Η απόφαση Τραμπ για νέους τιμωρητικούς δασμούς κλιμακώνει τη σύγκρουση με τη Δικαιοσύνη και δοκιμάζει την ενότητα της ΕΕ. Ταυτόχρονα, δημιουργεί ευκαιρία για πιο σκληρή και αυτόνομη ευρωπαϊκή γραμμή στο εμπόριο και την ασφάλεια.
Η κλιμάκωση της εμπορικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ, με την ανακοίνωση νέων δασμών αρχικά 10% και στη συνέχεια 15% σε εισαγωγές από όλο τον κόσμο, ανοίγει έναν νέο γύρο έντασης στις διατλαντικές σχέσεις. Η κίνηση έρχεται παρά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, το οποίο έκρινε παράνομη την προηγούμενη πρακτική του Λευκού Οίκου, σηματοδοτώντας έναν ανοιχτό θεσμικό πόλεμο ανάμεσα στη Δικαιοσύνη και την εκτελεστική εξουσία.
Ευρωπαϊκή απάντηση: από άμυνα σε ενεργητική στρατηγική
Για την Ευρώπη, η νέα επιθετική δασμολογική γραμμή της Ουάσιγκτον δεν είναι μόνο απειλή, αλλά και ευκαιρία να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της. Στο επίκεντρο της γερμανικής συζήτησης βρίσκεται μια πιο σκληρή, συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση. Ο Ντιρκ Βίζε, κοινοβουλευτικός διευθυντής της Κ.Ο. του SPD, θέτει στο τραπέζι επιλογές όπως η αναστολή διαδικασιών κύρωσης συμφωνιών με τις ΗΠΑ, η ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού Anti-Coercion Act –του νέου εργαλείου κατά του οικονομικού εξαναγκασμού– και η συζήτηση για ένα είδος «απο-επικινδυνοποίησης» (de-risking) έναντι της αμερικανικής αγοράς.
Η λογική πίσω από αυτή τη γραμμή είναι ξεκάθαρη: η ΕΕ δεν μπορεί να παραμένει μόνο αντιδρώσα δύναμη σε μονομερείς αμερικανικές κινήσεις. Η ανάπτυξη αυτόνομων εργαλείων εμπορικής άμυνας, η διαφοροποίηση εμπορικών εταίρων και η ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς θεωρούνται κρίσιμα για να περιοριστεί η έκθεση της Ευρώπης στις εκάστοτε πολιτικές διαθέσεις της Ουάσιγκτον.
Ουκρανία, δημοσιονομική κόπωση και αντοχή της ευρωπαϊκής ενότητας
Παράλληλα με το εμπορικό μέτωπο, η ευρωπαϊκή συνοχή δοκιμάζεται και στο ουκρανικό ζήτημα. Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής, η στήριξη προς το Κίεβο δεν είναι πλέον δεδομένη. Ένα δάνειο της τάξης των 90 δισ. ευρώ από την ΕΕ καθυστερεί, καθώς αναδύονται ενστάσεις και κόπωση σε επιμέρους πρωτεύουσες, την ώρα που ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιχειρεί από το Βερολίνο να ανανεώσει το αφήγημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Η σύμπτωση αυτών των εξελίξεων –εμπορική σύγκρουση με τις ΗΠΑ και πίεση στη στήριξη της Ουκρανίας– αναδεικνύει το ίδιο δομικό ζήτημα: κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να λειτουργήσει ως γεωπολιτικός πόλος με ενιαία φωνή. Η απάντηση στους δασμούς Τραμπ, η χρήση των νέων ευρωπαϊκών εργαλείων κατά του οικονομικού εκβιασμού και η συνέχιση της οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία για την αξιοπιστία της ΕΕ ως στρατηγικού παίκτη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η γερμανική συζήτηση αποκτά ευρύτερη ευρωπαϊκή σημασία. Μια πιο αποφασιστική στάση του Βερολίνου υπέρ κοινής ευρωπαϊκής γραμμής –τόσο στο εμπόριο όσο και στην ασφάλεια– μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για να μετατραπεί η σημερινή κρίση δασμών από απειλή σε αφετηρία στρατηγικής αυτονόμησης της Ευρώπης.
Σχόλιο 
: Οι νέοι δασμοί Τραμπ λειτουργούν ως stress test για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία: αν η ΕΕ απαντήσει συντεταγμένα, με χρήση του Anti-Coercion Act και ενίσχυση της στήριξης στην Ουκρανία, μπορεί να μετατρέψει την αμερικανική μονομέρεια σε εφαλτήριο για μια πιο ώριμη, λιγότερο εξαρτημένη ευρωπαϊκή ισχύ· αν διχαστεί, θα επιβεβαιώσει ότι παραμένει περισσότερο αγορά παρά γεωπολιτικός παίκτης.
#ΗΠΑ #ΕΕ #δασμοί #Trump #Γερμανία #Ουκρανία #εμπόριο
