Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ξεκινά περιοδεία σε Σαουδική Αραβία, Κατάρ και ΗΑΕ με στόχο νέες συμφωνίες LNG και μείωση της σχεδόν μονομερούς εξάρτησης της Γερμανίας από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο. Το ταξίδι φωτίζει τα όρια της γερμανικής ενεργειακής στρατηγικής, αλλά και τις γεωπολιτικές εντάσεις με την Ουάσιγκτον.
Η Γερμανία επιχειρεί νέα στροφή στον ενεργειακό της χάρτη, με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να αναζητά πολυετείς συμφωνίες LNG στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να περιορίσει την έντονη εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ. Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον, υπό τη διοίκηση Τραμπ, χρησιμοποιεί ολοένα και πιο επιθετικά την ενεργειακή της ισχύ ως διαπραγματευτικό και γεωπολιτικό εργαλείο.
Το ταξίδι στον Κόλπο και ο στόχος της διαφοροποίησης
Ο Μερτς, συνοδευόμενος από ισχυρή επιχειρηματική αποστολή, αναχωρεί για το Ριάντ, όπου θα συναντηθεί με τον διάδοχο του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Στη συνέχεια θα επισκεφθεί Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προτού επιστρέψει στο Βερολίνο. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψή του στον Κόλπο ως καγκελάριος και εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική: αφενός τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, αφετέρου το άνοιγμα νέων αγορών για τα γερμανικά βιομηχανικά προϊόντα.
Η Γερμανία, μετά την απαγόρευση του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών που κάλυπτε πάνω από το ήμισυ των εισαγωγών της, στράφηκε επιθετικά στο LNG. Σήμερα, περίπου το 13% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου είναι LNG, με το 94% αυτών να προέρχεται από τις ΗΠΑ – μια εξάρτηση που πολλοί στο Βερολίνο πλέον θεωρούν στρατηγικά επικίνδυνη.
Η αμερικανική πίεση και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η «υπερσυγκέντρωση» στις αμερικανικές προμήθειες εκθέτει τη Γερμανία σε γεωπολιτική εκβίαση και τιμολογιακούς κινδύνους. Η Σουζάνε Νιές, εμπειρογνώμονας ενέργειας στο think tank Helmholtz-Zentrum Βερολίνου, υπογραμμίζει ότι η χώρα πρέπει να εξετάσει εναλλακτικές όπως περισσότερο αέριο μέσω αγωγών από τη Νορβηγία και LNG από Καναδά ή Αυστραλία. Την ίδια στιγμή, η διοίκηση Τραμπ έχει ήδη χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως μοχλό σε διαπραγματεύσεις για δασμούς, με την Ευρώπη να δεσμεύεται για αγορές ύψους 750 δισ. δολαρίων έως το 2028.
Η ένταση επιτείνεται από τις πρόσφατες δηλώσεις Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας και τις επαναλαμβανόμενες απειλές για νέους δασμούς, που ενισχύουν στο Βερολίνο την αντίληψη ότι η ενεργειακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ μετατρέπεται σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Το «παράθυρο» του Κόλπου και το αδιέξοδο των 20ετών συμβολαίων
Η αναζήτηση LNG στον Κόλπο σκοντάφτει όμως σε ένα δομικό εμπόδιο: οι μεγάλοι παραγωγοί της περιοχής απαιτούν συμβόλαια διάρκειας τουλάχιστον 20 ετών, τη στιγμή που η Γερμανία έχει θεσπίσει απαγόρευση όλων των εισαγωγών LNG από το τέλος του 2043, στο πλαίσιο της κλιματικής της πολιτικής. Αυτό περιορίζει δραστικά τον χρονικό ορίζοντα και καθιστά τα αμερικανικά φορτία ελκυστικά, λόγω μεγαλύτερης εμπορικής ευελιξίας.
Η Κλάουντια Κέμφερτ, επικεφαλής του τμήματος ενέργειας, μεταφορών και περιβάλλοντος στο Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών, προειδοποιεί ότι απλή αλλαγή προμηθευτών δεν λύνει το πρόβλημα: «Το μάθημα είναι ότι η Γερμανία πρέπει να μειώσει συνολικά την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, όχι μόνο να αλλάξει χώρες προμηθευτές».
Πέρα από την ενέργεια, στην ατζέντα του Μερτς περιλαμβάνονται η αμυντική συνεργασία και η ασφάλεια στην περιοχή, σε μια συγκυρία που η επίσκεψη επισκιάζεται από φόβους για νέες αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν, μετά την αιματηρή καταστολή διαδηλώσεων στην Τεχεράνη.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Μερτς δείχνει ότι το Βερολίνο αντιλαμβάνεται αργά αλλά καθαρά πως η αντικατάσταση της ρωσικής εξάρτησης με αμερικανική δεν είναι στρατηγική, αλλά μετάθεση ρίσκου. Ωστόσο, η σύγκρουση ανάμεσα σε κλιματικούς στόχους και ανάγκη για μακροπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού περιορίζει δραματικά τα περιθώρια ελιγμών της Γερμανίας και αναδεικνύει το πραγματικό έλλειμμα: την καθυστέρηση στην επιτάχυνση των ΑΠΕ και της εξοικονόμησης ενέργειας.
#Γερμανία #LNG #Ενέργεια #ΜέσηΑνατολή #ΗΠΑ
