Η Gastrade βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με αμερικανικούς χρηματοδοτικούς φορείς για το δεύτερο FSRU ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, έργο προϋπολογισμού 550-600 εκατ. ευρώ. Η νέα πλωτή μονάδα θεωρείται κρίσιμη για να πολλαπλασιαστούν οι ελληνικές εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Ένα δεύτερο FSRU στα ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, το «Θράκη FSRU», τοποθετεί στο επίκεντρο της στρατηγικής της η Gastrade, επιδιώκοντας να κεφαλαιοποιήσει τη γεωπολιτική συγκυρία και να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως διαμετακομιστικού κόμβου LNG για την ευρύτερη περιοχή. Όπως ανέφερε ο CEO της εταιρείας, Κωστής Σιφναίος, η Gastrade βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με τις ΗΠΑ για την οικονομική εμπλοκή τους στο έργο, είτε μέσω δανειοδότησης είτε μέσω μετοχικής συμμετοχής.
Αμερικανικό ενδιαφέρον και χρηματοδοτική αρχιτεκτονική
Στο μικροσκόπιο της αμερικανικής Κρατικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (DFC) και της Τράπεζας Εξαγωγών – Εισαγωγών των ΗΠΑ (EX-IM) βρίσκεται το «Θράκη FSRU», όπως συνέβη και με άλλα έργα του Κάθετου Διαδρόμου. Ο προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται μεταξύ 550 και 600 εκατ. ευρώ, με τον κ. Σιφναίο να επισημαίνει ότι, εφόσον η τελική επενδυτική απόφαση ληφθεί έως το πρώτο τρίμηνο του 2027, η μονάδα μπορεί να τεθεί σε λειτουργία το 2028.
Το χρηματοδοτικό μοντέλο θα εξαρτηθεί καθοριστικά από το εάν το έργο θα εξασφαλίσει ευρωπαϊκή στήριξη. Αν δεν υπάρξει κοινοτική χρηματοδότηση, οι μακροχρόνιες δεσμεύσεις χωρητικότητας θα πρέπει να καλύψουν πολύ μεγαλύτερο ποσοστό της δυναμικότητας, π.χ. έως και 90% σε 10ετείς συμβάσεις ή περίπου 70% σε 20ετείς. Η εμπειρία του FSRU Αλεξανδρούπολης –που υλοποιήθηκε με περίπου 50% δεσμευμένη δυναμικότητα και σημαντική στήριξη από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους– λειτουργεί ως σημείο αναφοράς.
Γιατί η Ελλάδα χρειάζεται δεύτερη πύλη LNG
Η προοπτική για εξαγωγές φυσικού αερίου προς Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη είναι, σύμφωνα με τον CEO της Gastrade, ιστορική. Μετά την απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού καυσίμου και με την προϋπόθεση λήξης του πολέμου στην Ουκρανία, η περιοχή θα χρειαστεί επιπλέον περίπου 35 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) αερίου τα επόμενα χρόνια. Περίπου 10 bcm αναμένεται να καλυφθούν από τη μελλοντική παραγωγή της Ρουμανίας, αφήνοντας 25 bcm να αναζητούν χώρα-πύλη εισόδου.
Θεωρητικά, η Ελλάδα θα μπορούσε να εξάγει έως 8,5 bcm, όμως στην πράξη, χωρίς νέα υποδομή, οι εξαγωγές περιορίζονται σε μόλις 2-2,5 bcm ετησίως. Αυτό οφείλεται στην ανάγκη αντικατάστασης περίπου 3 bcm ρωσικού αερίου στην εγχώρια αγορά, με αποτέλεσμα η Ρεβυθούσα και το FSRU Αλεξανδρούπολης να απορροφώνται κυρίως από τις εσωτερικές ανάγκες.
Με την προσθήκη του «Θράκη FSRU», σχεδιασμένης δυναμικότητας περίπου 5 bcm τον χρόνο, οι ελληνικές εξαγωγές θα μπορούσαν να αυξηθούν στα 7-7,5 bcm. Ο Σιφναίος υπολογίζει ότι ο συνδυασμός των δύο FSRU μπορεί να οδηγήσει σε 50-60 φορτία LNG ετησίως, που σε 15ετή ορίζοντα αντιστοιχούν σε εξαγωγές ενεργειακού προϊόντος αξίας περί τα 30 δισ. δολάρια.
Στρατηγικά πλεονεκτήματα και ρόλος του Κάθετου Διαδρόμου
Η θέση του νέου FSRU χαρακτηρίζεται «ιδανική» για εξαγωγές, καθώς επιτρέπει σύνδεση με τον αγωγό TAP και πρόσβαση στα Δυτικά Βαλκάνια και την Ιταλία. Η ύπαρξη του πρώτου FSRU δίνει στην Gastrade έτοιμες σχέσεις με χρήστες και περιθώριο για επιχειρησιακές συνέργειες, καθιστώντας πιο ευέλικτη την εισαγωγή και ανακατανομή φορτίων LNG.
Παράλληλα, η υπό διαμόρφωση στρατηγική για τον Κάθετο Διάδρομο θα βρεθεί στο επίκεντρο «μίνι συνόδου» στις ΗΠΑ, υπό τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ, με συμμετοχή Ευρωπαίων ομολόγων και Διαχειριστών Συστημάτων. Στην ατζέντα βρίσκεται η βελτίωση των προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας (Route 1, 2 και 3) και η επέκτασή τους προς Ουγγαρία και Σλοβακία, ώστε να διασφαλιστεί σταθερή ροή φορτίων από Νότο προς Βορρά.
Η ευρωπαϊκή πολιτική παραμένει εμπόδιο, καθώς το ισχύον πλαίσιο δεν επιτρέπει χρηματοδότηση νέων υποδομών ορυκτών καυσίμων. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Σιφναίο, οι πιέσεις προς την Κομισιόν εντείνονται, με επιχείρημα την ανάγκη αντικατάστασης του ρωσικού αερίου. Εάν επιτευχθούν μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας αμερικανικού LNG, όπως αυτά που διαπραγματεύεται η Atlantic SEE LNG Trade, το «Θράκη FSRU» θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βασική πύλη εισόδου για τον Κάθετο Διάδρομο.
Τρέχουσα εικόνα του FSRU Αλεξανδρούπολης
Για το υφιστάμενο FSRU Αλεξανδρούπολης, σχεδόν το 100% της δυναμικότητας είναι δεσμευμένο για τα επόμενα χρόνια, ενώ για την επόμενη πενταετία οι δεσμεύσεις φθάνουν ήδη το 70%. Αν αξιοποιείτο πλήρως η δεσμευμένη χωρητικότητα, οι ετήσιες εισαγωγές θα έφταναν τα 5 bcm. Στην πράξη, όμως, μέρος των slot που έχουν κλειστεί δεν χρησιμοποιείται τελικά για φορτία LNG.
Για το τρέχον έτος αερίου (Οκτώβριος 2025 – Σεπτέμβριος 2026), εκτιμάται ότι οι εισαγωγές θα διαμορφωθούν περίπου στο 1 bcm, καθώς η μονάδα θα τεθεί σε τρίμηνη συντήρηση από τον Μάρτιο, για την οριστική αντιμετώπιση των προβλημάτων στις αντλίες συμπίεσης υγροποιημένου αερίου, που είχαν οδηγήσει σε πολύμηνη διακοπή λειτουργίας. Για το επόμενο έτος αερίου, το ενδιαφέρον των χρηστών είναι ήδη αυξημένο, με τις προβλέψεις να ανεβάζουν τις εισαγωγές στα 2 bcm.
Σχόλιο 
: Το «Θράκη FSRU» δεν είναι απλώς μία ακόμη υποδομή LNG, αλλά ο καταλύτης που θα κρίνει αν η Ελλάδα θα παραμείνει περιφερειακός παίκτης ή θα εξελιχθεί σε βασικό κόμβο τροφοδοσίας της Κεντρικής Ευρώπης. Το στοίχημα δεν είναι μόνο τεχνικό ή χρηματοδοτικό· είναι βαθιά γεωπολιτικό, με τις ΗΠΑ, την ΕΕ και τους περιφερειακούς αγοραστές να διαμορφώνουν από κοινού τον νέο ενεργειακό χάρτη.
#Gastrade #FSRU #LNG #ΦυσικόΑέριο #Ενέργεια #Εξαγωγές
