Η συζήτηση στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου αναδεικνύει ότι η Ευρώπη, παρά τις εσωτερικές της δυσκολίες, έχει καταφέρει μέχρι τώρα να στηρίξει ουσιαστικά την Ουκρανία. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να διατηρήσει αυτή τη δυναμική, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ αναζητά ρόλο διαμεσολαβητή για τερματισμό της σύγκρουσης.
Η εκπομπή «Spotlight» του France 24 φιλοξένησε ζωντανά από το Μόναχο τον πρώην πρωθυπουργό της Ουκρανίας, Αρσένι Γιατσενιούκ, σε μια συζήτηση με φόντο τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και τον τέταρτο χρόνο του πολέμου. Κεντρικό μήνυμα: η Ευρώπη, παρά τις αναταράξεις, «κατάφερε να στηρίξει την Ουκρανία» σε στρατιωτικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο.
Εκλογές, δημοψήφισμα και η πίεση του πολέμου
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι πρόσφατες πληροφορίες των Financial Times ότι ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξετάζει την προκήρυξη εκλογών και δημοψηφίσματος, με πιθανή ανακοίνωση γύρω από την τέταρτη επέτειο της σύγκρουσης τις επόμενες δύο εβδομάδες. Ο Ζελένσκι έχει διαψεύσει αυτά τα σενάρια, γεγονός που υπογραμμίζει το πόσο πολιτικά εκρηκτικό είναι το ζήτημα της κάλπης σε μια χώρα που βρίσκεται σε καθεστώς πολέμου και στρατιωτικού νόμου.
Η συζήτηση αναδεικνύει το δίλημμα του Κιέβου: από τη μία, η ανάγκη διατήρησης της δημοκρατικής νομιμοποίησης, από την άλλη, οι πρακτικές και ασφαλιστικές δυσκολίες διεξαγωγής εκλογών υπό συνεχή ρωσική επιθετικότητα και εκτοπισμό εκατομμυρίων πολιτών. Για την Ευρώπη, ο τρόπος που η Ουκρανία θα διαχειριστεί αυτό το ζήτημα θα αποτελέσει κριτήριο ωριμότητας ενός κράτους που διεκδικεί πλήρη ενσωμάτωση στις ευρωατλαντικές δομές.
Ο ρόλος της Ευρώπης και οι κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ
Στο Μόναχο, η στάση των ΗΠΑ βρίσκεται ξανά στο μικροσκόπιο. Το ρεπορτάζ σημειώνει ότι το τρέχον Σαββατοκύριακο θεωρείται κομβικό για να διαφανεί η αμερικανική γραμμή, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να διαμορφώσει ρόλο διαμεσολαβητή με στόχο, όπως αναφέρεται, έναν πιθανό τερματισμό της σύγκρουσης μέχρι το καλοκαίρι.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ευρωπαϊκή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η φράση «η Ευρώπη κατάφερε να στηρίξει την Ουκρανία» δεν είναι μόνο διαπίστωση για το παρελθόν, αλλά και πρόκληση για το μέλλον: μπορεί η ΕΕ να διατηρήσει υψηλά επίπεδα στρατιωτικής βοήθειας, οικονομικής ενίσχυσης και πολιτικής κάλυψης, ακόμη και αν η Ουάσινγκτον κινηθεί προς μια πιο πιεστική γραμμή διαπραγμάτευσης;
Για την Αθήνα και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, το μήνυμα από το Μόναχο είναι σαφές: η ασφάλεια της Ουκρανίας συνδέεται άμεσα με την αρχιτεκτονική ασφάλειας της ίδιας της Ευρώπης, ενώ οι αποφάσεις των επόμενων μηνών θα κρίνουν όχι μόνο την έκβαση του πολέμου, αλλά και την αξιοπιστία της Δύσης απέναντι στους συμμάχους της.
Σχόλιο 
: Το Μόναχο λειτουργεί ως πεδίο δοκιμής για τη στρατηγική αντοχή της Ευρώπης: αν η στήριξη προς την Ουκρανία παραμείνει σταθερή ακόμη και με μια πιο αμφίθυμη Ουάσινγκτον, τότε η ΕΕ θα έχει κάνει αποφασιστικό βήμα προς την αυτονόμηση της γεωπολιτικής της ισχύος.
#Ουκρανία #Ευρώπη #Μόναχο #Ζελένσκι
