Η νέα μελέτη του ΙΕΝΕ καταγράφει βαθιά αναδιάρθρωση του ελληνικού ενεργειακού μίγματος με κυριαρχία ΑΠΕ και φυσικού αερίου, αλλά και στροφή προς το LNG στις εισαγωγές αερίου. Την ίδια ώρα, το ηλεκτρικό δίκτυο αδυνατεί να απορροφήσει την υπερπροσφορά πράσινης ενέργειας, προμηνύοντας έντονες θεσμικές και επιχειρηματικές τριβές το 2026.
Η τελευταία μελέτη του Ινστιτούτου Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ) φωτίζει τις κυρίαρχες τάσεις που διαμορφώνουν την ελληνική αγορά ενέργειας και προδιαγράφουν το τοπίο του 2026. Το συμπέρασμα είναι διττό: από τη μία, η Ελλάδα κάνει άλμα προς ένα πιο «πράσινο» και εξωστρεφές ενεργειακό σύστημα· από την άλλη, οι υποδομές και οι ρυθμιστικοί μηχανισμοί δεν προσαρμόζονται με την ίδια ταχύτητα.
Σταθερή ζήτηση, εκρηκτική μεταβολή στο μίγμα ηλεκτροπαραγωγής
Σύμφωνα με τη μελέτη, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας το 2025 διαμορφώθηκε στις 54 TWh, αμετάβλητη σε σχέση με το 2024, αλλά στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας (2021-2025). Η σταθεροποίηση της κατανάλωσης συνοδεύεται όμως από θεαματική αλλαγή στη δομή της παραγωγής.
Το ηλεκτροπαραγωγικό μίγμα του 2025 εμφανίζει ισχυρή διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, που φθάνουν στο 49% της παραγωγής, αυξημένες κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Το φυσικό αέριο ενισχύει επίσης τον ρόλο του, καλύπτοντας το 43% του μίγματος, 3 μονάδες πάνω από το προηγούμενο έτος. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει την de facto μετάβαση σε ένα διπολικό σύστημα ΑΠΕ–φυσικού αερίου, με τα παραδοσιακά υγρά καύσιμα και τον λιγνίτη να υποχωρούν δραστικά.
Παράλληλα, η μελέτη καταγράφει ανοδική πορεία των τιμών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, σε αντίθεση με την πτωτική τάση των διεθνών τιμών αργού και πετρελαϊκών προϊόντων. Παρά τη διόρθωση στο πετρέλαιο, οι τιμές των υγρών καυσίμων στην Ελλάδα παραμένουν από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, στοιχείο που διατηρεί έντονη πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
LNG κυριαρχεί στις εισαγωγές, η Ελλάδα καθαρός εξαγωγέας ρεύματος
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα αφορά την εμπορική θέση της χώρας. Το 2025 η Ελλάδα χαρακτηρίζεται ως καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, με τις εισαγωγές να υποχωρούν και τις εξαγωγές να αυξάνονται σε ετήσια βάση. Αυτό αναβαθμίζει τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού κόμβου, αλλά δημιουργεί και νέες απαιτήσεις για ευελιξία και επάρκεια ισχύος.
Στο φυσικό αέριο, οι συνολικές εισαγωγές αυξάνονται, αλλά η σύνθεση αλλάζει ριζικά: οι εισαγωγές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών μειώνονται, ενώ ενισχύονται θεαματικά οι ροές LNG. Το 2025, οι ποσότητες LNG που εισέρχονται από Ρεβυθούσα και Αμφιτρίτη αντιστοιχούν στο 46% των συνολικών εισαγωγών, έναντι 39% για τη Ρωσία και 15% για το Αζερμπαϊτζάν. Πρόκειται για πλήρη αντιστροφή υπέρ του υγροποιημένου αερίου, με σαφή γεωπολιτική και εμπορική σημασία.
Οι εξαγωγές φυσικού αερίου από την Ελλάδα αυξάνονται μεν, αλλά παραμένουν περιορισμένες, περίπου στο 12% των συνολικών εισαγωγών, στοιχείο που δείχνει ότι η χώρα λειτουργεί κυρίως ως πύλη εισόδου και λιγότερο ως μεγάλος επανεξαγωγέας.
Κορεσμένο δίκτυο, απορρίψεις ΑΠΕ και επερχόμενες συγκρούσεις
Το πιο ανησυχητικό σημείο της μελέτης αφορά το ηλεκτρικό δίκτυο. Το ΙΕΝΕ προβλέπει ότι εντός του 2026 θα συνεχιστούν τα προβλήματα λόγω υπερπροσφοράς ενέργειας από ΑΠΕ και κορεσμού του συστήματος. Αυτό οδηγεί σε αυξανόμενες περικοπές παραγωγής (curtailments), με απορριπτόμενες ποσότητες πράσινης ενέργειας που δεν μπορούν να διοχετευθούν στο δίκτυο.
Ως αποτέλεσμα, αναμένεται κλιμάκωση των συζητήσεων μεταξύ ΡΑΑΕΥ, ΥΠΕΝ, ΑΔΜΗΕ και φορέων της αγοράς για το πλαίσιο αποζημίωσης των αυτοπαραγωγών και γενικότερα των επενδυτών σε ΑΠΕ. Το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η διατήρηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, αφετέρου η προστασία των καταναλωτών από πρόσθετα κόστη που ενδέχεται να μετακυλιστούν μέσω ρυθμιζόμενων χρεώσεων.
Με δεδομένο ότι η Ελλάδα εμφανίζεται πλέον ως εξαγωγική δύναμη στο ρεύμα και στρατηγικός κόμβος LNG, η αδυναμία του δικτύου λειτουργεί ως «ταβάνι» στην περαιτέρω ανάπτυξη. Χωρίς επιτάχυνση επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση και ευφυή διαχείριση φορτίου, ο κίνδυνος να μετατραπεί η ενεργειακή επιτυχία σε ρυθμιστική και κοινωνική κρίση είναι ορατός.
Σχόλιο 
: Η μελέτη του ΙΕΝΕ δείχνει ότι η Ελλάδα κερδίζει έδαφος ως ενεργειακός κόμβος, αλλά χάνει χρόνο σε δίκτυα και ρυθμιστικές λύσεις. Αν δεν κλείσει άμεσα το χάσμα υποδομών–επενδύσεων, το 2026 μπορεί να αποδειχθεί χρονιά συγκρούσεων για τις αποζημιώσεις ΑΠΕ και όχι αξιοποίησης του νέου ενεργειακού πλεονεκτήματος.
#ΙΕΝΕ #Ενέργεια #ΑΠΕ #ΦυσικόΑέριο #LNG
