Ο Εμανουέλ Μακρόν, από το βήμα της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, κάλεσε την Ευρώπη να μετατραπεί σε αυτόνομη γεωπολιτική δύναμη, ικανή να εγγυηθεί η ίδια την ασφάλειά της. Στο επίκεντρο έθεσε την ανάγκη αναδιατύπωσης της πυρηνικής αποτροπής της Γαλλίας στο πλαίσιο μιας νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας απέναντι σε μια «επιθετική Ρωσία».
Με μια ιδιαίτερα φορτισμένη πολιτικά παρέμβαση στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε την ουσιαστική «γεωπολιτική χειραφέτηση» της Ευρώπης. Υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αποκτήσει δικές της ικανότητες αποτροπής και ισχύος, τόσο συμβατικές όσο και πυρηνικές, ώστε να πάψει να εξαρτάται στρατηγικά από τρίτες δυνάμεις.
Η Ευρώπη ως αυτόνομη στρατηγική δύναμη
Ο Μακρόν απέρριψε τις αφηγήσεις περί «παρακμής» της Ευρώπης, τονίζοντας ότι «αυτό είναι η σωστή στιγμή για τόλμη, η σωστή στιγμή για μια ισχυρή Ευρώπη». Όπως είπε, η Γηραιά Ήπειρος πρέπει «να μάθει να γίνεται γεωπολιτική δύναμη», κάτι που «δεν ήταν μέρος του DNA της» μέχρι σήμερα.
Ο Γάλλος πρόεδρος υπογράμμισε την ανάγκη μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού, με έμφαση στην ανάπτυξη δυνατοτήτων «βαθιάς κρούσης» και στην ενίσχυση της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης άμυνας. Η τοποθέτησή του έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι ΗΠΑ επαναπροσδιορίζουν τις προτεραιότητές τους, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στην αποτροπή της Κίνας και περιορίζοντας τη στήριξη προς συμμάχους, γεγονός που καθιστά πιο επιτακτική την ευρωπαϊκή αυτονόμηση στον τομέα της ασφάλειας.
Αναφερόμενος στις επικρίσεις για τις ευρωπαϊκές πολιτικές απέναντι στην παραπληροφόρηση και τα κοινωνικά δίκτυα, ο Μακρόν αντέτεινε ότι η Ευρώπη οφείλει να προστατεύσει τις δημοκρατίες της από τις «υπερβολές» των πλατφορμών και τις υβριδικές απειλές, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «οι άλλοι θα έπρεπε να εμπνέονται από εμάς αντί να μας επικρίνουν».
Η ρωσική απειλή και η πυρηνική διάσταση
Κεντρικό στοιχείο της ομιλίας του αποτέλεσε η Ρωσία και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ο Μακρόν προειδοποίησε ότι ακόμη και σε περίπτωση συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου, η Ευρώπη θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει μια «επιθετική Ρωσία» και δεν μπορεί να αποδεχθεί μια βραχυπρόθεσμη διευθέτηση που δεν αντιμετωπίζει τις θεμελιώδεις αιτίες της σύγκρουσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ανακοίνωσε την έναρξη «σειράς διαβουλεύσεων» για το πώς η γαλλική πυρηνική αποτροπή μπορεί να ενταχθεί στη μελλοντική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Όπως σημείωσε, οι συζητήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει με τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, και θα εξειδικευτούν σε ομιλία που προγραμματίζει εντός των επόμενων εβδομάδων.
Ο Μακρόν τόνισε ότι η υφιστάμενη αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης είναι «προϊόν Ψυχρού Πολέμου» και «δεν είναι πλέον προσαρμοσμένη» στις σημερινές συνθήκες. Στόχος του Παρισιού είναι η «αναδιατύπωση» της πυρηνικής αποτροπής στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής, διατηρώντας ταυτόχρονα τον εθνικό έλεγχο της γαλλικής πυρηνικής δύναμης, όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα της χώρας.
Η τοποθέτηση Μακρόν, στο πλευρό του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς και του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, αναδεικνύει μια προσπάθεια συγκρότησης νέου πυρήνα ευρωπαϊκής ασφάλειας, με επίκεντρο τον γαλλο-γερμανικό άξονα και τη στενότερη συνεργασία με το Λονδίνο.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση Μακρόν στο Μόναχο είναι σαφής προσπάθεια να τοποθετήσει τη Γαλλία –και κατ’ επέκταση την ΕΕ– ως αυτόνομο πυλώνα ασφάλειας σε έναν κόσμο πολλαπλών κέντρων ισχύος. Η συζήτηση για την ευρωπαϊκή διάσταση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής αγγίζει τα όρια της Συνθήκης του ΝΑΤΟ και ανοίγει στρατηγικό διάλογο που θα καθορίσει τον ρόλο της Ευρώπης για τις επόμενες δεκαετίες, με άμεσες συνέπειες και για χώρες όπως η Ελλάδα, που στηρίζονται ταυτόχρονα σε ΝΑΤΟ και ΕΕ για την ασφάλειά τους.






