Το Ινστιτούτο Νόμπελ ζητά επίσημες εξηγήσεις από τον πρώην πρόεδρο της Επιτροπής Νόμπελ Ειρήνης και πρώην πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ, για τις σχέσεις του με τον καταδικασμένο χρηματιστή Τζέφρι Έπστιν. Στο επίκεντρο βρίσκονται ενδεχόμενα οικονομικά οφέλη και φιλοξενίες, που αν επιβεβαιωθούν, μπορεί να συνιστούν παραβίαση του κώδικα δεοντολογίας.
Η υπόθεση Έπστιν εξακολουθεί να παράγει πολιτικού και θεσμικού βεληνεκούς μετασεισμούς, αυτή τη φορά στο ίδιο το οικοσύστημα των βραβείων Νόμπελ. Το Ινστιτούτο Νόμπελ, που στεγάζει και υποστηρίζει την Επιτροπή Νόμπελ Ειρήνης, ανακοίνωσε ότι αναμένει αναλυτικές εξηγήσεις από τον πρώην πρόεδρο της Επιτροπής και πρώην πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ, για τη σχέση του με τον Τζέφρι Έπστιν και τυχόν οικονομικά οφέλη που μπορεί να αποκόμισε.
Ο κώδικας δεοντολογίας και ο κίνδυνος θεσμικής βλάβης
Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Νόμπελ, Κρίστιαν Μπεργκ Χάρπβικεν, δήλωσε ότι αν αποδειχθεί πως ο Γιάγκλαντ έλαβε «σημαντικά οικονομικά οφέλη» από τον Έπστιν σε περίοδο που ήταν μέλος της Επιτροπής Νόμπελ, αυτό θα συνιστούσε ευθεία παραβίαση του κώδικα δεοντολογίας. Τόνισε ότι το Ινστιτούτο δεν θέλει να προκαταβάλει τα γεγονότα, αλλά θα εξετάσει «σοβαρά» τις εξηγήσεις που θα δώσει ο ίδιος ο Γιάγκλαντ.
Η παρέμβαση αυτή δείχνει την ανησυχία του ιδρύματος για τη φήμη και την αξιοπιστία ενός από τα εμβληματικότερα διεθνή βραβεία. Σε μια εποχή όπου η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς διαβρώνεται διεθνώς, ακόμη και η υποψία σύγκρουσης συμφερόντων ή οικονομικής εξάρτησης από πρόσωπα όπως ο Έπστιν μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική για το κύρος του Νόμπελ Ειρήνης.
Τα στοιχεία για δάνεια, φιλοξενίες και ταξίδια
Σύμφωνα με αποκαλύψεις της νορβηγικής εφημερίδας VG, βασισμένες σε έγγραφα που δημοσιοποίησε το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, ο Γιάγκλαντ φέρεται να ζήτησε από τον Έπστιν να εγγυηθεί για την αγορά διαμερίσματος. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι όλα τα δάνεια για τα ακίνητα που σκόπευε να αγοράσει χορηγήθηκαν από τη νορβηγική τράπεζα DNB, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν τελικά υπήρξε ή όχι εμπλοκή του Έπστιν.
Τα ίδια έγγραφα αναφέρουν ότι ο Γιάγκλαντ φιλοξενήθηκε στην κατοικία του Έπστιν στη Νέα Υόρκη το 2018, καθώς και στο διαμέρισμά του στο Παρίσι το 2015 και το 2018. Επιπλέον, ο πρώην πρωθυπουργός και η οικογένειά του φέρονται να σχεδίαζαν διακοπές στο ιδιωτικό νησί του Έπστιν το 2014, ταξίδι που τελικά ακυρώθηκε. Ο Έπστιν, καταδικασμένος για σεξουαλικά εγκλήματα, αυτοκτόνησε στη φυλακή το 2019, αφήνοντας πίσω του έναν τεράστιο όγκο νομικών και πολιτικών εκκρεμοτήτων.
Η πολιτική διαδρομή Γιάγκλαντ και το ζήτημα της κρίσης
Ο 75χρονος Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ υπήρξε κεντρική φυσιογνωμία της νορβηγικής και ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής: πρωθυπουργός της Νορβηγίας το 1996-1997, υπουργός Εξωτερικών το 2000-2001, πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ από τον Ιανουάριο του 2009 έως τον Μάρτιο του 2015 και γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης από το 2009 έως το 2019. Η βαρύτητα των θέσεων αυτών καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την πλήρη διαλεύκανση των σχέσεών του με τον Έπστιν.
Το βράδυ της Κυριακής, μιλώντας στην εφημερίδα Aftenposten, ο Γιάγκλαντ αναγνώρισε ότι έκανε «λάθος κρίσης» διατηρώντας σχέσεις με τον Έπστιν. Η παραδοχή αυτή, αν και πολιτικά σημαντική, δεν απαντά στα ερωτήματα για ενδεχόμενα οικονομικά οφέλη ή για το αν υπήρξε κίνδυνος επηρεασμού ενός θεσμού με τόσο ισχυρό συμβολικό και γεωπολιτικό βάρος όπως το Νόμπελ Ειρήνης.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Γιάγκλαντ δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η θεσμική αξιοπιστία ακόμη και των πιο «άφθαρτων» διεθνών οργανισμών όταν διασταυρώνονται με δίκτυα ισχύος τύπου Έπστιν. Για το Ινστιτούτο Νόμπελ, η πλήρης διαφάνεια και μια ανεξάρτητη, αυστηρή διερεύνηση δεν είναι απλώς ηθική υποχρέωση, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης του κύρους του σε έναν κόσμο που αμφισβητεί πλέον τα πάντα.
#Νόμπελ #Γιάγκλαντ #Έπστιν #ΔιεθνείςΘεσμοί #Δεοντολογία
