Ο Μόργκαν ΜακΣουίνι, ο άνθρωπος που σχεδίασε την εκλογική παντοδυναμία των Εργατικών και την άνοδο του Κιρ Στάρμερ στην εξουσία, παραιτείται ως προσωπικό επιτελάρχης υπό το βάρος του σκανδάλου Μάντελσον – Έπσταϊν. Η αποχώρησή του ανοίγει κρίσιμο ερώτημα: προστατεύει ή αποδυναμώνει τον πρωθυπουργό;
Η παραίτηση του Μόργκαν ΜακΣουίνι από τη θέση του προσωπικού επιτελάρχη του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ σηματοδοτεί την πρώτη μεγάλη πολιτική απώλεια στο κέντρο ισχύος της Ντάουνινγκ Στριτ. Ο άνθρωπος που θεωρήθηκε ο «εγκέφαλος» της στρατηγικής που μετέτρεψε τους Εργατικούς από ηττημένο κόμμα σε θριαμβευτή των εκλογών του 2024, αναλαμβάνει «πλήρη ευθύνη» για τον διορισμό του λόρδου Πίτερ Μάντελσον ως πρεσβευτή στο Λονδίνο προς Ουάσιγκτον – μια απόφαση που αποδείχθηκε πολιτικά τοξική.
Το σκάνδαλο Μάντελσον – Έπσταϊν και η θυσία του επιτελάρχη
Η αποχώρηση ΜακΣουίνι έρχεται μετά την κλιμάκωση της εσωκομματικής οργής για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε η Ντάουνινγκ Στριτ τον διορισμό Μάντελσον, στον απόηχο των αποκαλύψεων για τη σχέση του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν. Παρότι ο Μάντελσον απομακρύνθηκε από τη θέση του τον Σεπτέμβριο, νέοι φάκελοι έφεραν στο φως περαιτέρω στοιχεία, εντείνοντας τα ερωτήματα για το τι γνώριζε ο Στάρμερ κατά τον διορισμό και πόσο αυστηρή ήταν η διαδικασία ελέγχου.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη, λέγοντας ότι «κανείς μας δεν γνώριζε το βάθος και το σκοτάδι» της σχέσης Μάντελσον – Έπσταϊν. Την Κυριακή, ο ΜακΣουίνι δήλωσε ότι αναλαμβάνει «πλήρη ευθύνη» για τη συμβουλή προς τον Στάρμερ να προχωρήσει στον διορισμό, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «λάθος». Η παραίτησή του λειτουργεί ξεκάθαρα ως πολιτική ασπίδα για τον πρωθυπουργό, σε μια προσπάθεια να εκτονωθεί η πίεση από βουλευτές και λόρδους των Εργατικών που ζητούσαν «κεφάλια».
Ο άνθρωπος πίσω από τη στρατηγική των Εργατικών
Ο ΜακΣουίνι δεν ήταν ένας τυπικός γραφειοκράτης της Ντάουνινγκ Στριτ. Γεννημένος στο Μακρούμ της Κομητείας Κορκ στην Ιρλανδία, μεγάλωσε σε σχετικά άνετο περιβάλλον ως γιος λογιστή και πρώην υπαλλήλου γραφείου. Ως έφηβος μετακόμισε στο Λονδίνο, όπου εργάστηκε σε οικοδομές πριν κερδίσει θέση στο London School of Economics. Σύμφωνα με το βιβλίο «Get In», εγκατέλειψε τις σπουδές του, έζησε για έξι μήνες σε κιμπούτς στο Ισραήλ και επέστρεψε στη Βρετανία για να ολοκληρώσει σπουδές πολιτικής και μάρκετινγκ στο Middlesex University.
Εντάχθηκε στο Εργατικό Κόμμα επί Τόνι Μπλερ, αρχικά σε χαμηλόβαθμο ρόλο στα κεντρικά γραφεία. Σταδιακά αναδείχθηκε μέσα από τοπικές μάχες: βοήθησε τον νυν υπουργό Στέγασης Στιβ Ριντ να ανακτήσει τον έλεγχο του κόμματος στο δημοτικό συμβούλιο του Λάμπεθ το 2006 και στη συνέχεια έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην ήττα του ακροδεξιού British National Party στο Μπάρκινγκ και Ντάγκεναμ, με καμπάνιες εστιασμένες σε τοπικά ζητήματα.
Δεν έλειψαν και οι αποτυχίες: το 2015 διηύθυνε την ηγετική καμπάνια της Μπλερικής Λιζ Κένταλ, η οποία συγκέντρωσε μόλις 4,5% έναντι του Τζέρεμι Κόρμπιν. Ως διευθυντής του think tank Labour Together, αντιτάχθηκε στη γραμμή Κόρμπιν, ενώ η οργάνωση τιμωρήθηκε αργότερα με πρόστιμο για καθυστερημένη και ανακριβή δήλωση δωρεών – υπόθεση που αξιοποίησαν οι Συντηρητικοί για να πιέσουν για βαθύτερο έλεγχο των οικονομικών των Εργατικών.
Αρχιτέκτονας της «μεταμόρφωσης» και σκιώδης στόχος
Ο πραγματικός ρόλος του ΜακΣουίνι αναδείχθηκε από το 2020 και μετά. Ανέλαβε την καμπάνια του Στάρμερ για την ηγεσία, έγινε επιτελάρχης στην αντιπολίτευση και πρωταγωνίστησε στην απομάκρυνση στελεχών προσκείμενων στον Κόρμπιν από θέσεις επιρροής. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των Times, ήταν ο αρχιτέκτονας του τριετούς σχεδίου Στάρμερ: «αποτοξίνωση» του κόμματος, οικοδόμηση αξιόπιστης αντιπολίτευσης και υπερίσχυση των Συντηρητικών σε έγκλημα, άμυνα και οικονομία.
Ως διευθυντής καμπάνιας για τις εκλογές του 2024, διαμόρφωσε τη στρατηγική επιλογής υποψηφίων, παραμερίζοντας πολλές αριστερές φωνές και προκαλώντας συγκρούσεις με τα συνδικάτα. Επικεντρώθηκε στις λεγόμενες «ηρωικές ψήφους» – ψηφοφόρους υπέρ του Brexit που είχαν στραφεί στον Μπόρις Τζόνσον το 2019, αλλά ήταν διατεθειμένοι να επιστρέψουν στους Εργατικούς. Κατεύθυνε πόρους και στελέχη σε οριακές περιφέρειες, ακόμη και σε βάρος «ασφαλών» εδρών παλαιών στελεχών. Το αποτέλεσμα ήταν μια ιστορική νίκη με πάνω από 200 επιπλέον έδρες, παρά μικρή άνοδο στο συνολικό ποσοστό ψήφων.
Παρά το χαμηλό δημόσιο προφίλ του – περιγράφεται ως ήσυχος, σχεδόν ντροπαλός, αλλά εμμονικός με τη νίκη και φοβικός απέναντι στην αυτοϊκανοποίηση – ο ΜακΣουίνι έγινε στόχος δημοσιευμάτων, όπως συνέβη στο παρελθόν με ισχυρούς, μη εκλεγμένους συμβούλους τύπου Ντόμινικ Κάμινγκς ή Άλαστερ Κάμπελ. Η στενή του σχέση με τον Στάρμερ, έναν πρωθυπουργό που συχνά παρουσιάζεται ως λιγότερο έμπειρος πολιτικός «παίκτης», τον μετέτρεψε σε «προέκταση» του ίδιου του πρωθυπουργού στα μάτια των επικριτών.
Η παραίτηση μετά την υπόθεση Μάντελσον δείχνει ότι, σε κρίση νομιμοποίησης, το σύστημα του Γουέστμινστερ εξακολουθεί να απαιτεί θυσίες από τους ισχυρούς αλλά αόρατους τεχνοκράτες, προκειμένου να διασωθεί ο εκλεγμένος ηγέτης.
Σχόλιο 
: Η έξοδος του ΜακΣουίνι αφαιρεί από τον Στάρμερ τον άνθρωπο που ήξερε καλύτερα από όλους πώς να κερδίζει εκλογές, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί ως βαλβίδα εκτόνωσης για ένα σκάνδαλο με βαριές ηθικές αποχρώσεις. Το ερώτημα για τις αγορές και τους παρατηρητές είναι αν η Ντάουνινγκ Στριτ θα διατηρήσει την ψυχρή εκλογική πειθαρχία που χαρακτήρισε μέχρι τώρα τους Εργατικούς ή αν η πολιτική φθορά θα ανοίξει ρωγμές στη στρατηγική της κυβέρνησης.
#ΜακΣουίνι #Στάρμερ #Εργατικοί #Μάντελσον #Βρετανία
