Η υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ρέιτσελ Ριβς τοποθετεί ως νέο επικεφαλής οικονομικό σύμβουλο τον καθηγητή Μπράιαν Μπελ, γνωστό για την κριτική του σε χαμηλούς μισθούς και κακές συνθήκες εργασίας σε κλάδους με ελλείψεις δεξιοτήτων. Η κίνηση σηματοδοτεί στροφή της οικονομικής πολιτικής προς την ενίσχυση των αμοιβών, ιδιαίτερα στην κοινωνική φροντίδα, αντί για εξάρτηση από τη μετανάστευση.
Η βρετανίδα υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς διόρισε ως νέο επικεφαλής οικονομικό σύμβουλο στο υπουργείο Οικονομικών τον καθηγητή Μπράιαν Μπελ, έναν από τους πιο προβεβλημένους ειδικούς στην αγορά εργασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο Μπελ είναι πρόεδρος της ανεξάρτητης Συμβουλευτικής Επιτροπής Μετανάστευσης (Migration Advisory Committee – MAC) και έχει ταχθεί κατ’ επανάληψη υπέρ υψηλότερων μισθών και καλύτερων συνθηκών εργασίας σε κλάδους με οξείες ελλείψεις προσωπικού, όπως η κοινωνική φροντίδα.
Από τη μετανάστευση στους μισθούς ως εργαλείο πολιτικής
Ο διορισμός έρχεται σε μια περίοδο που η βρετανική οικονομία προσαρμόζεται σε απότομη πτώση της καθαρής μετανάστευσης, η οποία μειώθηκε κατά περισσότερο από τα δύο τρίτα, στις 204.000 άτομα, στο έτος έως τον Ιούνιο του 2025. Παρότι ορισμένοι οικονομολόγοι προβλέπουν περαιτέρω υποχώρηση προς το μηδενικό ισοζύγιο, ο Μπελ διαφωνεί, εκτιμώντας ότι η καθαρή μετανάστευση θα επανέλθει προς τις 300.000 ετησίως έως το τέλος της δεκαετίας.
Ως καθηγητής Οικονομικών στο King’s College London και επικεφαλής της MAC, ο Μπελ έχει υποστηρίξει ότι οι «ελλείψεις δεξιοτήτων» τις οποίες επικαλούνται οι εργοδότες συχνά δεν είναι πραγματικό έλλειμμα ανθρώπινου δυναμικού, αλλά αποτέλεσμα ανεπαρκών μισθών και συνθηκών εργασίας που αποθαρρύνουν τους εγχώριους εργαζόμενους. Στην ετήσια έκθεση της MAC για το 2024, μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Εργατικούς, η επιτροπή χαιρέτισε την έμφαση της νέας κυβέρνησης στην πολιτική δεξιοτήτων για τη μείωση της μετανάστευσης, προειδοποιώντας όμως ότι πολλοί κλάδοι στηρίζονται σε μετανάστες λόγω χαμηλών αμοιβών και όχι πραγματικών ελλείψεων.
Η κοινωνική φροντίδα ως πεδίο σύγκρουσης
Ο Μπελ έχει τοποθετηθεί ιδιαίτερα σκληρά για τις απολαβές στην κοινωνική φροντίδα. Σε συνέντευξή του το 2023 είχε κατηγορήσει την τότε συντηρητική κυβέρνηση ότι δείχνει «καμία πραγματική μέριμνα» για τις συνθήκες των εργαζομένων του κλάδου, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική της βασίζεται σε μια de facto αποδοχή ότι οι εργαζόμενοι στην φροντίδα θα αμείβονται λιγότερο από υπαλλήλους λιανεμπορίου. Κατά τον ίδιο, η προηγούμενη κυβέρνηση χρησιμοποιούσε τη μετανάστευση ως «δεκανίκι» για να στηρίξει ένα μοντέλο υποχρηματοδοτούμενης κοινωνικής φροντίδας, αποδεχόμενη ουσιαστικά την εκμετάλλευση εργαζομένων.
Η κυβέρνηση των Εργατικών έχει εξαγγείλει τη δημιουργία νέου διαπραγματευτικού οργάνου για την κοινωνική φροντίδα, με στόχο μια «δίκαιη συλλογική συμφωνία αμοιβών» που θα αποτελέσει υποχρεωτικό ελάχιστο στον κλάδο από το 2028. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα 500 εκατ. λίρες που έχουν δεσμευθεί δεν επαρκούν για ουσιαστική αναβάθμιση του συστήματος, τη στιγμή που βρίσκεται σε εξέλιξη ευρύτερη αναθεώρηση του τρόπου χρηματοδότησης της κοινωνικής φροντίδας υπό την επίβλεψη της λόρδου Λουίζ Κέισι.
Πολιτικό μήνυμα και ευρύτερες προεκτάσεις
Η Ριβς, η οποία αναδιαμορφώνει συνολικά την ομάδα των οικονομικών της συμβούλων, έχει ήδη τοποθετήσει τον οικονομολόγο Νιλ Αμίν-Σμιθ, πρώην βιολονίστα του συγκροτήματος Clean Bandit, ως πρόεδρο του Συμβουλίου Οικονομικών Συμβούλων της – ενός καθαρά πολιτικού οργάνου. Με τον Μπελ στο κορυφαίο τεχνοκρατικό πόστο του υπουργείου Οικονομικών, η κυβέρνηση επιχειρεί να σηματοδοτήσει ότι η στρατηγική της για την ανάπτυξη θα στηριχθεί σε «σταθερότητα, επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις», αλλά και σε αναβάθμιση της ποιότητας της εργασίας και όχι απλώς σε διόγκωση της προσφοράς εργασίας μέσω μετανάστευσης.
Ο ίδιος ο Μπελ έχει υπογραμμίσει ότι τα κύματα υψηλής μετανάστευσης συνήθως αποκαλύπτουν βαθύτερες αποτυχίες δημόσιας πολιτικής – από την εκπαίδευση και την κατάρτιση έως τη χρηματοδότηση κρίσιμων υπηρεσιών. Η τοποθέτησή του στην καρδιά της χάραξης οικονομικής πολιτικής στο Λονδίνο αναμένεται να ενισχύσει τη συζήτηση γύρω από το πώς οι μισθοί, οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και η χρηματοδότηση της κοινωνικής φροντίδας συνδέονται με τη μακροχρόνια παραγωγικότητα και την κοινωνική συνοχή.
Σχόλιο 
: Ο διορισμός Μπελ δείχνει ότι το Λονδίνο επιχειρεί να μετατρέψει την πολιτική μετανάστευσης από βραχυπρόθεσμο εργαλείο κάλυψης κενών σε μοχλό πίεσης για αύξηση μισθών και βελτίωση συνθηκών εργασίας. Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η υποχρηματοδότηση της φροντίδας και οι χαμηλές αμοιβές συνυπάρχουν με «διαρροή εγκεφάλων», η βρετανική στροφή προσφέρει ένα ενδιαφέρον – αλλά και απαιτητικό – υπόδειγμα πολιτικής.
#ΗνωμένοΒασίλειο #ΡέιτσελΡιβς #ΜπράιανΜπελ #Οικονομία #ΑγοράΕργασίας #Μετανάστευση #ΚοινωνικήΦροντίδα
