Ο Ντόναλντ Τραμπ απαντά στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου με έναν νέο, οριζόντιο παγκόσμιο δασμό 10%. Η κίνηση επαναφέρει προσωρινά την εμπορική του ατζέντα, αλλά με αυστηρότερους θεσμικούς περιορισμούς.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή νέου παγκόσμιου δασμού 10% σε όλες τις εισαγωγές, αξιοποιώντας διαφορετική νομική βάση από εκείνη που μόλις απέρριψε το Ανώτατο Δικαστήριο. Η απόφαση έρχεται λίγες ώρες μετά την ακύρωση, με ψήφους 6-3, μεγάλου μέρους των προηγούμενων δασμών του, που είχαν στηριχθεί στον νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης.
Παράκαμψη της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου
Ο Τραμπ δήλωσε ότι όλοι οι υφιστάμενοι δασμοί εθνικής ασφάλειας βάσει του Section 232, καθώς και οι δασμοί Section 301, «παραμένουν πλήρως σε ισχύ». Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι υπογράφει εντολή για επιβολή πρόσθετου παγκόσμιου δασμού 10% βάσει του Section 122, πάνω από τους ήδη ισχύοντες συντελεστές. Η διάταξη αυτή του δίνει τη δυνατότητα να αυξήσει προσωρινά τους δασμούς έως και 15%, αλλά μόνο για διάστημα έως 150 ημερών, εκτός αν το Κογκρέσο αποφασίσει παράταση.
Στην πράξη, ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να διασώσει τον πυρήνα της προστατευτικής εμπορικής πολιτικής του Τραμπ, έστω και με χρονικό ορίζοντα πέντε μηνών και με πιο στενό νομικό πλαίσιο. Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι νέοι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ εντός τριών ημερών, διατηρώντας έτσι ένα «βασικό επίπεδο» εμπορικής πίεσης προς τους εταίρους των ΗΠΑ.
Θεσμικοί περιορισμοί και διεθνείς επιπτώσεις
Σε αντίθεση με τις έκτακτες εξουσίες που ακυρώθηκαν, το Section 122 απαιτεί οι δασμοί να είναι «μη διακριτικοί». Αυτό σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να κάνει στοχευμένες εξαιρέσεις υπέρ συγκεκριμένων χωρών, κάτι που περιορίζει την ευελιξία του προέδρου να χρησιμοποιεί τους δασμούς ως εργαλείο διπλωματικών ανταλλαγμάτων. Ωστόσο, ο Τραμπ άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι θα επιχειρήσει να ανακτήσει στοχευμένη πίεση μέσω νέων ερευνών βάσει του Section 301 για «αθέμιτες εμπορικές πρακτικές».
Ο ίδιος δεν κατονόμασε χώρες, αλλά αναφέρθηκε σε εταίρους όπως η Ιαπωνία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς ως πιθανούς στόχους υψηλότερων δασμών, μετά την ολοκλήρωση ερευνών «σε διάστημα μηνών». Την ίδια ώρα, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, σε προετοιμασμένη ομιλία στο Ντάλας, υποστήριξε ότι ο συνδυασμός δασμών βάσει των Sections 122, 232 και 301 θα οδηγήσει σε «ουσιαστικά αμετάβλητα έσοδα από δασμούς το 2026», παρά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία και την Ευρώπη
Παράλληλα με τον παγκόσμιο δασμό, ο Τραμπ διατηρεί ένα ευρύ πλέγμα στοχευμένων επιβαρύνσεων σε κρίσιμους κλάδους: αυτοκίνητα και ανταλλακτικά, χάλυβα και αλουμίνιο, χαλκό και ξυλεία. Οι δασμοί αυτοί έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης για εμπορικές συμφωνίες και αναμένεται να συνεχίσουν να λειτουργούν ως τέτοιοι. Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμιζον Γκριρ, τόνισε ότι «υπάρχουν πολλά εργαλεία» και υποσχέθηκε «συνέχεια στο πρόγραμμα» τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.
Για την Ευρώπη και ειδικά για εξαγωγικές οικονομίες όπως η Γερμανία, αλλά και για χώρες όπως η Ελλάδα που συμμετέχουν στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας, η κίνηση του Τραμπ σημαίνει αυξημένη αβεβαιότητα στο διεθνές εμπόριο. Ένας παγκόσμιος, μη διακριτικός δασμός επιβαρύνει οριζόντια όλες τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, ανεξαρτήτως διμερών σχέσεων, και ενδέχεται να αναζωπυρώσει τάσεις εμπορικού προστατευτισμού διεθνώς.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Τραμπ είναι μια επιθετική, αλλά θεσμικά περιορισμένη, απόπειρα να παρακάμψει το Ανώτατο Δικαστήριο και να διατηρήσει την εμπορική του ατζέντα ενόψει πολιτικών πιέσεων στο εσωτερικό. Για την παγκόσμια οικονομία, σηματοδοτεί επιστροφή σε φάση έντασης και αβεβαιότητας, με το Κογκρέσο να κρατά πλέον το κλειδί για τη διάρκειά της.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Δασμοί #Εμπόριο #ΠαγκόσμιαΟικονομία
