Η Βουλή ενέκρινε το νομοσχέδιο για το Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο υποθέσεων διαφθοράς, με έντονη σύγκρουση κυβέρνησης – αντιπολίτευσης. Κεντρικό διακύβευμα η ισορροπία μεταξύ διαφάνειας, κράτους δικαίου και προστασίας δεδομένων.
Με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο «Σύσταση και λειτουργία Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς, παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και λοιπές διατάξεις». Σύσσωμη η αντιπολίτευση καταψήφισε, μετατρέποντας την ψήφιση σε ακόμη ένα πεδίο μετωπικής σύγκρουσης για το ζήτημα της διαφθοράς και της ποιότητας του κράτους δικαίου.
Τι προβλέπει το νέο Ψηφιακό Μητρώο
Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, το Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο στοχεύει στη συστηματική παρακολούθηση της πορείας υποθέσεων διαφθοράς σε όλα τα στάδια της δικαστικής διαδικασίας. Θα συγκεντρώνει μη προσωποποιημένα δεδομένα, με στόχο να εντοπίζονται καθυστερήσεις, να αποτυπώνεται η αποτελεσματικότητα των διώξεων και να τεκμηριώνονται στατιστικά η πρόοδος ή η οπισθοδρόμηση στον τομέα αυτό.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το εργαλείο αυτό ανταποκρίνεται σε συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα, όπου ζητείται αξιόπιστο ιστορικό επιδόσεων σε διώξεις και τελεσίδικες αποφάσεις, ιδίως σε υποθέσεις διαφθοράς. Το Μητρώο παρουσιάζεται ως κρίσιμος κρίκος στη μετάβαση της Δικαιοσύνης σε πιο τεκμηριωμένη, data-driven παρακολούθηση της αποδοτικότητάς της.
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας διαβεβαίωσε ότι δεν θα καταχωρούνται προσωπικά δεδομένα διαδίκων, κατηγορουμένων ή ελεγχόμενων προσώπων και ότι λαμβάνονται όλες οι εγγυήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Όπως ανέφερε, στόχος είναι η εξαγωγή αξιόπιστων στατιστικών συμπερασμάτων για το αν η διαφθορά αυξάνεται ή μειώνεται και όχι η δημιουργία «φακελώματος» προσώπων.
Πολιτική σύγκρουση για διαφθορά και κράτος δικαίου
Παρά τις νομοτεχνικές βελτιώσεις στις οποίες προχώρησε η κυβέρνηση, τα κόμματα της αντιπολίτευσης επέμειναν ότι το νομοσχέδιο υπηρετεί περισσότερο επικοινωνιακές ανάγκες παρά ουσιαστική θωράκιση κατά της διαφθοράς. Κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι, ενώ εμφανίζεται ως πρωταγωνιστής στην πάταξη της διαφθοράς, επιβαρύνεται από μια σειρά σκανδάλων που, όπως υποστηρίζουν, την καθιστούν «πρωταθλήτρια διαφθοράς».
Επιπλέον, εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις ότι, πίσω από το επιχείρημα της επιτάχυνσης και αποτελεσματικότερης απονομής της Δικαιοσύνης, συντελείται νέα υποχώρηση από κρίσιμες εγγυήσεις του κράτους δικαίου και της προστασίας προσωπικών δεδομένων. Η κριτική εστίασε στον κίνδυνο υπερσυγκέντρωσης πληροφορίας στα χέρια της εκτελεστικής εξουσίας και πιθανών μελλοντικών καταχρήσεων.
Ο Ιωάννης Μπούγας απάντησε ότι η αντιπολίτευση επιχειρεί, «όπως πάντα», να εμφανίσει μια «μίζερη και πλαστή εικόνα διαφθοράς και αδιαφάνειας» χωρίς επαρκή τεκμηρίωση. Επικαλέστηκε τη νεότερη έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα την περίοδο 2019-2016 βελτίωσε τη θέση της κατά 11 θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη, υποστηρίζοντας ότι αυτό αποτυπώνει πραγματική πρόοδο.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου χαρακτήρισε «φωτογραφικές» σειρά διατάξεων, καλώντας τα κόμματα να τις εξετάσουν μία προς μία για να διαπιστωθεί ποιους ευνοούν. Κατήγγειλε ότι μέσω του νομοσχεδίου διευκολύνονται funds και τράπεζες, στις οποίες –όπως υποστήριξε– η κυβέρνηση τοποθετεί «κολλητούς».
Σχόλιο 
: Η ψήφιση του Μητρώου εντάσσεται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή πίεση για μετρήσιμη αποτελεσματικότητα κατά της διαφθοράς, αλλά η πολιτική αντιπαράθεση δείχνει ότι η αξιοπιστία του θα κριθεί στην πράξη: από το ποιος θα έχει πρόσβαση στα δεδομένα, πόσο διαφανής θα είναι η λειτουργία του και αν θα συνοδευτεί από πραγματική ενίσχυση των ελεγκτικών θεσμών, αντί για απλή ψηφιακή «βιτρίνα».
#Βουλή #Διαφθορά #Δικαιοσύνη #ΨηφιακόΜητρώο #ΠροστασίαΔεδομένων
