Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή καταγράφει θεαματική κάμψη των ανατιμήσεων στις κατηγορίες με πλαφόν στο κέρδος. Ταυτόχρονα, οι μειώσεις τιμών εκτοξεύονται, αναδεικνύοντας το πλαίσιο ως εργαλείο συμμόρφωσης και όχι οριζόντιου παγώματος τιμών.
Η πρώτη αποτίμηση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε 63 κατηγορίες προϊόντων δείχνει ότι η παρέμβαση στην αλυσίδα τιμολόγησης ήδη αλλάζει τη συμπεριφορά της αγοράς. Τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή καταγράφουν σαφή μετατόπιση από τις συνεχείς ανατιμήσεις σε μαζικές υποτιμήσεις, χωρίς όμως να μηδενίζεται ο πληθωρισμός στα τρόφιμα συνολικά.
Πόσο άλλαξε η εικόνα των τιμών μετά το πλαφόν
Στην περίοδο πριν την εφαρμογή του πλαφόν, από Οκτώβριο 2025 έως Μάρτιο 2026, οι ανατιμήσεις ανά μήνα έφθαναν τις 881. Μετά την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, στους μήνες Απρίλιο – Μάιο, οι μηνιαίες αυξήσεις περιορίστηκαν σε 17,5, δηλαδή 50,3 φορές λιγότερες. Παράλληλα, οι υποτιμήσεις εκτινάχθηκαν από 27 ανά μήνα σε 1.808, 67 φορές περισσότερες σε σχέση με την προ πλαφόν περίοδο.
Η Αρχή επισημαίνει ότι «το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργεί ως μηχανισμός συμμόρφωσης και αποτροπής υπερβάσεων περιθωρίου κέρδους». Οι επιχειρήσεις στις καλυπτόμενες κατηγορίες εμφανίζονται «πολύ συγκρατημένες στις αυξήσεις τιμών», ενώ καταγράφεται «σημαντική αύξηση των μειώσεων». Το σήμα προς την αγορά είναι σαφές: οι επιθετικές ανατιμήσεις στις συγκεκριμένες κατηγορίες συνοδεύονται πλέον από αυξημένο κίνδυνο ελέγχου και κυρώσεων.
Στοχευμένος έλεγχος, όχι γενικό πάγωμα τιμών
Κρίσιμη λεπτομέρεια για τη λειτουργία του μέτρου είναι ότι η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου δεν παγώνει οριζόντια τις τιμές. Ο έλεγχος γίνεται ανά επιχείρηση και ανά κωδικό προϊόντος, με σύγκριση του μικτού περιθωρίου κέρδους με την περίοδο αναφοράς του 2025. Έτσι, κάθε επιχείρηση κρίνεται με βάση τα δικά της ιστορικά δεδομένα και όχι με ένα ενιαίο ποσοστό για όλη την αγορά.
Η Αρχή εφαρμόζει διαδικασία βασισμένη σε στοιχεία: εντοπίζει κωδικούς με αποκλίσεις, ζητά αναλυτικά δεδομένα, συγκρίνει περιόδους, υπολογίζει το μικτό περιθώριο και επιβάλλει κυρώσεις μόνο όταν τεκμηριώνεται υπέρβαση. Ταυτόχρονα διευκρινίζει ότι «τα ευρήματα αυτά δεν σημαίνουν ότι μηδενίστηκε ο πληθωρισμός τροφίμων συνολικά», καθώς ο γενικός δείκτης επηρεάζεται από νωπά προϊόντα, εποχικότητα, διεθνή κόστη και κατηγορίες εκτός πεδίου της ΠΝΠ.
Η δέσμευση ότι η Αρχή «θα συνεχίσει να παρεμβαίνει όπου απαιτείται» δείχνει πως το πλαφόν αντιμετωπίζεται ως δυναμικό εργαλείο εποπτείας και όχι ως προσωρινή εξαίρεση.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, τα στοιχεία σημαίνουν ότι στις συγκεκριμένες 63 κατηγορίες προϊόντων οι πιέσεις για νέες αυξήσεις περιορίζονται ουσιαστικά, ενώ αυξάνονται οι πιθανότητες να δει πραγματικές μειώσεις στο ράφι. Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μεγαλύτερες, το μήνυμα είναι ότι η τιμολογιακή πολιτική πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τα ιστορικά περιθώρια κέρδους, καθώς η πιθανότητα ελέγχου με βάση δεδομένα είναι πλέον υψηλή. Σε επίπεδο εθνικής οικονομίας, η στοχευμένη εποπτεία μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό του πληθωρισμού σε βασικά αγαθά χωρίς να επιβάλλεται γενικό πάγωμα τιμών, κάτι που θα επιβάρυνε την επενδυτική δραστηριότητα και την απασχόληση.
#πλαφόν #τιμές #καταναλωτής #αγορά #πληθωρισμός
