Σε μια από τις πιο αιχμηρές παρεμβάσεις του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε ταχύτερες παραδόσεις όπλων και αντιαεροπορικών συστημάτων, προειδοποιώντας ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν θα σταματήσει στην Ουκρανία. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες μιλούν πλέον ανοιχτά για ανάγκη στρατηγικής αυτονόμησης από τις ΗΠΑ.
Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει αδιέξοδος και η ατζέντα της ευρωπαϊκής ασφάλειας αναδιαμορφώνεται βίαια. Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι περιέγραψε μια εικόνα εξάντλησης αλλά και επείγουσας ανάγκης: η Δύση πρέπει να επιταχύνει τις παραδόσεις όπλων, ιδίως αντιαεροπορικών πυραύλων, αν θέλει να αποτρέψει μια νέα κλιμάκωση και ενδεχόμενη εξάπλωση της σύρραξης στην Ευρώπη.
Εκκλήσεις για όπλα και κριτική στις καθυστερήσεις
Ο Ζελένσκι ευχαρίστησε μεν τους δυτικούς εταίρους για τη μέχρι τώρα στήριξη, αλλά δεν μάσησε τα λόγια του για τις καθυστερήσεις. Ανέφερε ότι πύραυλοι για την αναχαίτιση ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων φτάνουν «λίγο πριν ή και την τελευταία στιγμή» πριν από τα χτυπήματα, την ώρα που μόνο τον Ιανουάριο η Ρωσία εξαπέλυσε περίπου 6.000 επιθετικά drones κατά της Ουκρανίας.
Η ουκρανική ηγεσία ζητά επειγόντως περισσότερα αντιαεροπορικά συστήματα, προκειμένου να προστατεύσει κρίσιμες ενεργειακές υποδομές εν μέσω σκληρού χειμώνα. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, υιοθέτησε το αίτημα, καλώντας τους συμμάχους να «κρατήσουν την Ουκρανία δυνατή στη μάχη», επισημαίνοντας ότι η Ρωσία δεν κερδίζει τον πόλεμο και ότι οι εδαφικές της προελάσεις είναι ελάχιστες σε σχέση με τις τεράστιες απώλειες – εκτιμώμενα 65.000 στρατιώτες μόνο τους τελευταίους δύο μήνες.
Κεντρικό εργαλείο στήριξης αναδεικνύεται η πρωτοβουλία PURL, μέσω της οποίας χώρες του ΝΑΤΟ αγοράζουν αμερικανικά οπλικά συστήματα για λογαριασμό της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τον Ρούτε, εννέα στους δέκα αντιαεροπορικούς πυραύλους που χρησιμοποιεί σήμερα το Κίεβο έχουν αποκτηθεί μέσω αυτού του σχήματος, το οποίο ταυτόχρονα επιχειρεί να κατευνάσει τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, που εμφανίζεται επιφυλακτικός στην απευθείας οικονομική βοήθεια αλλά πρόθυμος να ενισχύσει τις εξαγωγές όπλων.
Διαπραγματεύσεις, πιέσεις και ο φόβος επέκτασης του πολέμου
Στο διπλωματικό πεδίο, Ρώσοι, Ουκρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι αναμένεται να συναντηθούν στη Γενεύη την επόμενη εβδομάδα, σε μια ακόμη απόπειρα για συνομιλίες μετά την αποτυχημένη μεσολάβηση των ΗΠΑ στο Άμπου Ντάμπι. Ο Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα του για «σοβαρές και ουσιαστικές» διαπραγματεύσεις, αλλά κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι επανέρχεται συχνά στο θέμα των «παραχωρήσεων» με επίκεντρο την Ουκρανία και όχι τη Ρωσία.
Παράλληλα, ο Ουκρανός πρόεδρος αναφέρθηκε στις πιέσεις για διεξαγωγή εκλογών, που ζητούν τόσο η Μόσχα όσο και ο Ντόναλντ Τραμπ, παρότι το ουκρανικό Σύνταγμα απαγορεύει εκλογές υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου. «Δώστε μας δίμηνη κατάπαυση του πυρός και θα πάμε σε εκλογές», είπε χαρακτηριστικά στο ακροατήριο του Μονάχου.
Το πιο ανησυχητικό μήνυμά του όμως αφορούσε το μέλλον της Ευρώπης. «Μπορείτε να φανταστείτε τον Πούτιν χωρίς πόλεμο; Να είστε ειλικρινείς», ρώτησε, υποστηρίζοντας ότι ο Ρώσος πρόεδρος «ίσως να βλέπει τον εαυτό του ως τσάρο, αλλά στην πραγματικότητα είναι δούλος του πολέμου». Κατά τον Ζελένσκι, η Ουκρανία είναι σήμερα ο κύριος στόχος, αλλά «δεν θα αφήσει ούτε τα άλλα ευρωπαϊκά έθνη» αν επικρατήσει. Ανάλογες ανησυχίες εξέφρασε και ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι, δηλώνοντας ότι η Πολωνία θεωρεί πως θα ήταν «η επόμενη» σε περίπτωση ρωσικής νίκης.
Ευρωπαϊκή αφύπνιση για άμυνα και στρατηγική αυτονομία
Στο Μόναχο διαμορφώθηκε η εντύπωση ότι η Ευρώπη περνά σε φάση στρατηγικής αφύπνισης. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επανέλαβε τη δέσμευσή του να καταστήσει τη Bundeswehr την ισχυρότερη συμβατική στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη, επιταχύνοντας το εξοπλιστικό πρόγραμμα της Γερμανίας. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν μίλησε για την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να εξελιχθεί σε «γεωπολιτική δύναμη», ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ζήτησε περισσότερη «σκληρή ισχύ» και μια κοινή βιομηχανική βάση άμυνας που θα «εκτοξεύσει» την παραγωγή οπλικών συστημάτων στην ήπειρο.
Πίσω από τις δηλώσεις αυτές κρύβεται η συνειδητοποίηση ότι η εξάρτηση από τις ΗΠΑ δεν είναι πλέον δεδομένη, καθώς η Ουάσιγκτον προσανατολίζεται όλο και περισσότερο προς τον ανταγωνισμό με την Κίνα και ακολουθεί πιο συναλλακτική στάση απέναντι στο ΝΑΤΟ. Η Διάσκεψη του Μονάχου λειτούργησε έτσι ως άτυπο φόρουμ, όπου οι ευρωπαϊκές ελίτ συγκλίνουν στην ανάγκη ενίσχυσης των αμυντικών δαπανών, της βιομηχανικής βάσης και της πολιτικής συνοχής της Ευρώπης, με την Ουκρανία να παραμένει το κεντρικό τεστ αξιοπιστίας.
Σχόλιο 
: Το μήνυμα από το Μόναχο είναι διπλό: ο χρόνος για την Ουκρανία τελειώνει, ενώ για την Ευρώπη μόλις αρχίζει. Αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν μετατρέψουν τις μεγαλόστομες διακηρύξεις σε δεσμευτικά εξοπλιστικά προγράμματα και κοινή στρατηγική, ο κίνδυνος να βρεθούν αντιμέτωπες με έναν αποθρασυμένο, «δουλωμένο στον πόλεμο» Πούτιν θα γίνει υπαρξιακός, όχι μόνο για το Κίεβο αλλά για ολόκληρη την ήπειρο.
#Ουκρανία #Ζελένσκι #Ρωσία #Πούτιν #Μόναχο #ΝΑΤΟ #ΕυρωπαϊκήΆμυνα
