Η είσοδος των ομίλων Aktor και Metlen στο τμήμα Χανιά–Ηράκλειο του ΒΟΑΚ μετατρέπει ένα μονοσήμαντο project της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ σε πολυμετοχική κοινοπραξία, μειώνοντας ρίσκο και κεφαλαιακή πίεση. Το νέο σχήμα αναδιανέμει χρηματοδοτικά βάρη και μελλοντικές ροές, ενώ ενισχύει στρατηγικά τα χαρτοφυλάκια παραχωρήσεων και των τριών ομίλων.
Η συμφωνία για τη διεύρυνση του σχήματος που αναλαμβάνει την κατασκευή, διαχείριση και εκμετάλλευση του τμήματος Χανιά–Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) συνιστά μία από τις πιο χαρακτηριστικές κινήσεις ανακατανομής κινδύνου και κεφαλαίου στα μεγάλα έργα υποδομών. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, μέχρι σήμερα μοναδικός ανάδοχος, φέρνει στο έργο τους ομίλους Aktor και Metlen, διαμορφώνοντας ένα σχήμα με ισχυρή τεχνική και χρηματοοικονομική «πλάτη».
Νέα κοινοπραξία κατασκευής και ανακατανομή συμμετοχών
Στο σκέλος της κατασκευής, η ΤΕΡΝΑ Α.Ε. υποκαθίσταται από νέο εταιρικό σχήμα με την επωνυμία «ΤΕΡΝΑ ΑΚΤΩΡ–ΜΕΤΚΑ ΔΙΚΤΑΙΟΝ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ». Στην κοινοπραξία αυτή, η ΤΕΡΝΑ διατηρεί το 40%, ενώ η Άκτωρ και η ΜΕΤΚΑ κατέχουν από 30%. Το σχήμα αυτό αναλαμβάνει την υλοποίηση έργου προϋπολογισμού περίπου 1,75 δισ. ευρώ, που αποτελεί το μεγαλύτερο από τα τρία τμήματα της ενιαίας χάραξης του ΒΟΑΚ.
Αντίστοιχη διεύρυνση πραγματοποιείται και στις εταιρείες παραχώρησης και λειτουργίας. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ θα ελέγχει πλέον το 40%, ο όμιλος Aktor το 36% και ο όμιλος Metlen Energy & Metals το 24%. Το ποσοστό της Aktor κατανέμεται σε 24% στην Άκτωρ Παραχωρήσεις και 12% στην Aktor Συμμετοχές σε Έργα Παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ Α.Ε., ρύθμιση που στοχεύει κυρίως σε μεγαλύτερη οργανωτική και χρηματοδοτική ευελιξία εντός του ομίλου.
Χρηματοδότηση, αποσυμφόρηση ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και μείωση ρίσκου
Από το συνολικό κόστος κατασκευής, που εκτιμάται μεταξύ 1,75 και 2 δισ. ευρώ, περίπου 1 δισ. ευρώ αφορά στην ίδια συμμετοχή του ιδιώτη, μέσω ιδίων κεφαλαίων και τραπεζικού δανεισμού. Μετά τη συμφωνία, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ καλύπτει πλέον περί το 40% αυτής της ιδιωτικής συμμετοχής, απελευθερώνοντας σημαντικούς πόρους για άλλα, πιο ώριμα έργα του χαρτοφυλακίου της, τα οποία αναμένεται να αποδώσουν νωρίτερα από τον ΒΟΑΚ.
Δεδομένου ότι το έργο προβλέπεται να αρχίσει να αποδίδει ουσιαστικά μετά το 2030, η απομείωση του χρηματοδοτικού βάρους για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ κρίνεται στρατηγική. Παράλληλα, η είσοδος δύο ισχυρών συμπαικτών μειώνει το συνολικό ρίσκο του έργου και θωρακίζει τη βιωσιμότητά του απέναντι σε πιθανούς μελλοντικούς κλυδωνισμούς, όπως χαμηλότερες της πρόβλεψης ροές εσόδων.
Στρατηγικά οφέλη για Metlen και Aktor
Για τη Metlen, η συμμετοχή στον ΒΟΑΚ σηματοδοτεί μία από τις μεγαλύτερες μεμονωμένες συμβάσεις για τη θυγατρική ΜΕΤΚΑ, ενισχύοντας το κατασκευαστικό ανεκτέλεστο. Ταυτόχρονα, η Metlen, μέσω της M Παραχωρήσεις, προσθέτει ακόμη ένα σημαντικό έργο ΣΔΙΤ/παραχώρησης στο χαρτοφυλάκιό της, δίπλα στο Flyover Θεσσαλονίκης, το ΣΔΙΤ των 17 σχολείων στην Κεντρική Μακεδονία και το αρδευτικό δίκτυο Υπέρειας–Ορφανών.
Ο όμιλος Aktor επιτυγχάνει τον διακηρυγμένο στόχο του να συμμετάσχει σε ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής της χώρας, ενισχύοντας δυναμικά τον πυλώνα των παραχωρήσεων, που μαζί με την ενέργεια και τις κατασκευές αποτελεί βασικό άξονα μελλοντικής ανάπτυξης. Η πρόσφατη εξαγορά της Άκτωρ Παραχωρήσεις εξασφάλισε στον όμιλο κεφαλαιακές ροές περί τα 500 εκατ. ευρώ τα επόμενα χρόνια, ενώ οι συνολικές μελλοντικές ροές από υφιστάμενα έργα ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων για την επόμενη 10ετία–15ετία εκτιμάται ότι προσεγγίζουν τα 1,2 δισ. ευρώ, ποσό που αναμένεται να αυξηθεί με τη συμμετοχή 36% στο τμήμα Χανιά–Ηράκλειο.
Μακροπρόθεσμο έργο με ισχυρή δημόσια και ευρωπαϊκή στήριξη
Η σύμβαση για το τμήμα Ηράκλειο–Χανιά, μήκους 157 χιλιομέτρων, ενεργοποιήθηκε τυπικά τη Δευτέρα και αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής που θα υλοποιηθούν στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. Χρηματοδοτείται με 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και 592 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (χωρίς την προαίρεση Χανιά–Κίσσαμος ύψους 100 εκατ. ευρώ), ώστε να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ 2021–2027. Για τη φάση λειτουργίας προβλέπονται σκιώδη διόδια, με αποζημίωση του αναδόχου έως το 64,62% των τελών διέλευσης, μοντέλο που μεταφέρει μέρος του κινδύνου κυκλοφορίας στο Δημόσιο αλλά επιτρέπει την υλοποίηση ενός κομβικού έργου για την Κρήτη.
Σχόλιο 
: Η κίνηση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να «μοιράσει» τον ΒΟΑΚ σε Aktor και Metlen δείχνει ωρίμανση της ελληνικής αγοράς παραχωρήσεων: οι μεγάλοι όμιλοι παύουν να λειτουργούν ως μοναχικοί παίκτες, επιδιώκοντας πλέον συνέργειες, επιμερισμό ρίσκου και βελτιστοποίηση κεφαλαίων σε ένα περιβάλλον όπου ταυτόχρονα «τρέχουν» πολλά δισεκατομμύρια σε έργα υποδομής.
#ΒΟΑΚ #ΓΕΚΤΕΡΝΑ #Aktor #Metlen #Υποδομές #ΣΔΙΤ #Παραχωρήσεις
