Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί στον κλάδο της φιλοξενίας στο Ηνωμένο Βασίλειο η αποκάλυψη ότι το αεροδρόμιο Χίθροου θα απολαύσει σχεδόν 900 εκατ. λιρών σε έκπτωση επιχειρηματικών φόρων την επόμενη τριετία. Οι επιχειρήσεις εστίασης κάνουν λόγο για στρεβλό και «σπασμένο» σύστημα, την ώρα που οι ίδιες βλέπουν τους λογαριασμούς τους να εκτοξεύονται χωρίς αντίστοιχη στήριξη.
Ο κλάδος της φιλοξενίας στο Ηνωμένο Βασίλειο – ξενοδοχεία, εστιατόρια, μπαρ και νυχτερινά κέντρα – κλιμακώνει την πίεση προς την κυβέρνηση, μετά τη δημοσιοποίηση στοιχείων ότι το αεροδρόμιο Χίθροου συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους ωφελημένους του πακέτου στήριξης ύψους 4,3 δισ. λιρών για τους επιχειρηματικούς φόρους ακινήτων (business rates).
Σύμφωνα με ανάλυση της συμβουλευτικής εταιρείας ακινήτων Avison Young, το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας αναμένεται να λάβει μεταβατική ελάφρυνση σχεδόν 900 εκατ. λιρών μέσα στην επόμενη τριετία, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1/5 του συνολικού ταμείου «transitional relief» που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για επιχειρήσεις με μεγάλες αυξήσεις στους φόρους ακινήτων.
Δομικές στρεβλώσεις στο σύστημα των business rates
Παρά την έκπτωση, ο ετήσιος λογαριασμός του Χίθροου για φόρους ακινήτων θα αυξηθεί φέτος κατά 50 εκατ. λίρες, φθάνοντας τα 171 εκατ., καθώς το αεροδρόμιο διαθέτει μία από τις υψηλότερες φορολογητέες αξίες ακινήτου στη χώρα. Χωρίς την κυβερνητική παρέμβαση, ο ετήσιος φόρος θα εκτινασσόταν στα 512 εκατ. λίρες στο νέο οικονομικό έτος, 514 εκατ. το επόμενο και 523 εκατ. το τρίτο, με συνολικό βάρος 1,5 δισ. λιρών στην τριετία.
Με τη μεταβατική ελάφρυνση, ο συνολικός λογαριασμός περιορίζεται περίπου στα 650 εκατ. λίρες, καθώς το Χίθροου επωφελείται από έκπτωση 898 εκατ. λιρών. Το αεροδρόμιο ανήκει σε κοινοπραξία ξένων κρατικών επενδυτικών ταμείων και συνταξιοδοτικών φορέων, γεγονός που ενισχύει την πολιτική διάσταση της κριτικής.
Αν και σε ποσοστιαία βάση η στήριξη προς το Χίθροου είναι μικρότερη από εκείνη ενός τοπικού παμπ, η απόλυτη αξία του πακέτου ξεπερνά κατά πολύ τα 80 εκατ. λίρες πρόσθετων εκπτώσεων που δόθηκαν φέτος σε παμπ και χώρους ζωντανής μουσικής στην Αγγλία.
Η εστίαση στο περιθώριο και ο κίνδυνος λουκέτων
Οι επιχειρήσεις φιλοξενίας εκτός παμπ – όπως ξενοδοχεία, εστιατόρια, νυχτερινά κέντρα και καφέ – δεν έλαβαν καμία πρόσθετη ενίσχυση πέραν της γενικής μεταβατικής ρύθμισης, η οποία «φρενάρει» τις αυξήσεις των λογαριασμών στο 15% για τις περισσότερες εταιρείες φέτος (ή έως 800 λίρες για τις μικρότερες). Η προστασία αυτή μειώνεται σταδιακά τα επόμενα δύο χρόνια, την ώρα που λήγουν τα μέτρα στήριξης της πανδημίας και εφαρμόζονται νέες αντικειμενικές αξίες.
Η Night Time Industries Association (NTIA), που εκπροσωπεί χιλιάδες μπαρ, νυχτερινά κέντρα και παμπ, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι «εξαιρεί ρητά» τα νυχτερινά κέντρα και τους χώρους ηλεκτρονικής και εγγεγραμμένης μουσικής από το πρόσθετο πακέτο βοήθειας. Ο διευθύνων σύμβουλος της NTIA, Μάικλ Κιλ, προειδοποιεί ότι οι αυξήσεις στους φόρους ακινήτων θα οδηγήσουν σε νέο κύμα λουκέτων, σημειώνοντας πως έχει ήδη χαθεί πάνω από το ένα τρίτο των βρετανικών νυχτερινών κέντρων από το 2017.
Παράλληλα, ο κλάδος αντιμετωπίζει σωρευτικές πιέσεις από την άνοδο του κατώτατου μισθού, τα αυξημένα ενεργειακά κόστη και την υψηλότερη φορολογία στο αλκοόλ, που αναμένεται να μετακυλιστούν στις τιμές των ποτών σε ένα ήδη εύθραυστο περιβάλλον ζήτησης.
Πιέσεις για συνολική μεταρρύθμιση και ανησυχίες των αεροδρομίων
Η επικεφαλής της UKHospitality, Κέιτ Νίκολς, χαρακτήρισε τα στοιχεία «καταδικαστικά» για το σύστημα των business rates, λέγοντας ότι αποδεικνύουν πόσο «τρελό, στρεβλωτικό και σπασμένο» είναι. Υπενθύμισε ότι διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν υποσχεθεί ριζική μεταρρύθμιση, η οποία όμως δεν έχει υλοποιηθεί.
Την ίδια στιγμή, και ο κλάδος των αεροδρομίων εκφράζει ανησυχίες. Η διευθύνουσα σύμβουλος της AirportsUK, Κάρεν Ντι, αναγνωρίζει ότι οι αλλαγές στη μεταβατική ελάφρυνση είναι «καλοδεχούμενες», προειδοποιεί όμως ότι οι φόροι ακινήτων για τα αεροδρόμια θα αυξηθούν συνολικά πάνω από 100%. Αυτό, όπως τονίζει, μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών για τους επιβάτες, σε επανεξέταση επενδυτικών σχεδίων δισεκατομμυρίων λιρών και σε κίνδυνο χιλιάδων θέσεων εργασίας μακροπρόθεσμα.
Η αντιπαράθεση γύρω από το Χίθροου αναδεικνύει τον δύσκολο συμβιβασμό ανάμεσα στη στήριξη στρατηγικών υποδομών και την προστασία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που συγκροτούν τον κοινωνικό ιστό των βρετανικών πόλεων.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Χίθροου φωτίζει μια κλασική παθογένεια των φορολογικών συστημάτων: οι οριζόντιες ρυθμίσεις ευνοούν δυσανάλογα τους μεγάλους παίκτες, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις – ιδίως στην εστίαση – μένουν εκτεθειμένες σε κόστος, ρυθμιστική αστάθεια και πτώση ζήτησης. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που επίσης στηρίζονται στον τουρισμό και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το βρετανικό παράδειγμα λειτουργεί ως προειδοποίηση για την ανάγκη στοχευμένων, κλαδικών παρεμβάσεων και όχι γενικών εκπτώσεων που διογκώνουν τις ανισορροπίες.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Χίθροου #Εστίαση #ΦόροςΑκινήτων #Τουρισμός
