Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ διαπιστώνει ότι τα καθίσματα του Intercity 62 δεν πληρούσαν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές πυραντοχής, ενώ εντοπίζει μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ παλαιών και νέων υλικών. Το πόρισμα συνοδεύεται από στοχευμένες συστάσεις προς Hellenic Train, ΟΣΕ και ΡΑΣ για συνολική απογραφή και αναβάθμιση της πυροπροστασίας.
Σοβαρά ερωτήματα για το επίπεδο πυρασφάλειας στο μοιραίο Intercity 62 στο δυστύχημα των Τεμπών εγείρει η νέα έκθεση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, που δόθηκε στη δημοσιότητα. Ο Οργανισμός, στηριζόμενος σε εργαστηριακές δοκιμές στη Γερμανία, καταλήγει ότι τα καθίσματα των επιβαταμαξών δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού προτύπου ΕΝ 45545-2 ως προς τον Μέγιστο Μέσο Ρυθμό Έκλυσης Θερμότητας.
Εργαστηριακά ευρήματα και η εξέλιξη της πυρκαγιάς
Για την αξιολόγηση της πυραντοχής ελήφθησαν δείγματα από τρεις διαφορετικές θέσεις, σε δύο βαγόνια της αμαξοστοιχίας IC-62. Τα δείγματα εστάλησαν στα εξειδικευμένα εργαστήρια Rail System Testing (RST) στη Γερμανία, όπου δοκιμάστηκαν σύμφωνα με το πρότυπο ISO 5660-1. Όπως αναφέρεται στο πόρισμα, «και τα τρία δείγματα δεν πληρούν σαφώς τις απαιτήσεις πυραντοχής του προτύπου ΕΝ 45545-2».
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύγκριση μεταξύ των δειγμάτων «Β4 ΠΑΛΑΙΟ», «Β4 ΝΕΟ» και «Β2 ΚΟΥΠΕ». Το παλαιό κάθισμα διαθέτει σκούρο καφέ ενδιάμεσο στρώμα πυροπροστασίας και εμφανίζει σαφώς καλύτερη συμπεριφορά, ενώ το «Β2 ΚΟΥΠΕ» δεν έχει διακριτό πυροπροστατευτικό στρώμα και καταγράφει τον χειρότερο δείκτη MAHRE. Το «Β4 ΝΕΟ» φέρει λεπτό λευκό ινώδες υλικό, διαφορετικό από το παλαιό, το οποίο όμως δεν βελτιώνει ουσιωδώς την πυραντοχή.
Η ανάλυση της εξέλιξης της πυρκαγιάς στο βαγόνι Β2 δείχνει μια φωτιά που ξεκινά από το κάτω μέρος, εξαπλώνεται σταδιακά κατά μήκος του βαγονιού και, χωρίς καμία ενεργή ή αυτόματη πυρόσβεση, καίει κάθε εύφλεκτο υλικό μέχρι να αυτοσβήσει λόγω έλλειψης καυσίμου υλικού. Η πορεία αυτή, σύμφωνα με τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, συνάδει με φωτιά που τροφοδοτείται από τα υλικά ταπετσαρίας και κατασκευής του βαγονιού, χωρίς ενδείξεις επιταχυντή.
Νεκροί, παγιδευμένοι επιβάτες και ρυθμιστικές ευθύνες
Στην Έκθεση Διερεύνησης του δυστυχήματος καταγράφεται ότι 29 από τα 57 θύματα χαρακτηρίζονται ως «απανθρακωμένα», ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι τουλάχιστον 5 άνθρωποι επέζησαν της αρχικής σύγκρουσης αλλά δεν κατάφεραν να διαφύγουν πριν τους προλάβει η φωτιά. Επιπλέον, για 2 έως πιθανώς 4 ακόμη θύματα υπάρχουν υπόνοιες ότι ήταν ζωντανά σε μεταγενέστερο στάδιο, χάνοντας τη ζωή τους λόγω της πυρκαγιάς.
Καθοριστικό στοιχείο του πορίσματος είναι η διαπίστωση ανομοιόμορφης ποιότητας και μηχανικής συμπεριφοράς των υλικών στα καθίσματα, παρότι θα έπρεπε, βάσει των αρχικών συμβάσεων προμήθειας, να πληρούν ομοιόμορφες τεχνικές προδιαγραφές πυραντοχής. Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ επισημαίνει ότι στο πλαίσιο συντήρησης είχαν γίνει αλλαγές σε προσκέφαλα, έδρες και πλάτες καθισμάτων Α’ και Β’ θέσης, με αντικατάσταση αφρώδους υλικού, χωρίς όμως να διασφαλιστεί η τήρηση των απαιτούμενων προτύπων.
Τέσσερις κρίσιμες συστάσεις προς Hellenic Train, ΟΣΕ και ΡΑΣ
Η διαπίστωση ελλιπούς πυρασφάλειας συνοδεύεται από τέσσερις συστάσεις ασφαλείας προς τη Hellenic Train, τη Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε. και τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ). Πρώτον, ζητείται μη καταστροφικός έλεγχος και απογραφή όλων των καθισμάτων στις υπό κυκλοφορία επιβατάμαξες, με ταξινόμησή τους ανά τύπο υλικού επένδυσης και πυροπροστασίας, χωρίς να διακοπεί η κυκλοφορία.
Δεύτερον, απαιτείται συστηματική ανάλυση και αξιολόγηση των κινδύνων που θα προκύψουν από την απογραφή. Τρίτον, προτείνεται κατάρτιση σχεδίου εργασιών συντήρησης, ανακαίνισης ή αναβάθμισης, με βάση τα αρχεία συντήρησης, την ασφάλεια, τον κύκλο ζωής και τη συμμόρφωση με τις τεχνικές προδιαγραφές, ώστε να επιτευχθεί ομοιομορφία στο επίπεδο πυραντοχής.
Τέταρτον, το σχέδιο αυτό πρέπει να εγκριθεί και να εφαρμοστεί, ώστε όλα τα καθίσματα να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις πυροπροστασίας του Κανονισμού (ΕΕ) 1302/2014 ή του προτύπου UIC 564-2, όπως περιγράφεται στην έκθεση. Η ουσία του πορίσματος είναι ότι η πυρασφάλεια του τροχαίου υλικού δεν μπορεί να θεωρείται τυπικό ζήτημα συμμόρφωσης, αλλά κρίσιμος παράγοντας ζωής και θανάτου.
Σχόλιο 
: Το πόρισμα φωτίζει μια λιγότερο ορατή αλλά απολύτως δομική πτυχή του σιδηροδρομικού κινδύνου: την αλυσίδα προμήθειας, συντήρησης και ελέγχου υλικών. Η ανομοιομορφία στην πυραντοχή των καθισμάτων δείχνει κενά εποπτείας και τεχνικής τεκμηρίωσης που υπερβαίνουν τη Hellenic Train και αγγίζουν συνολικά το ρυθμιστικό πλαίσιο. Αν οι συστάσεις του ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν μεταφραστούν σε δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα και στοχευμένους ελέγχους σε όλο το τροχαίο υλικό της χώρας, ο κίνδυνος να παραμείνει η τραγωδία των Τεμπών μια χαμένη ευκαιρία για πραγματική θεσμική θωράκιση είναι υπαρκτός.
#Τέμπη #ΕΟΔΑΣΑΑΜ #HellenicTrain #ΟΣΕ #ΡΑΣ #σιδηρόδρομοι #πυρασφάλεια
