Ένα άτυπο πρωινό 19 ηγετών πριν από τη σύνοδο κορυφής στην Αλντεν Μπίζεν του Βελγίου προκάλεσε καθυστερήσεις, διαμαρτυρίες για αποκλεισμούς και φόβους για δημιουργία άτυπου μπλοκ εντός της ΕΕ. Η κίνηση, με πρωτοβουλία κυρίως της Ιταλίας, άνοιξε ξανά τη συζήτηση για τη διαφάνεια και τις ισορροπίες ισχύος μεταξύ των κρατών-μελών.
Μια φαινομενικά αθώα ιδέα για άτυπο πρωινό μεταξύ «ομοϊδεατών» ηγετών, λίγο πριν από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στην Αλντεν Μπίζεν του Βελγίου, μετατράπηκε σε διπλωματικό επεισόδιο που αποκάλυψε νευρικότητα και καχυποψία στους κόλπους των 27.
Το κλειστό πρωινό και οι «απρόσκλητοι»
Το πρωινό οργανώθηκε σε ξενοδοχείο κοντά στο κάστρο όπου θα διεξαγόταν η άτυπη σύνοδος για την ευρωπαϊκή οικονομία. Πίσω από την πρωτοβουλία βρέθηκαν η Ιταλία, σε συντονισμό με τη Γερμανία και το Βέλγιο, στο πλαίσιο ενός άτυπου σχήματος χωρών που στο παρελθόν είχε συντονιστεί για πιο σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό.
Αυτή τη φορά, στο τραπέζι βρέθηκαν 19 από τους 27 ηγέτες της ΕΕ. Ο αποκλεισμός οκτώ χωρών προκάλεσε ανησυχία ότι οι βασικές αποφάσεις για την πορεία της Ένωσης θα μπορούσαν να ληφθούν σε κλειστό κύκλο, πριν καν ξεκινήσει η επίσημη συζήτηση, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές από μη προσκεκλημένα κράτη.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ φέρεται, σύμφωνα με την εφημερίδα «El Mundo», να υπέβαλε επίσημη διαμαρτυρία προς τη Ρώμη για τον τρόπο οργάνωσης της συνάντησης. Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν, μιλώντας με εμφανή ειρωνεία σε δημοσιογράφους έξω από το κάστρο, σχολίασε ότι βρισκόταν «σε ένδοξη απομόνωση» και ότι «δεν προσκληθήκαμε», αμφισβητώντας την αναγκαιότητα ενός «ιδιωτικού κλαμπ» εντός της ΕΕ.
Καθυστερήσεις, διαψεύσεις και πολιτικά μηνύματα
Πέρα από τον συμβολισμό, το πρωινό είχε και πρακτικές συνέπειες: η έναρξη της κύριας συνεδρίασης για την ανάπτυξη καθυστέρησε, με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα να ανοίγει τη συζήτηση πριν καν φτάσουν οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρωζώνης. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έφθασαν με καθυστέρηση, καθώς το άτυπο γεύμα παρατάθηκε.
Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ προσπάθησε να υποβαθμίσει τις εντυπώσεις, δηλώνοντας ότι «νομίζω ότι όλοι ήταν προσκεκλημένοι» και ότι δεν υπάρχει πρόθεση δημιουργίας μπλοκ που θα «επιβάλλει τη βούλησή του» σε άλλες χώρες, όπως η Ισπανία. Ωστόσο, η ίδια η ανάγκη για διαψεύσεις δείχνει πόσο εύθραυστη είναι σήμερα η εμπιστοσύνη μεταξύ κρατών-μελών.
Παρά τον θόρυβο, διπλωμάτες που συμμετείχαν στο πρωινό υποστήριξαν ότι ουσιαστικά δεν συζητήθηκε τίποτα συγκεκριμένο, καθώς με 19 ηγέτες «ελάχιστοι είχαν χρόνο να μιλήσουν». Χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με μαρτυρία, η Μελόνι εμφανίστηκε καθυστερημένα, λίγο πριν λήξει η συνάντηση, παρότι ήταν εκείνη που είχε αναλάβει να προσκαλέσει τους υπόλοιπους.
Τι δείχνει το επεισόδιο για την ΕΕ
Το επεισόδιο αναδεικνύει τον αυξανόμενο κατακερματισμό εντός της Ένωσης, με άτυπα σχήματα χωρών να επιχειρούν να διαμορφώσουν από πριν τη γραμμή σε καίρια ζητήματα, από την ανταγωνιστικότητα μέχρι τη μετανάστευση. Για τα κράτη που μένουν εκτός, η εικόνα αυτή ενισχύει τον φόβο μιας «ΕΕ πολλών ταχυτήτων», όπου οι μεγάλες και μεσαίες δυνάμεις συνεννοούνται πρώτα μεταξύ τους και στη συνέχεια αναζητούν απλώς επικύρωση στις επίσημες συνόδους.
Σε μια περίοδο που η ΕΕ πασχίζει να χαράξει κοινή στρατηγική για την ανάπτυξη και την αυτονομία της, ακόμη και ένα φαινομενικά δευτερεύον πρωινό μπορεί να εξελιχθεί σε σύμβολο των εσωτερικών της ρωγμών.
Σχόλιο 
: Το «πρωινό των 19» δεν είχε ουσία σε επίπεδο αποφάσεων, αλλά είχε βαρύτητα σε επίπεδο συμβολισμού: επιβεβαιώνει ότι η πραγματική μάχη στην ΕΕ διεξάγεται πλέον γύρω από το ποιος βρίσκεται στο εσωτερικό δωμάτιο και ποιος μένει στον προθάλαμο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη συνοχή και τη νομιμοποίηση των ευρωπαϊκών επιλογών.
#ΕΕ #ΣύνοδοςΚορυφής #ΕυρωπαϊκήΠολιτική
