Το Κίεβο στοχεύει σε μια στενή πολιτική «παράθυρο ευκαιρίας» για την ένταξη στην ΕΕ έως το 2027. Κομβικός παράγοντας οι εκλογικές αναμετρήσεις σε Ουγγαρία και Γαλλία και ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ στις διαπραγματεύσεις ειρήνης.
Η Ουκρανία επιχειρεί να κλειδώσει την ευρωπαϊκή της πορεία μέσα σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο πολιτικό χρονοπαράθυρο: ανάμεσα στις βουλευτικές εκλογές της Ουγγαρίας τον Απρίλιο και τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία τον Απρίλιο του 2027. Σύμφωνα με αξιωματούχους σε Βρυξέλλες και Κίεβο, η χρονική αυτή ζώνη θεωρείται η τελευταία ρεαλιστική ευκαιρία ώστε η υποψηφιότητα της Ουκρανίας να προχωρήσει πριν ενισχυθούν περαιτέρω οι ευρωσκεπτικιστικές και φιλορωσικές δυνάμεις στην ΕΕ.
Στόχος το 2027 και σύνδεση με τη συμφωνία ειρήνης
Το Κίεβο επιδιώκει όχι μόνο επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας, αλλά και ρητή αναφορά σε ένταξη το 2027 μέσα στην υπό διαπραγμάτευση συμφωνία ειρήνης, στην οποία μεσολαβεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Οι Βρυξέλλες επεξεργάζονται σχέδιο «μερικής ένταξης» ήδη από το 2027, που θα δίνει στην Ουκρανία καθεστώς παρατηρητή στις συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και στις επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ θα συνεχίζονται οι μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για πλήρη ένταξη.
«Είναι αλήθεια ότι θέλουμε επιταχυνόμενη ένταξη», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε συνέντευξη Τύπου στο Κίεβο, με αφορμή την τέταρτη επέτειο της ρωσικής εισβολής. Τόνισε ότι το 2027 είναι κρίσιμο και, κατά την άποψή του, ρεαλιστικό ορόσημο, ώστε «ο Βλαντίμιρ Πούτιν να μην μπορεί να μπλοκάρει την ένταξή μας για δεκαετίες», όπως συνέβη με την παγωμένη πλέον προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο ίδιο βήμα με τον Ζελένσκι και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, προειδοποίησε ωστόσο ότι «οι ημερομηνίες από μόνες τους, χωρίς ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων, δεν είναι δυνατές». Το μήνυμα είναι σαφές: πολιτική βούληση υπάρχει, αλλά η Κομισιόν δεν προτίθεται να ακυρώσει τα κριτήρια ένταξης.
Ο ουγγρικός παράγοντας και η σκιά του Παρισιού
Καθοριστικός θεωρείται ο ρόλος της Ουγγαρίας. Η εκτίμηση σε Βρυξέλλες και Κίεβο είναι ότι ο Βίκτορ Όρμπαν θα συνεχίσει να μπλοκάρει την ουκρανική υποψηφιότητα μέχρι τις εκλογές, καθώς έχει κάνει την αντιπαράθεση με την Ουκρανία κεντρικό στοιχείο της καμπάνιας του. Αν επανεκλεγεί, δεν αποκλείεται –υπό πίεση και από τον Ντόναλντ Τραμπ– να μετριάσει τις αντιρρήσεις του. Αν ηττηθεί, ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης Πέτερ Μάγκιαρ, παρότι κριτικός προς το Κίεβο, εμφανίζεται διατεθειμένος να συνεργαστεί πιο «εποικοδομητικά» με τις Βρυξέλλες, με κίνητρο και την αποδέσμευση παγωμένων ευρωπαϊκών κονδυλίων προς τη Βουδαπέστη.
Παράλληλα, το βλέμμα στρέφεται στη Γαλλία, όπου ο ακροδεξιός Ρασαμπλμάν Νασιονάλ προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών του 2027. Μια πιθανή ανάδειξη της ακροδεξιάς στην εξουσία πριν η Ουκρανία αποκτήσει σταθεροποιημένη πορεία ένταξης θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο βέτο και παράταση της εκκρεμότητας έως –και πέρα από– τις ευρωεκλογές του 2029.
Πίεση για μεταρρυθμίσεις και αναθεώρηση της μεθοδολογίας
Η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος αναγνώρισε ότι διεξάγονται εντατικές συζητήσεις για το πώς μπορεί να επιταχυνθεί η πορεία της Ουκρανίας, προειδοποιώντας ταυτόχρονα: «Χωρίς μεταρρυθμίσεις, τίποτα δεν θα είναι δυνατό». Υπογράμμισε ότι η υφιστάμενη μεθοδολογία διεύρυνσης έχει σχεδιαστεί για περιόδους ειρήνης και άφθονου χρόνου, όχι για τη σημερινή γεωπολιτική σύγκρουση.
Κατά την ίδια, αν η ΕΕ δεν προσαρμόσει τα εργαλεία της, κινδυνεύει να δει υποψήφιες χώρες να γλιστρούν προς τη σφαίρα επιρροής του Κρεμλίνου και των συμμάχων του. Η προειδοποίηση είναι σαφής: η διεύρυνση δεν είναι πλέον τεχνοκρατικό project, αλλά στρατηγικό διακύβευμα ασφάλειας για την ίδια την Ένωση.
Ο Αντόνιο Κόστα διαβεβαίωσε τον Ζελένσκι ότι «μπορείτε να υπολογίζετε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα είμαστε στο πλευρό σας όσο χρειαστεί», επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση για μια «ελεύθερη, κυρίαρχη και ευημερούσα Ουκρανία εντός της ΕΕ». Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν το «όσο χρειαστεί» θα συμπέσει με το στενό παράθυρο 2026-2027 ή αν η Ουκρανία θα βρεθεί ξανά εγκλωβισμένη σε ένα μακρύ διάδρομο αναμονής.
Σχόλιο 
: Η ουκρανική ένταξη μετατρέπεται σε τεστ αξιοπιστίας της ευρωπαϊκής στρατηγικής: αν η ΕΕ δεν βρει τρόπο να συνδυάσει αυστηρά κριτήρια με γεωπολιτική ταχύτητα, κινδυνεύει να χάσει οριστικά την πρωτοβουλία στα ανατολικά της σύνορα, αφήνοντας το κενό να το καλύψει η Μόσχα και οι σύμμαχοί της.
#Ουκρανία #ΕΕ #Διεύρυνση #Ορμπαν #Γαλλία #Ζελένσκι
