Δεκάδες χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν το Καράκας, ζητώντας την απελευθέρωση του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, ένα μήνα μετά την αιφνίδια σύλληψή τους από αμερικανικές δυνάμεις. Η κινητοποίηση εξελίχθηκε σε παγκόσμια ημέρα δράσης με αιχμή την καταγγελία παραβίασης του διεθνούς δικαίου και της εθνικής κυριαρχίας.
Ένα μήνα μετά την επιχείρηση αμερικανικών δυνάμεων στη Βενεζουέλα και την αιφνίδια σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, οι δρόμοι του Καράκας γέμισαν με διαδηλωτές που ζητούν την άμεση απελευθέρωσή τους. Η πορεία, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Gran Marcha», οργανώθηκε από την κυβέρνηση και στήριξε μαζικά ο δημόσιος τομέας.
Χιλιάδες πολίτες κρατούσαν πορτρέτα του Μαδούρο, πλακάτ και πανό με συνθήματα όπως «Φέρτε τους πίσω» και «Τα χέρια μακριά από τη Βενεζουέλα», καταγγέλλοντας ότι «η αυτοκρατορία τους απήγαγε». Πολλοί φορούσαν μπλουζάκια με μηνύματα υπέρ της επιστροφής του προεδρικού ζεύγους από τις αμερικανικές φυλακές.
Διεθνής διάσταση και κατηγορία για παραβίαση διεθνούς δικαίου
Σύμφωνα με το τοπικό μέσο Venezuela News, η κινητοποίηση στο Καράκας εντάχθηκε σε μια «παγκόσμια ημέρα δράσης», με διαδηλώσεις αλληλεγγύης σε άλλες χώρες. Οργανώσεις και πολίτες «από διαφορετικά ιδεολογικά ρεύματα» φέρονται να συντάχθηκαν με το αίτημα απελευθέρωσης, υποστηρίζοντας ότι η κράτηση του Μαδούρο και της Φλόρες συνιστά «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου» και επικίνδυνο προηγούμενο για την κυριαρχία κρατών.
Ο γιος του προέδρου, Νικολάς Μαδούρο Γκέρα, βουλευτής της Εθνοσυνέλευσης, μίλησε σε εξέδρα προς τους συγκεντρωμένους, χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου ως «ουλή στο πρόσωπο της πατρίδας για πάντα». Κατήγγειλε ότι «το έδαφος της πατρίδας βεβηλώθηκε από ξένο στρατό», επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της στρατιωτικής επέμβασης χωρίς συναίνεση της χώρας υποδοχής.
Το κλίμα στους δρόμους, όπως το περιγράφουν διαδηλωτές, ήταν μείγμα οργής, θλίψης και σύγχυσης. «Νιώθουμε μπερδεμένοι, λυπημένοι, θυμωμένοι. Είναι πολλά τα συναισθήματα», ανέφερε δημοτικός υπάλληλος 58 ετών, τονίζοντας την πεποίθησή του ότι «αργά ή γρήγορα θα πρέπει να απελευθερώσουν τον πρόεδρό μας».
Εύθραυστη ισορροπία της μεταβατικής ηγεσίας και ο παράγοντας πετρέλαιο
Στο κέντρο της πολιτικής κρίσης βρίσκεται η προσωρινή πρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγες, η οποία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη βάση στήριξης του Μαδούρο και στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι είναι διατεθειμένος να συνεργαστεί με τη Ροδρίγες, υπό τον όρο ότι το Καράκας θα ευθυγραμμιστεί με τις αμερικανικές απαιτήσεις, ιδιαίτερα ως προς τον έλεγχο των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας.
Σε μια προσπάθεια να εκπέμψει μήνυμα συνεννόησης προς τις ΗΠΑ και ταυτόχρονα να αποσυμπιέσει το εσωτερικό μέτωπο, η Ροδρίγες έχει ήδη προχωρήσει σε απελευθέρωση εκατοντάδων πολιτικών κρατουμένων και στο άνοιγμα του κρατικοποιημένου υδρογονανθρακικού τομέα σε ιδιωτικές επενδύσεις. Παράλληλα, έχει υποσχεθεί νόμο αμνηστίας για τους εναπομείναντες κρατούμενους, γεγονός που οδήγησε σε ξεχωριστή πορεία φοιτητών και συγγενών τους στο Καράκας. Ωστόσο, η σχετική νομοθεσία δεν έχει ακόμη κατατεθεί στο κοινοβούλιο, αφήνοντας ανοιχτό μέτωπο πίεσης.
Η αντιφατική αυτή στρατηγική – από τη μία σύγκρουση με τις ΗΠΑ στο επίπεδο της νομιμότητας της επιχείρησης κατά Μαδούρο, από την άλλη παραχωρήσεις σε κρίσιμους τομείς όπως το πετρέλαιο – δείχνει το βάθος της γεωπολιτικής και οικονομικής εξάρτησης της Βενεζουέλας, αλλά και τα όρια ελιγμών μιας μεταβατικής ηγεσίας που δεν διαθέτει πλήρη νομιμοποίηση.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Μαδούρο εξελίσσεται σε τεστ αντοχής για το διεθνές δίκαιο, αλλά και σε εργαλείο επαναχάραξης της αμερικανικής επιρροής στη Λατινική Αμερική με όχημα το πετρέλαιο. Η «απαγωγή» εν ενεργεία προέδρου, ακόμη και με επίκληση κατηγοριών, ανοίγει επικίνδυνη θεσμική κερκόπορτα, ενώ η Ροδρίγες κινείται σε τεντωμένο σχοινί: κάθε παραχώρηση προς την Ουάσιγκτον μπορεί να ερμηνευθεί εσωτερικά ως νομιμοποίηση μιας επέμβασης που μεγάλο μέρος της κοινωνίας αντιλαμβάνεται ως ταπεινωτική κατοχή.
#Βενεζουέλα #Μαδούρο #ΗΠΑ #ΔιεθνέςΔίκαιο #Πετρέλαιο
