Σειρά μακροχρόνιων συμφωνιών για αμερικανικό LNG και ένα ισχυρό κοινό ανακοινωθέν 13 χωρών αναβαθμίζουν τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου. Στόχος η θωράκιση της Ευρώπης από ενεργειακή χειραγώγηση και η επιτάχυνση των επενδύσεων στις υποδομές φυσικού αερίου.
Η διατλαντική σύνοδος «Transatlantic Gas Security Summit» στην Ουάσινγκτον εξελίσσεται σε σημείο καμπής για την ενεργειακή αρχιτεκτονική της ΝΑ Ευρώπης, με την Ελλάδα στο κέντρο των εξελίξεων. Η Atlantic SEE LNG Trade, κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν ο Όμιλος AKTOR με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%, υπέγραψε τέσσερα μνημόνια κατανόησης για μακροχρόνια προμήθεια αμερικανικού LNG με Αλβανία, Βουλγαρία, Βοσνία – Ερζεγοβίνη και Ουκρανία.
Παράλληλα, κοινό ανακοινωθέν 13 χωρών επιβεβαιώνει πολιτικά τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο ως βασικό εργαλείο απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή.
Οι συμφωνίες LNG και ο ρόλος της Ελλάδας
Τα MOU της Atlantic SEE LNG Trade καλύπτουν κρίσιμους κρίκους του Κάθετου Διαδρόμου: το υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας, τη δημόσια εταιρεία BULGARGAZ της Βουλγαρίας, τις Aluminij Industries και M.T. Abraham group στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη και την κρατική Naftogaz στην Ουκρανία. Οι συμφωνίες υπογράφηκαν από τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας και επικεφαλής του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρο Εξάρχου, ο οποίος είχε προηγουμένως προετοιμάσει τις εμπορικές συνομιλίες στην Ουάσινγκτον με Αμερικανούς αξιωματούχους και παράγοντες του Διαδρόμου.
Στην ανακοίνωσή της η Atlantic SEE LNG Trade τονίζει ότι με τις νέες μακροχρόνιες συμφωνίες «καθίσταται πραγματικότητα ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος» και ότι η Ελλάδα αποκτά στρατηγικό πλεονέκτημα εν μέσω γεωπολιτικής ρευστότητας, αναδεικνυόμενη σε σταθερό και διεθνή ενεργειακό κόμβο για την ευρύτερη περιοχή. Κεντρική επιλογή των ΗΠΑ, όπως υπογραμμίζεται, είναι η χρήση της Ελλάδας ως πύλης εισόδου του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, προσφέροντας εναλλακτική σε ένα περιβάλλον περιορισμού του ρωσικού φυσικού αερίου.
Το κοινό ανακοινωθέν των 13 χωρών και η χρηματοδότηση
Το κοινό ανακοινωθέν, που υπογράφουν οι υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας, Ουγγαρίας, Πολωνίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Κροατίας, Σλοβακίας, Μολδαβίας, Σερβίας, Βοσνίας – Ερζεγοβίνης, Ουκρανίας, Λιθουανίας και ΗΠΑ, δεσμεύει τις χώρες να προωθήσουν αποδοτικά και οικονομικά συμφέροντα ρυθμιστικά πλαίσια τιμολόγησης, να μετριάσουν ή να εξαλείψουν κανονισμούς που εμποδίζουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου και την κατασκευή νέων υποδομών, και να διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του εμπορίου φυσικού αερίου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα έργα LNG σε Ελλάδα, Κροατία, Λιθουανία και Πολωνία, καθώς και στην αξιοποίηση των υπόγειων αποθηκών της Ουκρανίας. Οι συμμετέχοντες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν δημόσια και ιδιωτικά τραπεζικά κεφάλαια, «συμπεριλαμβανομένων οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων», αναφορά που παραπέμπει ρητά στις αμερικανικές DFC και EXIM. Στόχος είναι η χρηματοδότηση κρίσιμων υποδομών και η ενίσχυση της ρευστότητας των αγορών, ώστε ο εφοδιασμός να είναι ασφαλής, ανθεκτικός και οικονομικά προσιτός.
Γεωπολιτική διάσταση και ελληνικά συμφέροντα
Κοινός παρονομαστής των 13 χωρών είναι η αποτροπή ενεργειακής χειραγώγησης, η περιφερειακή ολοκλήρωση και η δημιουργία αμοιβαία επωφελών ευκαιριών για ευρωπαϊκές και αμερικανικές επιχειρήσεις. Η σύνοδος, που τελεί υπό την αιγίδα του Λευκού Οίκου και του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, συγκεντρώνει πάνω από 20 χώρες και περίπου 50 εταιρείες, μεταξύ των οποίων ελληνικοί όμιλοι όπως Aktor, Gastrade και ΔΕΣΦΑ, αλλά και ενεργειακοί κολοσσοί όπως Cheniere, ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Sempra, καθώς και Bechtel και Baker Hughes.
Καθοριστικό ρόλο στην προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου και της ίδιας της υπουργικής συνόδου αποδίδεται στην πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, Kimberly Guilfoyle, ενώ στο πολιτικό επίπεδο ξεχωρίζουν οι παρεμβάσεις του υπουργού Εσωτερικών των ΗΠΑ Doug Burgum, του υπουργού Ενέργειας Chris Wright, του υφυπουργού Εξωτερικών Jacob Helberg και της Γενικής Διευθύντριας Ενέργειας της Κομισιόν Ditte Juul Jørgensen. Για την Ελλάδα, οι επόμενες κινήσεις θα κριθούν από το κατά πόσο θα αρθούν γρήγορα τα ρυθμιστικά και διασυνοριακά εμπόδια που κρατούν τον Κάθετο Διάδρομο κάτω από το πλήρες εμπορικό του δυναμικό.
Σχόλιο 
: Η Ουάσινγκτον σφραγίζει ότι ο «πόλεμος του αερίου» στην Ευρώπη κρίνεται πλέον στον Νότο και όχι μόνο στον Βορρά. Η Ελλάδα αποκτά παράθυρο αναβάθμισης σε υποδομές, χρηματοδότηση και γεωπολιτικό βάρος, αλλά και την υποχρέωση να τρέξει γρήγορα αδειοδοτήσεις, δίκτυα και διασυνδέσεις. Αν καθυστερήσει, το στρατηγικό LNG hub μπορεί να μείνει στα χαρτιά, την ώρα που οι ανταγωνιστές στην περιοχή επιταχύνουν.
#Ενέργεια #LNG #ΚάθετοςΔιάδρομος #Ελλάδα #ΗΠΑ
