Η Βουδαπέστη απειλεί να ανατρέψει τα σχέδια της ΕΕ για νέο δάνειο και κυρώσεις υπέρ της Ουκρανίας. Η κίνηση Ορμπάν ανοίγει νέο μέτωπο ενδοευρωπαϊκής σύγκρουσης ενόψει επετείου του πολέμου.
Λίγες ημέρες πριν από τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η Ουγγαρία του Βίκτορ Ορμπάν επανέρχεται στον ρόλο του «αντίπαλου δέους» εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απειλώντας να τορπιλίσει ένα από τα κεντρικά στηρίγματα της ευρωπαϊκής πολιτικής προς το Κίεβο: ένα νέο πολυετές δάνειο και δέσμη κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Το διακύβευμα για το πακέτο στήριξης
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, οι Βρυξέλλες προετοίμαζαν την ανακοίνωση ενός νέου δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, σε συνδυασμό με ένα ακόμη πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας, ως συμβολική αλλά και ουσιαστική απάντηση στην επέτειο του πολέμου. Το πακέτο θα λειτουργούσε ως γέφυρα χρηματοδότησης για το Κίεβο, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική βοήθεια βρίσκεται στο μικροσκόπιο της Ουάσιγκτον και οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πιέζονται να καλύψουν το κενό.
Η Βουδαπέστη, ωστόσο, διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να συναινέσει στη λήψη απόφασης για το δάνειο, αξιοποιώντας για ακόμη μία φορά την απαίτηση ομοφωνίας στην ΕΕ σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και χρηματοδότησης προς τρίτες χώρες. Η στάση αυτή καθιστά το πακέτο ευάλωτο, καθώς ακόμη και μία μόνο χώρα μπορεί να το καθηλώσει θεσμικά, μετατρέποντας την ουκρανική στήριξη σε όμηρο εσωτερικών ευρωπαϊκών παζαριών.
Η στρατηγική Ορμπάν και οι πιέσεις προς τις Βρυξέλλες
Ο Βίκτορ Ορμπάν έχει επανειλημμένα αξιοποιήσει την ομοφωνία ως εργαλείο διαπραγμάτευσης, συνδέοντας την αποδέσμευση κοινοτικών πόρων προς τη χώρα του με τη στάση του σε ζητήματα όπως οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας ή η διεύρυνση της ΕΕ. Η τωρινή απειλή μπλοκαρίσματος του δανείου προς την Ουκρανία εντάσσεται σε αυτό το μοτίβο: η Βουδαπέστη επιδιώκει να αυξήσει το διαπραγματευτικό της βάρος, ενόψει συζητήσεων για το κράτος δικαίου, τα παγωμένα κονδύλια συνοχής και την ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη.
Η κίνηση έχει και ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση. Σε μια συγκυρία όπου η σχέση Ευρώπης–ΗΠΑ επανακαθορίζεται, με την Ουάσιγκτον υπό την προεδρία Τραμπ να στέλνει αντιφατικά μηνύματα για τη δέσμευσή της στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, η ΕΕ επιχειρεί να δείξει ότι μπορεί να σταθεί αυτόνομα στο ουκρανικό μέτωπο. Η ουγγρική στάση, όμως, υπονομεύει αυτή την εικόνα ενότητας, προσφέροντας στη Μόσχα ένα ακόμη παράδειγμα εσωτερικής ευρωπαϊκής διάστασης.
Ο κίνδυνος κόπωσης και οι επιπτώσεις για την Ουκρανία
Για το Κίεβο, το ενδεχόμενο καθυστέρησης ή αποδυνάμωσης του πακέτου της ΕΕ δεν είναι απλώς συμβολικό. Η ουκρανική οικονομία εξαρτάται σε κρίσιμο βαθμό από τη δυτική χρηματοδότηση για τη λειτουργία του κράτους, την ανασυγκρότηση υποδομών και τη στήριξη του στρατιωτικού μετώπου. Κάθε μήνυμα αβεβαιότητας από τις Βρυξέλλες τροφοδοτεί την αίσθηση «κόπωσης» της Δύσης και ενισχύει την πίεση προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο διεθνές πεδίο.
Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν εάν η ΕΕ θα βρει τρόπο να παρακάμψει ή να κατευνάσει τη Βουδαπέστη – μέσω πολιτικών ανταλλαγμάτων ή θεσμικών ελιγμών – ή αν η ουγγρική απειλή θα μετατραπεί σε πραγματικό μπλοκάρισμα, επιβεβαιώνοντας πόσο εύθραυστη παραμένει η ευρωπαϊκή ενότητα στο ουκρανικό ζήτημα.
Σχόλιο
: Η κίνηση Ορμπάν αποκαλύπτει το στρατηγικό κενό της ΕΕ: μια ένωση που φιλοδοξεί να λειτουργεί ως γεωπολιτικός παίκτης, αλλά παραμένει δέσμια της ομοφωνίας και των εθνικών βέτο. Αν οι «27» δεν βρουν μηχανισμούς αποτροπής συστηματικού εκβιασμού από μεμονωμένα κράτη-μέλη, κάθε κρίσιμη απόφαση – από την Ουκρανία μέχρι την ενεργειακή ασφάλεια – θα κινδυνεύει να μετατραπεί σε εργαλείο εσωτερικής συναλλαγής, με κόστος την αξιοπιστία της Ευρώπης στο διεθνές σύστημα.






