προβλέψιμου» παγκόσμιου εμπορίου έχει παρέλθει. Για οικονομίες με υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές τεχνολογικού και μεταφορικού εξοπλισμού, όπως η Ελλάδα, η εκτίναξη των ναύλων λειτουργεί ως κρυφός φόρος στην παραγωγή και στην κατανάλωση. Η πρόκληση για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις είναι να ενισχύσουν τη διαφοροποίηση προμηθευτών και τη διαφάνεια στις αλυσίδες εφοδιασμού, ώστε το νέο κύμα κόστους να μην μετατραπεί σε μόνιμη παγίδα ακρίβειας.
#ναύλα #αλυσίδες_εφοδιασμού #παγκόσμια_οικονομία #πληθωρισμός #καταναλωτικά_αγαθά #κόστος_μεταφορών
