Η κυβέρνηση Στάρμερ εξετάζει εκ νέου τη συμμετοχή της Βρετανίας σε ένα νέο, πολυδισ. ευρωπαϊκό μηχανισμό χρηματοδότησης αμυντικών έργων, σηματοδοτώντας στροφή προς βαθύτερη συνεργασία με τις Βρυξέλλες. Στο επίκεντρο βρίσκεται το πρόγραμμα δανείων SAFE, την ώρα που η Ευρώπη αναζητά στρατηγική αυτονομία απέναντι στη Ρωσία και την αβεβαιότητα για τις ΗΠΑ.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, επιχειρεί να επαναφέρει στο τραπέζι μια πιο θεσμοθετημένη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της άμυνας, με αφετηρία το πρόγραμμα δανείων SAFE. Μιλώντας σε δημοσιογράφους καθ’ οδόν προς την Κίνα, άφησε σαφώς ανοικτό το ενδεχόμενο ένταξης του Ηνωμένου Βασιλείου σε μια δεύτερη έκδοση του ευρωπαϊκού μηχανισμού, εφόσον αυτή προχωρήσει από την Κομισιόν.
Το SAFE, η ευρωπαϊκή αμυντική χρηματοδότηση και η βρετανική στροφή
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει, σύμφωνα με το Reuters, τη δημιουργία νέας έκδοσης του προγράμματος SAFE, ενός εργαλείου δανεισμού πολλών δισ. ευρώ, με στόχο τη χρηματοδότηση αμυντικών επενδύσεων. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Ευρώπης να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες, υπό το βάρος της ρωσικής απειλής και της αβεβαιότητας γύρω από τις μελλοντικές δεσμεύσεις ασφαλείας των ΗΠΑ προς την ήπειρο.
Το αρχικό πρόγραμμα SAFE, ύψους περίπου 150 δισ. ευρώ, είχε βρεθεί στο επίκεντρο ενδιαφέροντος και του Λονδίνου. Ωστόσο, το βρετανικό σχέδιο ένταξης κατέρρευσε τον Νοέμβριο, όταν η κυβέρνηση Στάρμερ αρνήθηκε να καταβάλει οικονομική συνεισφορά, κρίνοντας προφανώς ότι το πολιτικό και δημοσιονομικό κόστος υπερέβαινε τότε τα οφέλη.
Η σημερινή ρητορική του πρωθυπουργού δείχνει αναπροσαρμογή: «Αυτό θα πρέπει να μας υποχρεώσει να εξετάσουμε προγράμματα όπως το SAFE και άλλα, για να δούμε αν υπάρχει τρόπος με τον οποίο μπορούμε να συνεργαστούμε πιο στενά», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη στο σύνολό της – κράτη μέλη της ΕΕ και μη – οφείλει να κινηθεί προς στενότερη αμυντική σύμπραξη.
Μετά το Brexit: από τη ρήξη σε λειτουργική σύγκλιση
Η κίνηση Στάρμερ εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επαναπροσέγγισης με τις Βρυξέλλες, σε σαφή αντίθεση με το συγκρουσιακό κλίμα των προηγούμενων Συντηρητικών κυβερνήσεων κατά τις διαπραγματεύσεις για το Brexit, που ολοκληρώθηκε το 2020. Η νέα κυβέρνηση έχει ήδη επιχειρήσει να άρει ορισμένα εμπορικά εμπόδια και να αναβαθμίσει τους θεσμικούς διαύλους με την ΕΕ, χωρίς να αμφισβητείται τυπικά η έξοδος από το μπλοκ.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Στάρμερ έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στον συντονισμό της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία, επιδιώκοντας η Βρετανία να εμφανίζεται ως πυλώνας ευρωπαϊκής ασφάλειας, έστω και εκτός ΕΕ. Η πιθανή συμμετοχή σε νέο SAFE θα ενίσχυε τη διασύνδεση των βιομηχανικών βάσεων άμυνας, θα διευκόλυνε κοινά προγράμματα εξοπλισμών και θα παρείχε πρόσβαση σε φθηνότερη χρηματοδότηση για μεγάλες επενδύσεις.
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ δείχνει να αναζητεί πιο στενούς δεσμούς με το Λονδίνο, όχι μόνο εμπορικούς αλλά και γεωπολιτικούς. Ο Επίτροπος Εμπορίου της Ένωσης, Μάρος Σέφκοβιτς, και άλλοι αξιωματούχοι αναμένεται να βρεθούν στο Λονδίνο αυτή την εβδομάδα για συνομιλίες, οι οποίες αποκτούν ιδιαίτερο βάρος υπό το φως των συζητήσεων για την άμυνα και τη χρηματοδότησή της.
Η αναβίωση της συζήτησης γύρω από το SAFE δεν είναι απλώς τεχνοκρατικό ζήτημα δανείων· αποτελεί ένδειξη ότι, μετά το Brexit, Βρετανία και ΕΕ αναζητούν νέα, πιο ρεαλιστικά σχήματα συνεξάρτησης στην ασφάλεια, με φόντο ένα ολοένα πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Σχόλιο 
: Η στροφή Στάρμερ προς το SAFE και τη θεσμική αμυντική συνεργασία με την ΕΕ δείχνει ότι το Λονδίνο αντιλαμβάνεται πλέον πως η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης δεν μπορεί να οικοδομηθεί με τη Βρετανία στο περιθώριο· αντίθετα, η συμμετοχή του θα αποτελέσει πεδίο σιωπηρής «επανένταξης» σε κρίσιμους τομείς, χωρίς πολιτικό κόστος επαναδιαπραγμάτευσης του Brexit.
#Βρετανία #Στάρμερ #ΕΕ #Άμυνα #SAFE #Brexit
