Η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα με τη διαΝΕΟσις αναδεικνύει ότι η επόμενη συνταγματική αναθεώρηση μπαίνει ξανά στην πολιτική ατζέντα, με αιχμή τη συναίνεση και τον ρόλο της εκλογικής διαδικασίας. Το βιβλίο με 58 εισηγήσεις λειτουργεί ως ολοκληρωμένη τεχνοκρατική πρόταση για ένα πιο λειτουργικό και σύγχρονο Σύνταγμα.
Η υποδοχή στελεχών του οργανισμού διαΝΕΟσις από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, με αφορμή το βιβλίο «Προτάσεις για τη Συνταγματική Αναθεώρηση: 58 εισηγήσεις για ένα σύγχρονο Σύνταγμα», συνιστά σαφές σήμα ότι η συζήτηση για τον επόμενο γύρο συνταγματικών αλλαγών επανέρχεται στο προσκήνιο. Παρότι θεσμικά ο ΠτΔ δεν χαράσσει πολιτική, η επιλογή του να αναδείξει την πρωτοβουλία μιας δεξαμενής σκέψης με τεχνοκρατικό προφίλ, όπως η διαΝΕΟσις, προσδίδει θεσμικό βάρος σε μια κατά βάση επιστημονική εργασία.
Η συνταγματική αναθεώρηση και ο εκλογικός κύκλος
Σύμφωνα με την ενημέρωση, η συζήτηση εστίασε στο πώς η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης επηρεάζεται από τον εκλογικό κύκλο, αλλά και στις δυνατότητες διαμόρφωσης διακομματικής συναίνεσης. Το ελληνικό μοντέλο αναθεώρησης, που απαιτεί διαδοχικές Βουλές και αυξημένες πλειοψηφίες, έχει αποδειχθεί ιστορικά ευάλωτο σε μικροκομματικούς υπολογισμούς και σε συγκυριακές ισορροπίες.
Η ανάδειξη του ζητήματος από τον ανώτατο πολιτειακό άρχοντα, σε συνάντηση με μια ομάδα ειδικών του δημοσίου δικαίου, επαναφέρει στο τραπέζι το κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η Ελλάδα να αποκτήσει ένα πιο σταθερό, προβλέψιμο και λιγότερο συγκυριακό πλαίσιο συνταγματικών αλλαγών; Η αναφορά στις «δυνατότητες συναίνεσης» δείχνει ότι η θεσμική συζήτηση δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς μια ελάχιστη συμφωνία των βασικών πολιτικών δυνάμεων, ειδικά σε πεδία όπως η Δικαιοσύνη και τα ατομικά δικαιώματα.
Οι οκτώ ενότητες και οι προκλήσεις θεσμικού εκσυγχρονισμού
Το βιβλίο της διαΝΕΟσις οργανώνεται σε οκτώ ενότητες: Κοινοβούλιο, Δικαιοσύνη, Ανεξάρτητες Αρχές, Εκτελεστική Λειτουργία, ΠτΔ–Κυβέρνηση–Δημόσια Διοίκηση, Θρησκεύματα, Ατομικά Δικαιώματα, Κοινωνικό Κράτος και Οικονομία. Η θεματολογία αυτή καλύπτει σχεδόν όλο το φάσμα των κρίσιμων θεσμικών πεδίων, από τη λειτουργία της Βουλής και την ισορροπία των εξουσιών μέχρι τον ρόλο του κοινωνικού κράτους και τις συνταγματικές εγγυήσεις της οικονομικής πολιτικής.
Η παρουσία στη συνάντηση του γενικού διευθυντή της διαΝΕΟσις Διονύση Νικολάου, της διευθύντριας Ερευνών Φαίης Μακαντάση και του διευθυντή Περιεχομένου Ηλία Νικολαΐδη, μαζί με πανεπιστημιακούς του δημοσίου δικαίου –τους καθηγητές Σπύρο Βλαχόπουλο και Γιώργο Δελλή από τη Νομική Αθηνών και τον λέκτορα Κυριάκο Π. Παπανικολάου από τη Νομική του ΔΠΘ– υπογραμμίζει τον στόχο μιας τεκμηριωμένης, επιστημονικής παρέμβασης. Η εμπλοκή της ακαδημαϊκής κοινότητας είναι κρίσιμη, καθώς η επόμενη αναθεώρηση, όποτε κι αν δρομολογηθεί, θα κληθεί να απαντήσει σε νέα διλήμματα: από την ψηφιακή προστασία δικαιωμάτων μέχρι τα όρια του οικονομικού παρεμβατισμού του κράτους.
Σε ένα πολιτικό περιβάλλον έντονης πόλωσης, η ύπαρξη ενός συνεκτικού, προ-κωδικοποιημένου πακέτου 58 εισηγήσεων μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς, μειώνοντας τον κίνδυνο αποσπασματικών και ευκαιριακών αλλαγών. Η πρόκληση, ωστόσο, παραμένει πολιτική: αν τα κόμματα θα θελήσουν να επενδύσουν πολιτικό κεφάλαιο σε μια διαδικασία που, εκ φύσεως, αποδίδει σε βάθος χρόνου.
Σχόλιο
: Η κίνηση Τασούλα αναβαθμίζει θεσμικά μια μέχρι τώρα «σιωπηλή» δουλειά think tank και πανεπιστημιακών και στέλνει μήνυμα προς τα κόμματα ότι η επόμενη συνταγματική αναθεώρηση δεν μπορεί να είναι προϊόν συγκυρίας αλλά αποτέλεσμα ώριμης, τεκμηριωμένης και συναινετικής επεξεργασίας.






