Το Ευρωκοινοβούλιο ανέστειλε τη διαδικασία έγκρισης της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ μετά την ανατροπή των δασμών Τραμπ από το Ανώτατο Δικαστήριο. Οι ευρωβουλευτές ζητούν σαφείς εγγυήσεις και διευκρινίσεις από την κυβέρνηση Τραμπ πριν προχωρήσουν.
Σε κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου αλλά και θεσμικής αυτοπροστασίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να παγώσει τη διαδικασία επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ηνωμένων Πολιτειών, στον απόηχο της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που ακύρωσε την πλειονότητα των αμοιβαίων δασμών της κυβέρνησης Τραμπ.
Η εξέλιξη ανατρέπει το βασικό νομικό και οικονομικό πλαίσιο στο οποίο είχε δομηθεί η συμφωνία, δημιουργώντας κενό ασφάλειας δικαίου και προβλεψιμότητας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τους εξαγωγείς.
Αναστολή νομοθετικού έργου και μήνυμα προς Ουάσινγκτον
Οι ευρωβουλευτές ανέστειλαν το νομοθετικό έργο που απαιτείται για την έγκριση της συμφωνίας και ζητούν πλέον από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ λεπτομερείς διευκρινίσεις για το καθεστώς των δασμών και τις προθέσεις της Ουάσινγκτον.
«Κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί… και δεν είναι σαφές εάν θα υπάρξουν πρόσθετα μέτρα ή πώς οι ΗΠΑ θα εγγυηθούν πραγματικά το τέλος της συμφωνίας», υπογράμμισε ο επικεφαλής της Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, αποτυπώνοντας το κλίμα αβεβαιότητας. Από την πλευρά της, η Ζέλιανα Ζόβκο, επικεφαλής διαπραγματεύτρια για τη συμφωνία στην ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, τόνισε ότι «δεν έχουμε άλλη επιλογή» από την καθυστέρηση της διαδικασίας έγκρισης μέχρι να ξεκαθαρίσει η εικόνα.
Η κίνηση δεν είναι άνευ προηγουμένου: το Ευρωκοινοβούλιο είχε «παγώσει» ξανά τη διαδικασία στο παρελθόν, όταν ο Τραμπ είχε απειλήσει με προσάρτηση της Γροιλανδίας, δείχνοντας ότι είναι διατεθειμένο να χρησιμοποιήσει τη θεσμική του ισχύ ως αντίβαρο σε μονομερείς αμερικανικές πρωτοβουλίες.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας και οι νέες εστίες έντασης
Η συμφωνία που είχε επιτευχθεί το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ του Τραμπ και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προέβλεπε δασμολογικό συντελεστή 15% στις περισσότερες εξαγωγές της ΕΕ προς τις ΗΠΑ και ταυτόχρονη άρση δασμών για τα αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά που κατευθύνονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Παρά ταύτα, η πορεία προς την επικύρωση ήταν εξαρχής δύσκολη. Μετά την αρχική συμφωνία, η Ουάσινγκτον επέκτεινε τον δασμό 50% στα μέταλλα σε εκατοντάδες επιπλέον προϊόντα, κίνηση που εξόργισε ευρωπαίους νομοθέτες και αξιωματούχους, οι οποίοι είδαν να υπονομεύεται η πολιτική ισορροπία του πακέτου. Οι απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία επιβάρυναν περαιτέρω το κλίμα, οδηγώντας ορισμένους στην Ευρώπη να ζητούν ακόμη και πλήρη ακύρωση της συμφωνίας.
Επιπτώσεις για τον διατλαντικό εμπορικό άξονα
Η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου στέλνει σαφές μήνυμα ότι η ΕΕ δεν είναι διατεθειμένη να επικυρώσει μια εμπορική συμφωνία σε έδαφος κινούμενης άμμου, όπου οι δασμοί μπορούν να αλλάξουν με δικαστικές αποφάσεις ή πολιτικές παρεμβάσεις χωρίς επαρκείς εγγυήσεις. Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, η αβεβαιότητα μεταφράζεται σε αναβολή επενδυτικών σχεδίων και σε επιφυλακτικότητα απέναντι σε μακροχρόνιες δεσμεύσεις στην αμερικανική αγορά.
Ταυτόχρονα, η κίνηση ενισχύει την εικόνα μιας ΕΕ που διεκδικεί πιο επιθετικά τον ρόλο της σε έναν παγκόσμιο εμπορικό χάρτη όπου οι μονομερείς δασμολογικές πολιτικές και ο «εμπορικός πόλεμος» επανέρχονται στο προσκήνιο. Το αν η Ουάσινγκτον θα ανταποκριθεί με διαβεβαιώσεις ή με νέα κλιμάκωση θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την τύχη της συμφωνίας αλλά και τη συνολική τροχιά των διατλαντικών σχέσεων.
Σχόλιο
: Το πάγωμα της συμφωνίας δεν είναι απλώς τεχνική κίνηση, αλλά στρατηγικό μήνυμα ισχύος: το Ευρωκοινοβούλιο απαιτεί σταθερότητα κανόνων και προβλεψιμότητα από τις ΗΠΑ, δείχνοντας ότι η ΕΕ δεν θα αποδεχθεί διατλαντικές συμφωνίες υπό το καθεστώς νομικής αβεβαιότητας και πολιτικών αιφνιδιασμών.






