Οι ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν τη νέα αποστολή «Arctic Sentry», με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας στον Αρκτικό απέναντι στη ρωσική και κινεζική παρουσία. Η κίνηση έρχεται ενώ οι ΗΠΑ εμφανίζονται πιο αποστασιοποιημένες, με την απουσία του υπουργού Εξωτερικών Πιτ Χέγκσεθ από τη σύνοδο των Βρυξελλών να τροφοδοτεί ανησυχίες για τον ρόλο της Ουάσιγκτον στη Συμμαχία.
Η Ευρώπη επιχειρεί να αναβαθμίσει τον στρατηγικό της ρόλο στον Βόρειο Ατλαντικό, αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία για τη νέα αποστολή «Arctic Sentry» του ΝΑΤΟ. Η απόφαση ανακοινώθηκε στη σύνοδο της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες, σε μια στιγμή που η απουσία του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Πιτ Χέγκσεθ ανέδειξε τις αυξανόμενες ανησυχίες για πιθανή υποχώρηση της αμερικανικής δέσμευσης στο ΝΑΤΟ υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.
Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία σε μια ζώνη αυξανόμενου ανταγωνισμού
Η αποστολή «Arctic Sentry» στοχεύει στην ενίσχυση της επιτήρησης, της αποτροπής και της συνεργασίας στον Αρκτικό, μια περιοχή που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής, των νέων θαλάσσιων οδών και των ενεργειακών πόρων. Σύμφωνα με τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία, η πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στην αυξημένη στρατιωτική και οικονομική δραστηριότητα της Ρωσίας και της Κίνας στην περιοχή.
Αναλυτές εκτιμούν ότι σε επιχειρησιακό επίπεδο πρόκειται περισσότερο για «αναβάπτιση» και ενοποίηση υφιστάμενων ασκήσεων και δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ στον Βορρά, παρά για πλήρως νέα αποστολή. Ωστόσο, η πολιτική της αξία είναι σημαντική: η Ευρώπη εμφανίζεται να αναλαμβάνει περισσότερο βάρος στην περιφερειακή ασφάλεια, στέλνοντας μήνυμα τόσο προς τη Μόσχα και το Πεκίνο όσο και προς την Ουάσιγκτον ότι μπορεί να λειτουργήσει ως πυλώνας σταθερότητας.
Μήνυμα προς Τραμπ και δοκιμασία για τη Συμμαχία
Η κίνηση των Ευρωπαίων ερμηνεύεται και ως προσπάθεια να καθησυχαστεί ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα επικρίνει τους συμμάχους για ανεπαρκείς αμυντικές δαπάνες. Με το «Arctic Sentry», το ΝΑΤΟ επιδιώκει να δείξει ότι η Ευρώπη μπορεί να αναλάβει αυξημένο ρόλο στην άμυνα, ιδίως σε περιοχές που αγγίζουν άμεσα τα δικά της συμφέροντα, όπως ο Αρκτικός και η Βόρεια Ατλαντική ζώνη.
Ταυτόχρονα, η νέα αποστολή φέρνει στην επιφάνεια τις εσωτερικές ρωγμές της Συμμαχίας, που έχουν ήδη αναδειχθεί μέσα από τις συζητήσεις για την Ουκρανία και την ασφάλεια της Γροιλανδίας. Η απουσία κορυφαίου αμερικανού αξιωματούχου από μια τόσο κρίσιμη σύνοδο λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα για τους Ευρωπαίους, οι οποίοι καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας και στη διατήρηση της διατλαντικής συνοχής.
Για την Ελλάδα, η ενίσχυση της νατοϊκής παρουσίας στον Αρκτικό, αν και γεωγραφικά μακρινή, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αναδιάταξης της Συμμαχίας, με πιθανές συνέπειες στον επιμερισμό πόρων, δυνάμεων και προτεραιοτήτων σε ολόκληρη την περιφέρεια του ΝΑΤΟ.
Σχόλιο
: Η «Arctic Sentry» είναι λιγότερο στρατιωτική τομή και περισσότερο πολιτικό μήνυμα: η Ευρώπη αναγκάζεται, υπό την πίεση της αβεβαιότητας για τον ρόλο των ΗΠΑ, να δοκιμάσει στην πράξη τον βαθμό στρατηγικής της ωρίμανσης. Το αν αυτή η κίνηση θα ενισχύσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ ή θα αναδείξει ακόμη πιο έντονα τις διατλαντικές τριβές θα φανεί από τη συνέχεια της αμερικανικής στάσης και την πραγματική συνεισφορά των ευρωπαϊκών κρατών σε πόρους και ικανότητες.






