Σε κρίσιμη καμπή εισέρχονται οι αμερικανομεσολαβούμενες συνομιλίες Ρωσίας–Ουκρανίας στη Γενεύη, με τον Ντόναλντ Τραμπ να καλεί το Κίεβο να προσέλθει «γρήγορα» στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Κεντρικό αγκάθι παραμένουν οι εδαφικές παραχωρήσεις, την ώρα που οι επιχειρήσεις στο πεδίο συνεχίζονται αμείωτες.
Οι νέες ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο στην Ουκρανία ξεκινούν στη Γενεύη υπό σαφείς αμερικανικές πιέσεις προς το Κίεβο για ταχεία συμφωνία με τη Μόσχα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «η Ουκρανία καλύτερα να έρθει στο τραπέζι, γρήγορα», διαμορφώνοντας ένα κλίμα κατεπείγοντος πριν ακόμη οι αντιπροσωπείες καθίσουν απέναντι.
Σκληρό παζάρι για τα εδάφη και τον χάρτη της μεταπολεμικής Ουκρανίας
Οι συνομιλίες, με αμερικανική διαμεσολάβηση, εστιάζουν στο πιο εκρηκτικό ζήτημα: τη γη. Η Ρωσία, η οποία ήδη κατέχει περίπου το 20% του ουκρανικού εδάφους – συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας και τμημάτων του Ντονμπάς που είχε αποσπάσει πριν από το 2022 – φέρεται να απαιτεί την παραχώρηση και του υπόλοιπου 20% της περιφέρειας του Ντονέτσκ που δεν έχει καταφέρει να καταλάβει στρατιωτικά. Το Κίεβο απορρίπτει κατηγορηματικά ένα τέτοιο σενάριο, θεωρώντας ότι θα νομιμοποιούσε την επιθετική αναθεώρηση συνόρων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπογραμμίζει ότι η Ρωσία συνεχίζει τα πλήγματα κατά της χώρας του ακόμη και στην παραμονή των τριμερών συναντήσεων, γεγονός που, όπως σημειώνει, «λέει πολλά» για τη στάση της Μόσχας απέναντι στη διπλωματία. Κατά τον ίδιο, μόνο «επαρκής πίεση στη Ρωσία» και «σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία» μπορούν να οδηγήσουν σε ρεαλιστικό τερματισμό του πολέμου.
Η σύνθεση των αντιπροσωπειών και το αμερικανικό αποτύπωμα
Το Κρεμλίνο επανέφερε ως επικεφαλής διαπραγματευτή τον Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, πρώην υπουργό Πολιτισμού και γνωστό εθνικιστή σκληρής γραμμής. Στην ομάδα μετέχει και ο επικεφαλής της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών Ίγκορ Κοστιούκοφ, ενώ ο ειδικός απεσταλμένος του Βλαντίμιρ Πούτιν, Κιρίλ Ντμίτριεφ, συμμετέχει σε ξεχωριστή ομάδα που χειρίζεται τα οικονομικά ζητήματα. Η επιλογή αυτής της σύνθεσης δείχνει ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει τις συνομιλίες ως διαπραγμάτευση όχι μόνο πολιτική, αλλά και στρατηγικο-στρατιωτική και οικονομική.
Η ουκρανική αντιπροσωπεία ηγείται από τον πρώην υπουργό Άμυνας Ρουστέμ Ουμέροφ, ενώ την αμερικανική πλευρά εκπροσωπούν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Η παρουσία του στενού οικογενειακού κύκλου του Αμερικανού προέδρου καταδεικνύει την πρόθεσή του να ελέγξει προσωπικά τη διαπραγμάτευση και να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που «φέρνει την ειρήνη».
Συνεχιζόμενος πόλεμος, drones και τακτικά κέρδη στο πεδίο
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν δείχνουν σημάδια αποκλιμάκωσης. Η Μόσχα ανακοίνωσε ότι κατέρριψε 151 ουκρανικά drones πάνω από ρωσικές περιοχές, καθώς και πάνω από τις θάλασσες Μαύρη και Αζοφική, ενώ στην προσαρτημένη Κριμαία ο κυβερνήτης της Σεβαστούπολης έκανε λόγο για «μία από τις μεγαλύτερες επιθέσεις το τελευταίο διάστημα», με τουλάχιστον έναν τραυματισμένο ανήλικο.
Την ίδια στιγμή, ανάλυση δεδομένων του Institute for the Study of War δείχνει πως η Ουκρανία ανακατέλαβε 201 τετραγωνικά χιλιόμετρα μέσα σε λίγες ημέρες, την ταχύτερη εδαφική πρόοδο εδώ και δυόμισι χρόνια. Οι ειδικοί συνδέουν την εξέλιξη αυτή με τη διακοπή της πρόσβασης των ρωσικών δυνάμεων στο δίκτυο Starlink, μετά από κινήσεις του Έλον Μασκ, γεγονός που φέρεται να δημιούργησε σοβαρά προβλήματα επικοινωνιών και διοίκησης για τη ρωσική πλευρά.
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εμφανίζεται να στηρίζει σθεναρά τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, έναν από τους πιο οξείς επικριτές της Ουκρανίας στην Ευρώπη και στενό εταίρο της Ρωσίας. Η στάση αυτή ενισχύει την εικόνα μιας Ουάσιγκτον που επιχειρεί να αναδιατάξει το ευρωπαϊκό σκηνικό, επηρεάζοντας έμμεσα και τις ισορροπίες γύρω από το ουκρανικό ζήτημα.
Σχόλιο
: Οι συνομιλίες της Γενεύης δεν είναι απλώς μια ακόμη διπλωματική προσπάθεια, αλλά το πρώτο ανοιχτό τεστ για το αν η Ουάσιγκτον υπό τον Τραμπ θα επιβάλει μια λύση προσαρμοσμένη στις ρωσοαμερικανικές ισορροπίες, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει εδαφικές απώλειες για την Ουκρανία. Η έκβαση θα καθορίσει όχι μόνο τον χάρτη της περιοχής, αλλά και το πώς η Δύση αντιλαμβάνεται στο εξής την ασφάλεια και την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας στην Ευρώπη.






